Αναγνώριση στην Ελλάδα απόφασης που εκδόθηκε στο εξωτερικό

Αναγνώριση στην Ελλάδα απόφασης που εκδόθηκε στο εξωτερικό Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 10-10-2026. Δικαστική απόφαση που εκδόθηκε σε χώρα εκτός Ελλάδος, όπως απόφαση διαζυγίου στις ΗΠΑ, μπορεί να αναγνωριστεί και να ισχύσει και στην Ελλάδα. Το ελληνικό δικαστήριο εξετάζει, μεταξύ άλλων, αν οι διάδικοι, δηλαδή εκείνος που ζήτησε την έκδοση της απόφασης (ενάγων, στην ελληνική νομική γλώσσα) και η άλλη πλευρά, ο εναγόμενος, είχαν πραγματική δυνατότητα συμμετοχής στην δική, προβολής των δικών τους ισχυρισμών και υπεράσπισης και αν το δικαστήριο του εξωτερικού είχε αρμοδιότητα να εκδικάσει την υπόθεση. Για να αναγνωρισθεί ότι έχει νομική ισχύ και στην Ελλάδα μία αλλοδαπή δικαστική ή και διοικητική απόφαση πρέπει επίσης να έχει εφαρμοσθεί στα διάδικα μέρη η αρχή της ισότητας, η εμπρόθεσμη και έγκυρη επίδοση στον αντίδικο των εγγράφων του δικαστηρίου (αγωγής, αίτησης κλπ.), και να μην παραβιάζονται οι βασικές αρχές του ελληνικού αναγκαστικού δικαίου. Πρέπει επίσης η αλλοδαπή δικαστική απόφαση να είναι τελεσίδικη ή και αμετάκλητη, δηλαδή να μην μπορεί να προσβληθεί με ένδικα μέσα, είτε διότι αυτά ασκήθηκαν, είτε διότι παρήλθε η προθεσμία άσκησής τους κατά το αλλοδαπό δίκαιο. Στην υπ’ αριθ. 1862/2025 απόφασή του ο Άρειος Πάγος, δηλαδή το ανώτατο δικαστήριο της Ελλάδας, εκδίκασε υπόθεση που αφορούσε συζύγους που χώρισαν με δικαστική απόφαση στις ΗΠΑ (Delaware). Η σύζυγος με αίτησή της ζήτησε από το ελληνικό δικαστήριο (Πρωτοδικείο) να αναγνωρίσει στην Ελλάδα την αλλοδαπή (αμερικανική) δικαστική απόφαση διαζυγίου, πράγμα που και έγινε, διότι το Πρωτοδικείο έκρινε ότι η αλλοδαπή απόφαση έφερε όλα τα χαρακτηριστικά που της επέτρεπαν να ισχύσει και στην Ελλάδα. Ο σύζυγος άσκησε έφεση στην Ελλάδα κατά της απόφασης του Πρωτοδικείου, υποστηρίζοντας ότι δεν του είχε επιδοθεί εγκύρως στην Ελλάδα η αγωγή διαζυγίου που είχε ασκήσει στις ΗΠΑ η γυναίκα του, αλλά και ότι το αμερικανικό δικαστήριο δεν είχε αρμοδιότητα να εκδικάσει την υπόθεση, διότι η τελευταία κοινή κατοικία τους ήταν στην Ελλάδα και όχι στις ΗΠΑ, άρα ότι αρμόδια για το διαζύγιο ήταν τα ελληνικά δικαστήρια, στα οποία μάλιστα είχε υποβάλει και ο ίδιος την δική του αγωγή διαζυγίου. Το Εφετείο Αθηνών απέρριψε την έφεση του συζύγου, αλλά εκείνος άσκησε αναίρεση ενώπιον του Αρείου Πάγου. Το ανώτατο ελληνικό δικαστήριο σε αστικές υποθέσεις έκρινε ότι ορθώς το Πρωτοδικείο και το Εφετείο είχαν δικάσει την υπόθεση της αναγνώρισης στην Ελλάδα της αμερικανικής απόφασης διαζυγίου, διότι μεταξύ άλλων, το δικόγραφο της αίτησης διαζυγίου στις ΗΠΑ ήταν ιδιωτικό και όχι δημόσιο έγγραφο. Για τον λόγο αυτό, δεν απαιτείτο να τεθεί Apostille. Επιπλέον, έκρινε ότι ο σύζυγος δεν είχε στερηθεί τη δυνατότητα να υπερασπιστεί τον εαυτό του στην αμερικανική διαδικασία: είχε εκπροσωπηθεί από δικηγόρους, είχε προβάλει αντιρρήσεις για την αρμοδιότητα του δικαστηρίου και τον τρόπο κλήτευσής του και του είχε δοθεί η δυνατότητα να υποβάλει τις απόψεις του για την ουσία της υπόθεσης. Τέλος, ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι ακόμα και σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, για το συγκεκριμένο διαζύγιο είχε αρμοδιότητα το αμερικανικό δικαστήριο που εξέδωσε την απόφαση διαζυγίου. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

The 15% Tax on Home Purchases in Greece Will Exempt Greek Expats

The 15% Tax on Home Purchases in Greece Will Exempt Greek Expats By Christos ILIOPOULOS* Athens, 12 September 2026 The Greek government is seeking to tackle the country’s housing crisis, namely the extremely high cost of housing, which often seems completely out of reach for the average Greek household. When a newly built 100-square-metre apartment in an average Athens neighbourhood can easily cost €300,000–€400,000 depending on the floor and location, while prices in more expensive areas can reach €600,000–€800,000—and considerably more in the most exclusive districts—it is easy to understand why relatively few Greeks can realistically consider buying their own home when the average monthly salary is approximately €1,500–€1,800. For this reason, the government has announced that, starting in July 2027, the tax on the purchase of residential property will increase substantially, from 3% to 15%. There is an important qualification, however. The measure will not apply to permanent residents of Greece, to Greek citizens—including Greeks living abroad—or to citizens of European Union (EU) and European Economic Area (EEA) countries. Nor will it apply to individuals who hold long-term resident status in Greece. In addition, the increased 15% transfer tax will apply only to residential property—namely apartments and houses—and not to plots of land or commercial properties such as shops and other business premises. The legislation setting out the precise details of the measure has not yet been passed. It appears, however, that the tax payable by the buyer on the purchase of a home will increase significantly, from the current 3.09% to 15.45% for buyers who are not permanent residents of Greece and who do not hold Greek or EU citizenship. The change will therefore make home purchases substantially more expensive for this particular category of buyers, rather than for buyers generally. For example, on a €200,000 apartment, a buyer currently pays a transfer tax of 3%, or €6,000. From July 2027, the tax is expected to rise to 15%, or €30,000. This means that a non-Greek buyer would pay €24,000 more in tax than under the current system. Alternatively, the additional cost could put downward pressure on the property's sale price, as sellers may have to reduce their asking price to make the property affordable to prospective buyers. The measure is aimed primarily at buyers from third countries, including countries such as China, Turkey and those in the Middle East, as well as the United States, Canada, Australia and elsewhere. Greek expatriates, however, are expected to be exempt. This has been stated publicly by government officials, although the precise legal definition of an “expatriate” has not yet been clarified. The most likely interpretation is that the new tax will not apply to people who are permanent residents abroad—whether in the United States, Canada, Australia or elsewhere—but who hold Greek citizenship. In that case, they would continue to pay the standard, lower 3% transfer tax on the purchase of a home. This makes it particularly relevant for Greeks living abroad to consider whether they are entitled to obtain official recognition of their Greek citizenship and, consequently, a Greek passport, provided they have a Greek ancestor—such as a parent or grandparent—and can produce the required documentation. Thus, if a Greek living abroad wishes to purchase a home in Greece but is not registered in a Greek municipal registry and therefore does not hold Greek citizenship, from July of next year they may face a transfer tax of €60,000 on a €400,000 apartment or house. If, on the other hand, they hold Greek citizenship and can document it with a Greek passport, the tax would be only €12,000. If Greek citizenship can therefore save a Greek expatriate €48,000 in tax, as in the example above, this could represent a very significant financial advantage for anyone planning to purchase a home in Greece—a country where tens of thousands of foreign buyers purchase residential property every year. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Zoning laws in Greece for unincorporated areas

Zoning laws in Greece for unincorporated areas By Christos ILIOPOULOS* Athens, 26 April 2026 It is commonly referred to as an “unincorporated area” in the United States and Australia, or as the “open countryside” in the United Kingdom. Regardless of the terminology, this article concerns land located outside town or village limits in Greece and whether such land can be developed. For decades, the basic rule widely understood by the public in Greece was that an owner of land in an unincorporated area could build on it, provided the plot had a minimum surface area of 4,000 square meters. Over the years, thousands of transactions were completed on this basis. Purchasers of such plots generally assumed they would be able to construct a typical two-story house of approximately 120–200 square meters, more or less. Property values in these areas were set accordingly. By contrast, land on which construction is not permitted typically loses approximately 70–80% of its value, for obvious reasons. In the past three years, however, the Supreme Administrative Court of Greece (the Council of State) has issued a series of decisions introducing additional conditions for building on such land. As a result, thousands of owners who purchased these plots years ago—believing they were buildable—may now discover that they are not, even if they exceed the 4,000 square meter threshold. In other words, recent case law has created significant uncertainty as to whether construction is permitted. One of the key new requirements established by the Court is that the land must have frontage on a legally recognized public road. The difficulty, however, is that in Greece it is often unclear whether a given road qualifies as such. In many areas, roads have not been formally designated as public, or their legal status remains ambiguous. Consequently, tens of thousands of owners purchased land in unincorporated areas after receiving assurances from lawyers, notaries, and civil engineers or surveyors that the plots were buildable. These professionals were not acting negligently; rather, they were advising clients based on the laws and building regulations that had been in force for decades. Indeed, such regulations date back at least to the 1920s, when the principal requirement for obtaining a building permit was a minimum plot size of 4,000 square meters, along with certain setback distances from property boundaries. The recent decisions of the Council of State have effectively tightened the criteria for buildability, rendering the 4,000 square meter rule insufficient on its own. Another requirement now appears to be a minimum frontage of 25 meters on a legally recognized public road. At the same time, the government has yet to provide clear legislative guidance in response to these rulings, leaving unresolved questions about whether, and under what conditions, off-plan land can be developed. Given this legal uncertainty, a prudent approach for prospective buyers is to require the seller to obtain an official document from the competent building authority specifying the applicable building terms for the property. This document, known as a Certificate of Building Terms, is issued by the authority responsible for granting building permits in the area. Obtaining such a certificate can provide greater assurance to a buyer before proceeding with the purchase of the land. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Δεν πας στρατό αν πάρεις ελληνική ιθαγένεια

Δεν πας στρατό αν πάρεις ελληνική ιθαγένεια Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 28-3-2026. Μία από τις πλέον διαδεδομένες παρανοήσεις μεταξύ αρκετών ομογενών και κατοίκων εξωτερικού είναι η πεποίθηση ότι αν η γέννηση ενός αγοριού στο εξωτερικό εγγραφεί στην Ελλάδα, το παιδί αυτό θα πρέπει να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία. Πρέπει από την αρχή να ξεκαθαριστεί ότι τα γεννηθέντα στο εξωτερικό αγόρια που εγγράφονται σε Δημοτολόγιο στην Ελλάδα δεν θα υποχρεωθούν να υπηρετήσουν στον Ελληνικό Στρατό, εάν δεν το επιθυμούν και εάν δεν έρθουν να μείνουν μόνιμα στην Ελλάδα πάνω από έξι μήνες εντός του ιδίου ημερολογιακού έτους. Οι γονείς που αποκτούν παιδιά στο εξωτερικό και επιθυμούν να τα εγγράψουν στην Ελλάδα, αλλά διστάζουν να το πράξουν για τα αγόρια φοβούμενοι την στρατιωτική θητεία, πρέπει να γνωρίζουν ότι τα αγόρια που γεννιούνται εκτός Ελλάδος δεν θα υπηρετήσουν στον στρατό, εφόσον παραμείνουν έως την ηλικία των σαράντα πέντε ετών μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού. Μέχρι το τεσσαρακοστό πέμπτο έτος της ηλικίας τους έχουν την υποχρέωση να μην διαμείνουν στην Ελλάδα για χρονικό διάστημα πάνω από έξι μήνες μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να προκύπτει από τις σφραγίδες εισόδου και εξόδου στο διαβατήριό τους ότι μεταξύ της 1ης Ιανουαρίου και της 31ης Δεκεμβρίου του ιδίου έτους έμειναν εντός Ελλάδος για περισσότερο από έξι μήνες. Εάν μείνουν πάνω από έξι μήνες στην Πατρίδα, χάνουν την ιδιότητα του μονίμου κατοίκου εξωτερικού και αναφορικώς με τον στρατό, υποχρεούνται να υπηρετήσουν όπως και κάθε άλλος Έλληνας πολίτης που έχει γεννηθεί στην Ελλάδα. Η υποχρέωση να μην μείνουν πάνω από έξι μήνες το ίδιο ημερολογιακό έτος στην Ελλάδα σημαίνει ότι ο μόνιμος κάτοικος εξωτερικού μπορεί να μείνει στην Ελλάδα από την 1η Ιουλίου μίας χρονιάς, μέχρι και την 30η Ιουνίου της επόμενης χρονιάς, δηλαδή για δώδεκα μήνες, χωρίς να έχει μείνει πάνω από έξι μήνες εντός του ιδίου έτους στην Ελλάδα, αφού οι πρώτοι έξι μήνες (Ιούλιος – Δεκέμβριος) ανήκουν στην προηγούμενη χρονιά και οι επόμενοι έξι μήνες (Ιανουάριος – Ιούνιος) υπολογίζονται στο επόμενο ημερολογιακό έτος. Όσοι άνδρες έχουν γεννηθεί εκτός Ελλάδος και έχουν λάβει την συχνά πολυπόθητη ελληνική ιθαγένεια, εξακολουθούν να είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, εάν ποτέ στην ζωή τους δεν έχουν μείνει στην Ελλάδα για πάνω από έξι μήνες εντός του ιδίου έτους. Θεωρούνται όμως μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού σήμερα ακόμα και όσοι είχαν ζήσει στην Ελλάδα χρόνια ολόκληρα κυρίως στην παιδική τους ηλικία, αλλά μετά την ηλικία των 10 ή 12 ετών έφυγαν για το εξωτερικό και έκτοτε δεν έχουν μείνει στην Ελλάδα για πάνω από έξι μήνες, εφόσον έχουν συμπληρώσει στο εξωτερικό τουλάχιστον επτά ή ένδεκα χρόνια, αναλόγως την κάθε περίπτωση. Σε κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζουμε το σύνολο των συνθηκών για να δούμε εάν ο άνδρας που σήμερα είναι π.χ. δέκα οκτώ, είκοσι πέντε ή τριάντα εννέα ετών και μένει μόνιμα στο εξωτερικό, θεωρείται κατά το νόμο μόνιμος κάτοικος εξωτερικού, εάν είχε ζήσει σε μικρότερη ηλικία στην Ελλάδα για πάνω από έξι μήνες. Για να αποδειχθεί ότι κάποιος είναι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού και άρα αναστέλλεται επ’ αόριστον η υποχρέωσή του να πάει στρατό στην Ελλάδα, πρέπει να εκδοθεί το σχετικό πιστοποιητικό από το Προξενείο της Ελλάδος, πλησιέστερα στο οποίο διαμένει ο ενδιαφερόμενος. Τα έγγραφα που θα του ζητηθούν είναι το ισχύον, και αν τα έχει, προηγούμενα διαβατήρια από τα οποία να προκύπτει ότι δεν έχει μείνει έξι μήνες στην Ελλάδα, οι φορολογικές δηλώσεις του στο εξωτερικό των αρκετών τελευταίων ετών, ή βεβαιώσεις ότι εκεί πήγε σχολείο ή πανεπιστήμιο μαζί με τις φορολογικές δηλώσεις των γονέων του στην αλλοδαπή, βεβαιώσεις ότι εργάζεται και ασφαλίζεται στο εξωτερικό και κάθε άλλο έγγραφο που αποδεικνύει μόνιμη διαμονή εκτός Ελλάδος. Ο Έλληνας πολίτης που λάβει από το Προξενείο το Πιστοποιητικό Μονίμου Κατοίκου Εξωτερικού θα υπέχει στρατιωτικές υποχρεώσεις, αλλά θα παραμείνει επ’ αόριστον νομίμως εκτός στρατεύματος, εφόσον δεν απωλέσει την ιδιότητα του μονίμου κατοίκου εξωτερικού, δηλαδή εφόσον δεν έρθει να μείνει στην Ελλάδα για πάνω από έξι μήνες εντός του ιδίου έτους. Όσοι Έλληνες πολίτες έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό, ή είναι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού και παρά ταύτα επιθυμούν να υπηρετήσουν την θητεία τους, εάν θέλουν να επωφεληθούν των ευνοϊκών διατάξεων πρέπει όσο ακόμα είναι κάτοικοι εξωτερικού να δηλώσουν ότι θέλουν να υπηρετήσουν, διότι σ’ αυτήν την περίπτωση μπορεί να υπηρετήσουν μόνο έξι μήνες. Αντιθέτως, εάν κάποιος ενώ πρώτα ήταν κάτοικος εξωτερικού, μετά παρέμεινε πάνω από έξι μήνες στην Ελλάδα και μετά δήλωσε ότι θέλει να υπηρετήσει, μπορεί να έχει ήδη χάσει την ιδιότητα του μονίμου κατοίκου εξωτερικού και τότε θα υπηρετήσει πλήρη θητεία. Σημειώνεται ότι ο κάτοικος εξωτερικού που απέκτησε ελληνικό διαβατήριο μπορεί να μείνει όσο χρόνο θέλει, δηλαδή ακόμα και πάνω από έξι μήνες, σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (π.χ. Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία κλπ), χωρίς να χάσει την ιδιότητα του μονίμου κατοίκου εξωτερικού. Έτσι, μπορεί να εργάζεται ή να σπουδάζει όσο χρόνο θέλει σε άλλη χώρα της Ε.Ε. χωρίς να πρέπει να υπηρετήσει την θητεία του. Επίσης, είναι σημαντικό ότι το αγόρι που γεννήθηκε στο εξωτερικό και οι γονείς του έγραψαν την γέννησή του στην Ελλάδα, μπορεί να μείνει στην Ελλάδα έως και δώδεκα χρόνια για σπουδές, χωρίς να υποχρεούται να πάει στρατό. Στο παρόν άρθρο δεν μπορούμε να καλύψουμε το σύνολο των πολλών ειδικών περιπτώσεων. Σκοπός μας είναι να ενημερώσουμε για το γενικό καθεστώς αναφορικώς με την στρατιωτική θητεία, ώστε οι Έλληνες του εξωτερικού να μην θεωρούν τον στρατό ως αποτρεπτικό παράγοντα για να εγγράψουν στο Προξενείο ή στο Ειδικό Ληξιαρχείο Αθηνών την γέννηση αγοριών στο εξωτερικό και έτσι να χάνουν τα πολλά δικαιώματα που τους παρέχει το ελληνικό διαβατήριο. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

The Non-Appeal Certificate for Foreign Court Decisions in Greece

The Non-Appeal Certificate for Foreign Court Decisions in Greece By Christos ILIOPOULOS* Athens, 8 March 2026 As more people live, work, travel, and develop personal or professional ties in more than one country, there is an increasing need for foreign court decisions to be legally recognized in Greece. Individuals who left Greece many years ago and married or divorced abroad often wish to register their foreign divorce in Greece and, in some cases, their subsequent marriage as well. This frequently arises in matters involving Greek citizenship, where an applicant must update their marital status in Greece in order to obtain a Greek or European passport or to register their children as Greek citizens. In other cases, individuals who have obtained a court judgment abroad may wish to enforce that judgment within the Greek legal system, particularly when the opposing party owns property or assets in Greece and enforcement may therefore be possible. For these and other reasons, a court decision or order issued in another country may need to be formally recognized as valid in Greece. To achieve this, a petition must be filed before the Greek Court of First Instance, typically in Athens, requesting that the foreign ruling be incorporated into the Greek legal order and granted legal validity. In practice, a court petition must be prepared and filed with the court, after which a hearing date is usually scheduled within approximately three to eight months, depending on the nature of the case. The scheduling of a hearing does not mean that the case will be retried on its merits in Greece. The foreign court’s decision remains exactly as it was issued by the foreign court. The role of the Greek court is limited to examining specific and narrowly defined aspects of the decision’s validity in order to determine whether it may be recognized and given legal effect in Greece. In addition to the full and detailed text of the foreign court decision (a simple divorce certificate is not sufficient), another essential document is a certificate confirming that no appeal has been filed. This document is usually issued by the same foreign court that issued the original decision. It must state that the decision—identified by its number and date of issuance—has not been appealed or challenged to date, that the time limit for filing an appeal has expired, or wording with similar legal effect. In many jurisdictions, however, courts do not routinely issue such certificates. As a result, individuals requesting them often encounter difficulties persuading court clerks or administrative staff to provide the document. The process may be facilitated if the request includes a brief explanation of the purpose of the certificate and, even more effectively, a sample certificate issued by another court within the same country. In most cases, this approach eventually leads the foreign court to issue the requested document, which is a key prerequisite for the recognition proceedings in Greece. In some situations, the foreign court may not issue a formal certificate confirming that no appeal has been filed. Instead, it may provide other documents or certified copies from the case file showing the procedural history of the case—for example, the date the lawsuit or petition was filed, the dates of hearings, other procedural developments, the issuance of the decision, and the absence of any subsequent actions. Although such documentation does not constitute a formal non-appeal certificate, it may indirectly demonstrate to the Greek court that no further proceedings have taken place in the foreign court since the decision was issued several years earlier. This can help establish that the ruling is final—that it has not been appealed or challenged and can no longer be modified because the relevant time limits have expired. Documents from the foreign court that show the full procedural timeline of the case—from the initiation of proceedings through the issuance of the decision and the subsequent passage of time—have often been accepted by the Greek Court of First Instance as sufficient proof that the ruling is final under the laws of the issuing country. Accordingly, the Greek court may consider it safe to grant formal recognition of the foreign judgment within the Greek legal system. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Όταν η πολιτογράφηση ομογενούς απορρίπτεται

Όταν η πολιτογράφηση ομογενούς απορρίπτεται Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 22 Φεβρουαρίου 2026 Όταν ένας κάτοικος εξωτερικού, που δεν έχει γεννηθεί στην Ελλάδα, επιθυμεί να αποκτήσει την ελληνική ιθαγένεια, μπορεί να διερευνήσει ποιες επιλογές του παρέχει η ελληνική νομοθεσία, ανάλογα με τα δεδομένα της υπόθεσής του. Ο ενδιαφερόμενος για το ελληνικό διαβατήριο μπορεί να έχει έναν γονέα που έχει γεννηθεί στην Ελλάδα και είναι Έλληνας πολίτης, ή και τους δύο γονείς του Έλληνες πολίτες. Μπορεί να έχει έναν παππού ή μία γιαγιά που έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα και μπορούμε σήμερα να τους βρούμε στο Δημοτολόγιο εγγεγραμμένους ως Έλληνες πολίτες. Μπορεί ο πατέρας του ή ο παππούς του να μην είναι εγγεγραμμένος σε Δημοτολόγιο, αλλά να υπάρχει εγγραφή του στο Μητρώο Αρρένων. Μπορεί και κανένας πρόγονός του να μην έχει γεννηθεί στην Ελλάδα και έτσι να μην ήταν ποτέ Έλληνας πολίτης, αλλά να ανήκε στην ελληνική μειονότητα ή εθνότητα που κατοικούσε σε μία άλλη χώρα, όπως στην Τουρκία, στην Αίγυπτο ή αλλού στη Μέση Ανατολή και να μετανάστευσε απ’ ευθείας από την χώρα εκείνη στις ΗΠΑ, στον Καναδά ή στην Αυστραλία και αλλού. Στις χώρες αυτές ο πρόγονος, που ήταν και ένιωθε Έλληνας, ενσωματώθηκε στην ελληνική παροικία και όχι στην τουρκική ή την αιγυπτιακή. Η κάθε υπόθεση έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να μελετώνται για να επιλεγεί η κατάλληλη διαδικαστική οδός ώστε να υποβληθεί αίτηση προς την ελληνική διοίκηση με σκοπό την κτήση ή την διαπίστωση της ελληνική ιθαγένειας και την λήψη ελληνικού, άρα και ευρωπαϊκού διαβατηρίου. Μία από τις επιλογές για κτήση ελληνικής ιθαγένειας είναι η πολιτογράφηση ομογενούς δυνάμει του άρθρου 10 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγενείας (Κ.Ε.Ι.). Η Αίτηση αυτή επιλέγεται όταν ο ενδιαφερόμενος για την ιθαγένεια δεν έχει κάποιον πρόγονο γεννηθέντα στην Ελλάδα, ή έχει πρόγονο που είχε γεννηθεί στην Ελλάδα, αλλά για κάποιον λόγο δεν μπορεί να προχωρήσει η αίτηση καθορισμού, όπως επί παραδείγματι όταν δεν είναι δυνατόν να ευρεθούν οι αναγκαίες εγγραφές σε Δημοτολόγιο, Μητρώο Αρρένων ή και Ληξιαρχείο, ή όταν το αρχικό ελληνικό όνομα έχει παραλλαχθεί τόσο πολύ στο εξωτερικό, ώστε να μην προκύπτει η απαιτούμενη ταυτοπροσωπία. Για να γίνει δεκτή η αίτηση πολιτογράφησης ομογενούς του άρθρου 10, πρέπει να αποδειχθεί ότι ο αιτών έχει ελληνική συνείδηση, που συνδυάζεται με το αν και πόσο γνωρίζει την ελληνική γλώσσα, αν γνωρίζει στοιχεία της ελληνικής ιστορίας, της γεωγραφίας και του ελληνικού πολιτισμού. Πρέπει επίσης ο αιτών να μπορεί να αποδείξει ότι νιώθει Έλληνας και ότι είχε ή έχει συμμετοχή σε ελληνικούς συλλόγους της χώρας όπου κατοικεί (πάντα εκτός Ελλάδος) και σε δραστηριότητες της ομογένειας. Η απόδειξη των στοιχείων αυτών γίνεται τόσο με έγγραφα, όσο και με την συνέντευξη με τον Έλληνα Πρόξενο, η οποία θα λάβει χώρα εφόσον ο φάκελος που ο αιτών θα προσκομίσει στο Προξενείο κριθεί επαρκής. Ακόμα κι αν ο αιτών έχει ελληνική καταγωγή, η αίτηση πολιτογράφησης θα απορριφθεί εάν δεν καταφέρει να αποδείξει ότι εκτός από το παρελθόν, δηλαδή την συγγενική σχέση που έχει με τον Έλληνα πρόγονό του, στο παρόν, σήμερα δηλαδή και στο πρόσφατο παρελθόν, δεν προκύπτει ότι έχει ελληνική συνείδηση, δεν γνωρίζει επαρκώς την ελληνική γλώσσα, δεν γνωρίζει στοιχεία της ελληνικής ιστορίας, της γεωγραφίας της Ελλάδας και του ελληνικού πολιτισμού, δεν μπορεί να αποδείξει συμμετοχή του σε ομογενειακές εκδηλώσεις, σε συλλόγους ή στην ελληνική εκκλησία, αλλά και δεν έχει εξοικείωση με τους θεσμούς του πολιτεύματος της Ελληνικής Δημοκρατίας και γενικά με τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Η απουσία αυτών των προϋποθέσεων, που είναι sine qua non, δηλαδή αναγκαίες για την αποδοχή της αίτησης πολιτογράφησης ομογενούς, προκύπτει συνήθως από τον φάκελο με τα έγγραφα που προσκόμισε ο αιτών, αλλά και από την συνέντευξη με τον Πρόξενο της Ελλάδας και την έκθεση που ο Πρόξενος συντάσσει μετά την συνέντευξη. Όταν η αίτηση πολιτογράφησης ομογενούς έχει απορριφθεί, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει εκ νέου αίτηση με την ίδια διαδικασία, αλλά αφού παρέλθει τουλάχιστον ένα έτος από την απόρριψη της προηγούμενης αίτησης και εφόσον στο νέο φάκελο θα μπορέσει να προσκομίσει έγγραφα που ενισχύουν την απόδειξη της ελληνικής συνείδησής του, αλλά και εφόσον θα έχει ενδυναμώσει τα στοιχεία που τον συνδέουν με την Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι μία νέα αίτηση πολιτογράφησης θα έχει πιθανότητες να γίνει δεκτή, (ενώ η προηγούμενη έχει απορριφθεί), εάν ο αιτών έχει μάθει καλύτερα ελληνικά, εάν έχει αρχίσει να συμμετέχει σε ελληνικούς συλλόγους και ομογενειακές εκδηλώσεις, εάν έχει ενισχύσει τους δεσμούς του με την ελληνική κοινωνία, όπως επί παραδείγματι εάν έχει αποκτήσει ακίνητο στην Ελλάδα και εάν έχει βελτιώσει τις γνώσεις του στα στοιχεία ελληνικής ιστορίας, γεωγραφίας και πολιτισμού. Όλα αυτά θα πρέπει να διαπιστωθούν από τον Πρόξενο στη νέα συνέντευξη που θα λάβει χώρα, ώστε να υπάρχουν ελπίδες ότι η αίτηση πολιτογράφησης ομογενούς μπορεί αυτή τη φορά να γίνει δεκτή. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Γονική παροχή και παρακράτηση επικαρπίας

Γονική παροχή και παρακράτηση επικαρπίας Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 2-2-2026. Όσοι είναι και νιώθουν Έλληνες γνωρίζουν ότι στην ελληνική νοοτροπία η σχέση των γονέων με τα παιδιά τους έχει ιδιαίτερη σημασία, ίσως μεγαλύτερη από την αντίστοιχη σχέση σε άλλους λαούς. Για τον λόγο αυτό το ελληνικό δίκαιο προβλέπει την δυνατότητα ο γονέας να δωρίσει στο παιδί του ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα με ένα ειδικό συμβόλαιο που ονομάζεται γονική παροχή. Η γονική παροχή είναι ουσιαστικώς μία δωρεά ακινήτου, που αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερο τρόπο από το νόμο, ώστε να διευκολύνεται η μεταβίβαση περιουσίας από γονείς στα παιδιά τους με ευνοϊκούς φορολογικούς και άλλους όρους. Ενώ η δωρεά ακινήτου μεταξύ προσώπων που δεν έχουν συγγενική σχέση μεταξύ τους φορολογείται σημαντικά, η γονική παροχή είναι αφορολόγητη για αξία ακινήτου έως 800.000 ευρώ. Το αφορολόγητο αυτό ισχύει από κάθε γονέα προς κάθε ένα τέκνο του. Αυτό σημαίνει ότι δύο γονείς που έχουν δύο παιδιά, μπορούν να τους δωρίσουν με γονική παροχή ακίνητα αξίας έως 3.200.000 ευρώ χωρίς φόρο! Γίνεται αντιληπτό ότι το ποσό αυτό είναι παραπάνω από αρκετό για να καλύψει την άνευ φόρου μεταβίβαση περιουσίας από γονείς στα παιδιά τους για την συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών οικογενειών. Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ στην γονική παροχή συγκρίνεται με το αφορολόγητο στην κληρονομία από γονέα προς τέκνο, που είναι μόνο 150.000 ευρώ, ενώ μέχρι τις 300.000 ευρώ ο φόρος κληρονομίας είναι μόνο 1%. Η σύγκριση αυτή της φορολογικής αντιμετώπισης μεταξύ γονικής παροχής και κληρονομίας μπορεί να θεωρηθεί ότι ευνοεί την μεταβίβαση περιουσίας από γονέα προς τέκνο με γονική παροχή, έναντι της κληρονομίας. Στην γονική παροχή ο γονέας έχει και μία σημαντική ευχέρεια, η οποία του δίνει την δυνατότητα να πετύχει δύο φαινομενικά αντικρουόμενους σκοπούς. Πρόκειται για την επιλογή της παρακράτησης της επικαρπίας. Αυτό σημαίνει ότι ο γονέας που από τη μία θέλει να δώσει περιουσία στο παιδί του, αλλά από την άλλη θέλει και ο ίδιος να εξασφαλισθεί για το υπόλοιπο της ζωής του, έχει την επιλογή να δωρίσει (με γονική παροχή) ένα ή περισσότερα ακίνητα στο παιδί του, για να το βοηθήσει στη ζωή του, αλλά να κρατήσει την επικαρπία για όσο ζει ο γονέας. Επικαρπία σημαίνει το νομικό δικαίωμα να κατοικείς σε ένα ακίνητο (μονοκατοικία, διαμέρισμα), αλλά και να το νοικιάζεις (εκμισθώνεις) ή να το εκμεταλλεύεσαι (π.χ. οικόπεδο), ώστε να λαμβάνεις εισόδημα από ενοίκια (μισθώματα). Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο γονέας μπορεί να κάνει τους υπολογισμούς του ώστε να δώσει περιουσία στο παιδί του, αλλά να διατηρήσει κι ο γονέας το δικαίωμα να μένει στο σπίτι ή να το νοικιