Renouncing A Greek Estate After The Four - Month Deadline

Renouncing A Greek Estate After The Four - Month Deadline By Christos ILIOPOULOS* Athens, 6 January 2023 Greek law states that the heir of an estate (inheritance) has the option to renounce in writing his/her right to the estate, within a period of four months from the day the heir learned of his/her right on the estate, meaning from the time the heir learned that he/she is inheriting a share on the estate of the specific deceased. If the heir lives outside of Greece or the deceased died outside of Greece, the 4 – month deadline is extended to twelve months. Any heir who wants to renounce an estate can do it by signing a simple document at the Justice of the Peace court in Greece. This is usually done in person. However, it is possible to renounce via a proxy. In that case, the heir signs a power of attorney, often at the Consulate of Greece in another country, giving power to an attorney / proxy in Greece to sign the document on the heir’s behalf, without the heir travelling to Greece. Practically, Greek jurists, the tax authority, notaries and the administration in the vast majority of cases consider the date of the passing of the deceased as the starting point of the 4 or 12 - month deadline. If there is a Will probated, the law states that the deadline starts not from the passing, but from the date of the probation of the Will at the court. If the heir does not renounce the estate within the deadline, it is considered by law that the heir has legally accepted the estate, irrespective of whether the heir has signed any document to accept and even if the heir never realized that he/she is inheriting. In most cases, foreign residents who inherit an estate in Greece are not aware of the law, and they do not know that if they do not renounce in writing the estate within twelve months, it is considered that they have accepted it, even without having signed any document to this effect. Usually, this does not have significant consequences. The only legal result is that the sibling who may have wanted to renounce in favour of another sibling, having now missed the deadline to renounce, will inherit the share on the estate and then will transfer/gift it to the sibling or to any other person the heir wishes. This happens when the estate involves real estate / immovable property, where the heir first inherits the share and then with another notarial deed transfers it to the relative or whoever else the heir wants to give it. There are, however, cases where the estate has debts and no assets, something which may bring unwanted legal consequences for the heir who neither knew about the estate, nor about it having debts. In those cases, where the deceased owed money to third parties (banks, the state, the tax office, private persons or companies etc.), the heir who has legally accepted the estate by merely letting the deadline to renounce pass, may face the obligation to pay the debt of the estate himself. This is not pleasant and can become a nightmare for the heir who may find that he/she owes money out of nowhere. In exceptional cases, the heir who finds out that, after the deadline to renounce has ended, has unwillingly inherited an estate with debt, can go to court and prove that he did not know of the estate and of his inheritance share and that he did not know of the rule that after four or twelve months of the passing or of the probation of the Will, one is considered that he has accepted the estate. If he can prove to the court that he has filed the lawsuit action to cancel his acceptance of the estate within six months of his learning of his inheritance right, the court may quash the acceptance of inheritance and allow the heir to renounce the estate even after the deadline of the four or twelve months has passed. This can happen in exceptional cases and one cannot rely on such an option. Under normal circumstances, anyone living outside of Greece who knows that he has close relatives in Greece, should keep an eye on events in Greece with regards to close family in order to be informed of the passing of relatives and possibly of the existence of an indebted estate, which everyone has started renouncing. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Golden Visa Minimum Value Rises In Parts Of Greece

Golden Visa Minimum Value Rises In Parts Of Greece By Christos ILIOPOULOS* Athens, 22 December 2022 The Golden Visa programs in many countries are quite popular, since they allow non – citizens to obtain the much – wanted residence permit, if the applicant obtains property of a minimum value in one of these countries. It is eight years now that Greece has its own golden visa law, which requires the purchase of a property of minimum value of 250,000 Euros as its basic condition, in order the citizen of a third country (meaning non – European Union) to obtain residence permit in Greece for five years. The permit covers members of the family of the applicant, i.e. dependent children up to the age of 21 and parents of the property owner. Spouses can jointly buy the same property and both obtain the residence permit, which can be renewed after its expiration, provided the applicant retains the ownership of the property at the time of the renewal. The permit does not allow (initially) the applicant to work in Greece and the time spent in Greece by the owner of the permit does not lead to the acquisition of the Greek citizenship. There are conditions and requirements, depending on the facts of each case and the goals of each applicant. The Greek government has recently confirmed that the September announcement by the Prime Minister now takes effect and the minimum value to apply for the golden visa of 250,000 Euros rises to 500,000 Euros, but only in specific areas of Greece. These areas are the center of Athens and its southern and northern suburbs, the center of Thessaloniki and the two islands, Mykonos and Santorini. In those areas the minimum value of assets to be obtained so the third country (Non – EU) applicant can obtain the five – year residence permit (without the right to work in Greece) goes to 500,000 Euros. If however, the interested person has already located the property in Greece and has started the process of its acquisition, the new law will allow for a transitional period until the end of April 2023, within which the buyer must have paid the deposit to purchase the property and must have signed the pre-contract with the seller. The final closing of the purchase must take place by the end of 2023. So, even in the affected areas of Athens (center, southern and northern suburbs), Thessaloniki, Mykonos and Santorini, buyers can still find and buy properties of a minimum value of 250,000 Euros in order to obtain the golden visa, as long as they pay the deposit by end of April 2023 and they close the purchase until end of 2023. In all other parts of Greece the minimum amount of 250,000 Euros remains intact. The new law has not yet been in force and details on the implementation of the changes are to be specified in the next weeks. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

On Line Filing Of Tax Declarations In Greece

On Line Filing Of Tax Declarations In Greece By Christos ILIOPOULOS* Athens, 10 October 2022 The on line tax filing process, which has undergone a recent “lifting” by the Greek tax authority, is not only about the yearly tax returns, already a reality in Greece since at least 2010. Now, it is mainly about the inheritance or estate tax declaration, when the heirs declare to the tax office the assets which they inherit, and about the parental gift tax declaration, when the children receive real estate free gifts from their parents, in most cases without paying any transfer tax at all. Up to now, these tax declarations had to be filed by physically visiting the tax office and filing a bunch of hardcopy documents. With the new system in place, the interested parties, meaning the heirs, or the persons who receive the parental gift or those who receive a donation of an immovable property will not have to visit the tax office, but they will be able to file the necessary declaration and supporting documents from the office of their notary public. The tax authority will be able to review the documents filed and within days the reply will appear at the computers of the transacting parties, who can read the written reply of the tax authority by accessing on line their digital tax file using their username and password. If the tax office has given the green light, the transactions (notarial deeds of acceptance of inheritance, parental gift or donation of property) will materialize and the relevant deeds will be signed and certified by the notary and the persons involved. Finally, these deeds must be registered with the local land registry where the immovable property is located, called Hypothykophylakeeo or Ktimatologio, so the deeds take full legal effect. It is noted that the spouse and the children of the deceased can claim a tax free inherited share of at least 150,000 Euros per person and after the first 150,000 Euros tax free amount, the next 150,000 Euros incur an inheritance tax of only one per cent (1%). This means that for spouse and children, if each of them inherits a share worth up to 300,000 Euros, the inheritance tax will be only 1,500 Euros. The surviving spouse can claim a tax free inheritance share up to 400,000 Euros, provided the marriage had lasted at least five years until the death of the deceased. For the parental gift, which usually is a gift of property from parent to child, (but it can be the other way around, with the child gifting property to the parent), the tax free amount is 800,000 Euros, which means that the vast majority of parental gifts (goniki parochi) in Greece are tax free. For the process of the inheritance settlement it is advisable and for the parental gift and the donations of property it is mandatory that the real estate property be measured with a new survey map and other technical documents drafted by a civil engineer, to ensure that any apartment, building or structure legally transferred does not have any building violations. A number of certificates must be issued as supporting documents for the transactions, issued by the tax authority, the municipality, often the court, other public authorities and by a number of professionals. If the transacting parties (parents, children, heirs etc.) do not live in Greece, they can complete the entire process without having to physically come to the country, by signing specific powers of attorney at the Greek Consulate or at a notary public of their country. The text of such power of attorney must be drafted by a notary or an attorney in Greece. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Ομογενείς Μπορεί Άδικα Να Χάσουν Δίκες Στην Ελλάδα

Ομογενείς Μπορεί Άδικα Να Χάσουν Δίκες Στην Ελλάδα Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 8 Νοεμβρίου 2022. Μία ακατανόητη πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου, δηλαδή του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Ελλάδα, μπορεί να αποτελέσει αιτία για να χάσουν δίκες στην Ελλάδα πολλοί ομογενείς. Η απόφαση του Αρείου Πάγου αφορά τον τρόπο με τον οποίο επιδίδεται η αγωγή στον εναγόμενο, δηλαδή πώς πληροφορείται επισήμως ένας ομογενής κάτοικος εξωτερικού ότι κάποιος στην Ελλάδα του έχει κάνει δικαστήριο, στο οποίο πρέπει να απαντήσει και να παρουσιάσει την δική του εκδοχή των πραγμάτων, διαφορετικά κινδυνεύει να χάσει δικαιώματα, χρήματα, περιουσίες, κληρονομιές, ακίνητα ή να υποστεί βλάβη γενικώς στα συμφέροντά του. Στην Ελλάδα από το 2015 έχει αλλάξει ο νόμος αναφορικώς με τον τρόπο με τον οποίο δικάζονται πολλές υποθέσεις. Σκοπός της αλλαγής ήταν να μειωθούν οι καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης. Ο νέος τρόπος δίκης για πολλές υποθέσεις ορίστηκε να είναι η γνωστοποίηση της αγωγής στον εναγόμενο (σ’ αυτόν εναντίον του οποίου γίνεται το δικαστήριο) μέσα σε 30 ημέρες από τότε που ο ενάγων (αυτός που αρχίζει το δικαστήριο) καταθέσει την αγωγή στο ελληνικό δικαστήριο. Αν ο εναγόμενος διαμένει εκτός Ελλάδος, η αγωγή πρέπει να επιδοθεί σε 60 ημέρες, αντί για 30 που ισχύει για τον εναγόμενο κάτοικο Ελλάδος. Από την ημέρα επίδοσης της αγωγής στον εναγόμενο, οι δύο διάδικοι, δηλαδή τόσο ο ενάγων, όσο και ο εναγόμενος, έχουν προθεσμία 90 ημερών για να καταθέσουν στο δικαστήριο τις προτάσεις τους, που περιλαμβάνουν τα νομικά επιχειρήματά τους, τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων τους και το σύνολο των εγγράφων και λοιπών αποδεικτικών στοιχείων, για να εκθέσουν την δική τους εκδοχή για το τι έχει συμβεί στην συγκεκριμένη υπόθεση. Όταν ο εναγόμενος είναι κάτοικος Ελλάδος, η διαδικασία φαίνεται ότι δεν δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα. Όταν όμως ο εναγόμενος είναι κάτοικος εξωτερικού, εάν παγιωθεί η νομική άποψη που υιοθετείται από την κατωτέρω απόφαση του Αρείου Πάγου, ανακύπτει ένας πολύ μεγάλος κίνδυνος για τα δικαιώματά του και για την διασφάλιση της δίκαιης δίκης και της ισότητας των όπλων μεταξύ των διαδίκων. Ειδικώς, όταν ο εναγόμενος μένει στο εξωτερικό, ελλοχεύει ο κίνδυνος να μην πληροφορηθεί ποτέ ότι γίνεται δικαστήριο εναντίον του στην Ελλάδα και μπορεί να δικασθεί μία υπόθεση που τον αφορά άμεσα, χωρίς ο ίδιος να το πάρει καν είδηση! Μπορεί εν συνεχεία, να εκδοθεί δικαστική απόφαση που να τον υποχρεώνει να καταβάλει χρήματα στον ενάγοντα, ή να κρίνει ότι ο εναγόμενος (που ζει στο εξωτερικό) έχασε το σπίτι του ή ότι δεν δικαιούται να πάρει μερίδιο σε μία κληρονομιά, ή γενικώς ότι δεν έχει κάποιο δικαίωμα. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ο κάτοικος εξωτερικού να υποστεί ζημία, εξ αιτίας μίας δικαστικής απόφασης που εκδόθηκε στην Ελλάδα, μετά από μία δίκη που ποτέ δεν έμαθε ότι είχε γίνει, ή που έμαθε την ύπαρξή της στην Ελλάδα με πολλούς μήνες καθυστέρησης, σε χρόνο που είτε είναι πολύ αργά για να κάνει κάτι για να υπερασπισθεί τα δικαιώματά του, είτε χρειάζεται πολύς κόπος, χρήμα και μεγάλη αβεβαιότητα για να προσπαθήσει τώρα να διορθώσει τα πράγματα, έχοντας μάλιστα χάσει και τον πρώτο βαθμό δικαιοδοσίας, δηλαδή έχοντας στερηθεί βασικών νομικών δικαιωμάτων του. Το όλο ζήτημα αφορά το αν η επίδοση της αγωγής στον κάτοικο εξωτερικού, η γνωστοποίηση δηλαδή της δίκης και της ανάγκης ο κάτοικος εξωτερικού να αμυνθεί, ολοκληρώνεται με μία τυπική επίδοση της αγωγής στον Εισαγγελέα στην Ελλάδα, ή εάν η δίκη πρέπει να γνωστοποιηθεί με πραγματική επίδοση της αγωγής στην κατοικία του ομογενούς που ζει στο εξωτερικό, ώστε ο κάτοικος εξωτερικού να πάρει στα χέρια του το δικόγραφο και αμέσως να επικοινωνήσει με δικηγόρο στην Ελλάδα για να μάθει τι πρέπει και τι μπορεί να κάνει. Στην πρώτη περίπτωση, με την απλή, τυπική επίδοση της αγωγής στον Εισαγγελέα στην Ελλάδα, την οποία υιοθετεί η συγκεκριμένη απόφαση του Αρείου Πάγου υπ’ αριθ. 1181/2022, ολοκληρώνεται πλασματικώς η άσκηση της αγωγής εντός 60 ημερών από την κατάθεσή της στο ελληνικό δικαστήριο, δηλαδή τυπικά μόνο τηρείται ο νόμος, αλλά στην πραγματικότητα, ο κάτοικος εξωτερικού θα μάθει για πρώτη φορά για την ύπαρξη της δίκης συνήθως πολλούς μήνες μετά, όταν οι προθεσμίες των 90 και 15 ημερών για να καταθέσει τις προτάσεις και τα αποδεικτικά του μέσα, θα έχουν περάσει προ πολλού! Ο εναγόμενος, συνεπώς, κάτοικος εξωτερικού, θα έχει δικαστεί ερήμην (in absentia) και θα έχει πιθανώς χάσει το δικαίωμα να προβάλει τους ισχυρισμούς του (audi alteram partem), έχοντας στερηθεί της προθεσμίας για να προετοιμασθεί με δικηγόρο. Ο Άρειος Πάγος με την πρόσφατη απόφασή του υπ’ αριθ. 1181/2022, άλλαξε τη νομολογία που επί πολλά χρόνια ορθώς ίσχυε στην Ελλάδα, ότι η επίδοση της αγωγής στο εξωτερικό πρέπει να είναι πραγματική, δηλαδή ο κάτοικος εξωτερικού πρέπει να παίρνει στα χέρια του τα έγγραφα της δίκης και τότε μόνο να θεωρείται ότι έλαβε γνώση της αγωγής. Τώρα το ανώτατο δικαστήριο στην Ελλάδα, έκρινε ότι αρκεί η τυπική, πλασματική επίδοση στον Εισαγγελέα στην Ελλάδα, για να έχει ασκηθεί μία αγωγή και ότι ο εναγόμενος που μπορεί να διαμένει στην Αυστραλία, στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στην Ιαπωνία ή στην Νότιο Αμερική, έχει (θεωρητικά, όχι όμως στην πραγματικότητα) πληροφορηθεί ότι μέσα σε 90 ημέρες πρέπει να καταθέσει έναν τέλειο νομικό φάκελο στο ελληνικό δικαστήριο, για να υποστηρίξει τα δικαιώματά του. Ο κάτοικος εξωτερικού είναι πιθανό να μάθει για την δίκη αυτή πολλούς μήνες μετά και να μην έχει τον χρόνο ούτε με δικηγόρο στην Ελλάδα να επικοινωνήσει, ούτε τα έγγραφα που χρειάζεται για αποδείξεις να συγκεντρώσει, ούτε πληρεξούσιο ή εξουσιοδότηση να στείλει στον δικηγόρο του στην Ελλάδα, ούτε τους μάρτυρές του να βρει για να καταθέσουν. Σε αντίθεση με τον ενάγοντα, που είχε μήνες πριν την άσκηση της αγωγής την δυνατότητα να την σκεφτεί, να την προετοιμάσει με δικηγόρο, να έχει από πριν συγκεντρώσει τις αποδείξεις και τους μάρτυρές του και ουσιαστικά να έχει μία μεγάλη χρονική ευχέρεια και ένα μεγάλο πλεονέκτημα, έναντι του εναγομένου, που θα μάθει για το δικαστήριο όταν θα είναι πλέον πολύ αργά. Αν επικρατήσει αυτή η ερμηνεία του νόμου, ότι αρκεί να γνωστοποιούμε πλασματικά (δηλαδή, τυπικά και όχι αληθινά, όχι πραγματικά) την αγωγή στον εναγόμενο μόνο με την τυπική επίδοση στον Εισαγγελέα στην Ελλάδα και όχι με το να φτάσουν τα χαρτιά τις δίκης πραγματικά στα χέρια του εναγομένου που κατοικεί στο εξωτερικό, όπως ήταν μέχρι σήμερα η νομολογία των δικαστηρίων, θα στερούνται οι εναγόμενοι που μένουν στο εξωτερικό της δίκαιης δίκης στην Ελλάδα, του φυσικού τους δικαστή, του δικαιώματος στην πρόσβαση στην δικαιοσύνη και θα παραβιάζονται διεθνείς συνθήκες προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, αλλά και η κοινή λογική. Ποιος ξένος θα έρθει τότε να επενδύσει στην Ελλάδα, αν γνωρίζει ότι μπορεί μία μέρα να αρχίσει μία δίκη εναντίον του, για την οποία δεν θα μάθει ποτέ, παρά μόνο όταν θα είναι πλέον αργά για να αμυνθεί και να προβάλει την δική του εκδοχή των γεγονότων; Ποιος ομογενής θα θελήσει να αγοράσει ακίνητο στην Ελλάδα, αν είναι πιθανό μία ωραία πρωία ο γείτονας, ο συγγενής ή ο συνεργάτης του στην Ελλάδα να του ασκήσουν μία αγωγή και να γίνει ένα δικαστήριο, για το οποίο θα μάθει καθυστερημένα, χωρίς να έχει χρόνο να προετοιμάσει την άμυνά του και τέλος πάντων να αντιμετωπισθεί από την ελληνική δικαιοσύνη με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται ο κάτοικος Ελλάδος; Είναι δυνατόν να καθιερωθεί ότι η αγωγή αρκεί να επιδίδεται στην Εισαγγελέα στην Ελλάδα και ότι μ’ αυτόν τον τρόπο έχει ικανοποιηθεί η ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων ενός εναγομένου μονίμου κατοίκου εξωτερικού, που θα μάθει για την δίκη λίγο πριν εκπνεύσουν οι προθεσμίες για κατάθεση προτάσεων, ή ακόμα και πολύ μετά από την εκπνοή αυτών; Θα αναμένουμε περαιτέρω σχολιασμό της συγκεκριμένης αποφάσεως του Αρείου Πάγου από τη νομική κοινότητα και θα επανέλθουμε προς ενημέρωση των ομογενών κατοίκων εξωτερικού, που έχουν περιουσία και δικαιώματα στην Πατρίδα. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Parental Gift To Children In Greece

Parental Gift To Children In Greece By Christos ILIOPOULOS* Athens, 24 September 2022 Parents can gift to their children immovable property located in Greece or cash, taking advantage of the zero transfer tax system. Each parent can transfer to each child property (real estate or cash) worth up to 800,000 euros without paying any transfer tax to the state. If the parent gifts cash, the transaction must be completed through the banking system and the parent must be able to justify tax wise the source of the funds. The deed of the parental gift of immovable property is drafted and executed at a notary’s office in Greece and requires a number of supporting documents, without which the deed cannot be signed, nor registered with the land registry. The parent and the child must sign in person a number of documents at public authorities in the course of weeks prior to the final transfer, as well as the deed of transfer itself at the notary’s office. If parent and child can’t be present in Greece to prepare and finalize the execution of the transfer, the entire procedure can be completed on their behalf by a proxy, usually an attorney, who will act in their name with a power of attorney (POA). Each principal (parent and child) sign a separate POA in the country of their residence. The POA is drafted by the lawyer and e-mailed to them with instructions on how they will sign it at a notary public or at the Greek Consulate. Parent and child must send photocopy of id card or passport to their attorney in Greece, and info on their full address, occupation and Greek tax number. If they do not have a Greek tax number, their proxy will file documents to issue one now for each party. The parental gift deed can be executed even if neither of the parties (parent and child) is a Greek citizen. Copies of the deeds of ownership of the parent must be provided. If they are not available, the lawyer can obtain them from the land registry or from the notary who drafted them. The parent must obtain a tax certificate that he/she does not owe taxes in Greece. A certificate that the parent does not owe social security contributions in Greece is also required in some cases and usually foreign residents do not have to provide this. If the property which is gifted is a plot, piece of land or house, a recently prepared survey map is required. In addition, a certificate by the local municipality must be issued, stating that the parent does not owe municipal taxes. The parent must provide the latest electricity bill, which must have been paid, or information on when the electricity was disconnected. Moreover, a civil engineer must inspect the apartment or the house, verify its technical condition, compare it with its actual situation and the building permit and issue the electronic identity of the structure. If the building has structural irregularities, they must first be legalized, before the parental gift deed can go through. Another requirement is the certified copy of the land registry record of the property to be gifted. A significant document is also the certificate by the tax office that the yearly property tax for the property to be gifted has been paid for the last five years. If the parent has obtained the ownership of the property to be gifted to the child from a donation or inheritance (estate) after 1-1-2004, a certificate from the tax authority is also required, stating that the donation or estate tax has been paid. The deed of parental gift is finalized by the notary and it is filed with the local tax authority. Once the deed is approved, the transaction can take place and then the notarial deed is registered with the local land registry. The parent and child must cooperate closely with their lawyer and notary in Greece, in order to provide documents and information, which will help issuing the above documents. Additional procedures and documentation may be required, depending on the particularities of the immovable property or on the specific facts of the case. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Ρύθμιση Περιουσιακών Στην Ελλάδα

Ευκολότερη Η Ρύθμιση Περιουσιακών Στην Ελλάδα Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 10 Σεπτεμβρίου 2022. Για την ολοκλήρωση μεταβιβάσεως ακινήτων, όπως πώληση, αγορά, γονική παροχή, δωρεά και κληρονομιά, απαιτούνται σειρά ενεργειών σε συμβολαιογράφο, δημόσιες υπηρεσίες, γραμματείες δικαστηρίων, εφορία, δήμο, κτηματολόγιο κ.α.. Χρειάζεται επίσης συχνά η συνδρομή μηχανικού και λογιστή. Εάν οι ενδιαφερόμενοι δεν κατοικούν στην Ελλάδα ή εάν δεν έχουν γνώση και χρόνο για την διεκπεραίωση των πολλών διαδικασιών, ειδικώς όταν προκύπτουν νομικές περιπλοκές, ο συντονισμός όλων των ενεργειών, αλλά και των εμπλεκομένων υπηρεσιών και ιδιωτών μπορεί να γίνει από δικηγόρο. Τα τελευταία χρόνια το κράτος στην Ελλάδα έχει δημιουργήσει σοβαρή υποδομή στις ηλεκτρονικές δηλώσεις και γενικώς στον τομέα της υποβολής εγγράφων και αιτήσεων διαδικτυακά, ώστε οι πολίτες να εξοικονομούν χρόνο και να αποφεύγουν την ταλαιπωρία της μετάβασης και της αναμονής σε δημόσιες υπηρεσίες. Πολλές από τις αιτήσεις και δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω λογιστή, άλλες μέσω συμβολαιογράφου, αλλά και αρκετά συχνά από τον υπολογιστή του ενδιαφερομένου, εφόσον αυτός μπορεί να συντάξει το έγγραφο που θα υποβάλει στην δημόσια υπηρεσία. Ένα πρόσφατο παράδειγμα της τάσης όλο και περισσότερα έγγραφα να υποβάλλονται στο δημόσιο ηλεκτρονικά από υπολογιστή, είναι η δήλωση φόρου κληρονομίας, η οποία υποβάλλεται στην εφορία στην οποία ανήκε ο θανών. Μέχρι σήμερα οι δηλώσεις αυτές υποβάλλονται με μετάβαση και φυσική παρουσία του κληρονόμου ή του πληρεξουσίου του στην αρμόδια ΔΟΥ. Από τον Οκτώβριο η κυβέρνηση σχεδιάζει να θέσει σε λειτουργία το διορθωμένο σύστημα της ηλεκτρονικής υποβολής της δήλωσης φόρου κληρονομίας από το γραφείο του συμβολαιογράφου, ο οποίος σε δεύτερο στάδιο θα συντάξει και την πράξη αποδοχής κληρονομίας, που είναι αναγκαία για την αποδοχή ακινήτων, ενώ υπάρχει και η εναλλακτική επιλογή του κληρονομητηρίου, που εκδίδεται με απόφαση δικαστηρίου. Πρακτικά, η υποβολή της ηλεκτρονικής δήλωσης φόρου κληρονομίας γίνεται από τον συμβολαιογράφο στην θυρίδα του κληρονόμου ή των κληρονόμων στο Taxisnet. Προϋποτίθεται ότι κάθε κληρονόμος έχει αποκτήσει κωδικούς (username και password) για διαδικτυακή πρόσβαση στον φορολογικό του φάκελο, πράγμα που δεν είναι τόσο αυτονόητο για κληρονόμους που κατοικούν εκτός Ελλάδος, οι οποίοι κάποιες φορές δεν έχουν ούτε ΑΦΜ, πόσω μάλλον κωδικούς. Εν συνεχεία, ο κληρονόμος αποδέχεται ηλεκτρονικά την δήλωση κληρονομίας που έχει υποβληθεί στο όνομά του από τον συμβολαιογράφο του. Ακολούθως εφοριακοί επεξεργάζονται την δήλωση και εντός ημερών βεβαιώνεται ο φόρος κληρονομίας, αν προκύπτει φόρος. Ο κληρονόμος πληρώνει τον φόρο και το αποδεικτικό καταβολής αναρτάται στην ηλεκτρονική σελίδα MyProperty για χρήση σε διάφορες συμβολαιογραφικές πράξεις, όμως μεταβιβάσεις ακινήτων. Για κάθε ακίνητο που ο κληρονόμος θέλει να πωλήσει, πρέπει να αποδεικνύει ότι έχει πληρώσει τον φόρο κληρονομίας. Πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η ανωτέρω ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης φόρου κληρονομίας είναι μέρος μόνο της συνολικής διαδικασίας που απαιτείται για την ολοκλήρωση της αποδοχής κληρονομίας. Υπενθυμίζεται ότι για κληρονομιές που έχουν προκύψει πριν από το 2004, δηλαδή όταν ο κληρονομούμενος έχει αποβιώσει έως 31-12-2003, οι κληρονόμοι δεν πληρώνουν καθόλου φόρο κληρονομίας, όσο μεγάλη αξία και αν έχει η κληρονομία. Αν προκύψει φόρος, όταν δηλαδή ο θάνατος έχει συμβεί από το 2004 και μετά, εάν κληρονόμος είναι τέκνο ή εγγόνι του θανόντος, το αφορολόγητο όριο είναι 150.000 ευρώ για κάθε κληρονόμο, ενώ για τον σύζυγο μπορεί να φθάσει έως τις 400.000 ευρώ, εφόσον προκύπτει ότι ο γάμος με τον θανόντα είχε διαρκέσει τουλάχιστον πέντε χρόνια. Για τους συγγενείς των λοιπών βαθμών (αδέλφια, ανήψια κλπ), τα αφορολόγητα όρια είναι αρκετά χαμηλότερα, ωστόσο όλοι διευκολύνονται από το νέο σύστημα της ηλεκτρονικής υποβολής της δηλώσεως φόρου κληρονομίας που εισάγεται από τον Οκτώβριο. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Χρησικτησία Ομογενούς Από Το 1928 Αναγνωρίσθηκε Το 2020

Χρησικτησία Ομογενούς Από Το 1928 Αναγνωρίσθηκε Το 2020 Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 12 Αυγούστου 2022. Πολυάριθμές είναι οι ιστορίες μεταναστών που έφυγαν από την Ελλάδα για ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία και άλλες χώρες και αργότερα ενεπλάκησαν σε δικαστήρια στην Ελλάδα για κληρονομιές ή άλλα ακίνητα που οι συγγενείς προσπάθησαν να διεκδικήσουν. Το μεγάλο ερώτημα που συνήθως χρειάζεται απάντηση σε τέτοιες δικαστικές υποθέσεις είναι ποιος ασκούσε νομή στα διεκδικούμενα ακίνητα για διάστημα άνω των είκοσι ετών χωρίς να έχει ο αντίδικος αντιδράσει με κάποιο νομικό τρόπο, δηλαδή συνήθως με αγωγή ή ασφαλιστικά μέτρα στα δικαστήρια ή έστω με εξώδικο. Η δυνατότητα να αποδειχθεί η κατ’ ελάχιστον εικοσαετής άσκηση νομής είναι συχνά το κλειδί της νίκης σε παρόμοιες δικαστικές διαμάχες. Νομή, με απλά λόγια, είναι η χρήση ενός ακινήτου με την πεποίθηση από αυτόν που το χρησιμοποιεί ότι είναι δικό του. Νομή είναι να δηλώνεις το ακίνητο στο Ε9 της εφορίας, να πληρώνεις τα έξοδα του ακινήτου και να κρατάς αποδείξεις γι’ αυτό, να συντάσσεις τοπογραφικό με μηχανικό, να το δηλώνεις στο Κτηματολόγιο, να αποτρέπεις καταπατητές να το καταλάβουν, να χτίζεις σ’ αυτό, να φυτεύεις, να φτιάχνεις φράχτη, να κάνεις ανακαίνιση στο σπίτι ή στο διαμέρισμα, να το νοικιάζεις σε άλλους και να έχεις σχετικό μισθωτήριο έγγραφο, να πληρώνεις ΕΝΦΙΑ γι’ αυτό, να έχεις μάρτυρες που βλέπουν για χρόνια ότι κάνεις τα παραπάνω και ότι εσύ και κανένας άλλος δεν φροντίζει το εν λόγω ακίνητο. Νομή δεν ασκεί ο ενοικιαστής, διότι χρησιμοποιεί βεβαίως το ακίνητο, αλλά δεν έχει την πεποίθηση ότι είναι δικό του, διότι γνωρίζει ότι αυτό ανήκει στον ιδιοκτήτη, δηλαδή τον εκμισθωτή στην μίσθωση. Ο ομογενής που κατοικεί μονίμως εκτός Ελλάδος, αλλά έχει κληρονομικά ή ιδιοκτησιακά δικαιώματα σε ακίνητα στην Πατρίδα, πρέπει να φροντίζει να ξεκαθαρίζει με τους συγγενείς, τους γείτονες ή άλλους που τα κατέχουν προσωρινώς ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, ότι τα ακίνητα στην Ελλάδα είναι δικά του και ότι ο βοσκός που βάζει τα πρόβατά του στα χωράφια, ή ο συγγενής που έχει τα κλειδιά του σπιτιού στο χωριό, ή ο φίλος που επισκέπτεται το σπίτι κατά διαστήματα, δεν ενεργούν ως ιδιοκτήτες, αλλά ως αντιπρόσωποι του ομογενούς, εκτελώντας τις οδηγίες του ομογενούς για τα ακίνητα στην Ελλάδα, για δικό του λογαριασμό. Ο ομογενής συνιστάται να υπογράφει έγγραφα με βεβαίωση γνησίου υπογραφής, με τους αντιπροσώπους του στην Ελλάδα, στα οποία να ξεκαθαρίζεται ότι ιδιοκτήτης, κύριος και νομέας του ακινήτου είναι ο ομογενής και ότι οι συγγενείς, οι φίλοι ή οι γνωστοί του στην Ελλάδα, που έχουν τα κλειδιά, που εισέρχονται στα ακίνητο, που το χρησιμοποιούν ενδεχομένως κατά διαστήματα, που το καθαρίζουν, το προστατεύουν από καταπατητές και το εποπτεύουν, δεν τον κάνουν για δικό τους λογαριασμό, αλλά ως αντιπρόσωποι και για λογαριασμό του ομογενούς, ο οποίος είναι και ο αδιαμφισβήτητος κύριος του ακινήτου. Συχνά το ποιος είναι ο νομέας περιπλέκεται σε ένα θολό τοπίο οικογενειακών και φιλικών σχέσεων, στις οποίες δεν ξεκαθαρίζεται ποιος είναι ιδιοκτήτης, για λόγους αποφυγής εντάσεων λόγω συγγενείας ή μη διατάραξης των φιλικών σχέσεων, με την κάθε πλευρά να διαμορφώνει καταστάσεις σύμφωνα με τις οποίες πιστεύει ότι το ακίνητο είναι, ή γίνεται σιγά σιγά δικό της, με αποτέλεσμα μετά από αρκετά χρόνια να βγαίνουν στην επιφάνεια συγκρούσεις που «σιγόβραζαν» για δεκαετίες. Αυτό συνέβη και στην υπόθεση η οποία αναφέρεται στην υπ’ αριθ. 416/2020 του Γ’ Πολιτικού τμήματος του Αρείου Πάγου. Μετανάστης από την Αρκαδία έφυγε το 1916 για τις ΗΠΑ, έκανε κάποια χρήματα και επέστρεψε το 1928 στο χωριό του στο Λεβίδι, για να χτίσει σπίτι σε οικόπεδο του πατέρα του. Ο πατέρας αναγνωρίζοντας ότι το παιδί του είχε βάλει τα χρήματα για να χτίσει το σπίτι, έδωσε διά λόγου το σπίτι με το οικόπεδο στον γιό του, ο οποίος το κατοίκησε μαζί με την οικογένειά του έως περίπου το 1937, οπότε και ξαναέφυγαν για τις ΗΠΑ. Από τότε στο σπίτι μείνανε οι γονείς του ομογενούς και άλλα μέλη της οικογένειάς του, έως το 1997, οπότε και ο ομογενής απεβίωσε στις ΗΠΑ. Ο γιός του ομογενούς, επίσης κάτοικος ΗΠΑ, διεκδίκησε το 2006 το σπίτι από κάποιους συγγενείς που το είχαν κατοικήσει κατά διαστήματα και το είχαν μάλιστα ανακατασκευάσει, χωρίς την άδειά του. Μετά από καταθέσεις συγγενών και άλλων μαρτύρων, αλλά και αφού τα δικαστήρια έλαβαν υπόψιν τους και έγγραφα, φωτογραφίες και άλλο αποδεικτικό υλικό, το πρωτόδικο δικαστήριο έκρινε υπέρ των συγγενών, όμως το Εφετείο και ο Άρειος Πάγος δικαίωσαν τον ομογενή, κρίνοντας ότι ο πατέρας του και στην συνέχεια ο ίδιος, είχαν αδιάκοπη νομή επί πολλές δεκαετίες, η οποία δεν είχε διακοπεί από έκτακτη χρησικτησία των λίγων συγγενών που το είχαν νεμηθεί από το 1990 έως το 2006 οπότε και ο γιός του ομογενούς είχε ασκήσει την αγωγή του στα δικαστήρια. Με την άσκηση της αγωγής το 2006 ο ομογενής διέκοψε τη νομή τους και τους εμπόδισε να ολοκληρώσουν δική τους εικοσαετία, καθώς από το 1990 έως το 2006 είχαν συμπληρώσει μόνο16 χρόνια νομής, που δεν ήταν αρκετά για την συμπλήρωση της εικοσαετούς έκτακτης χρησικτησίας. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr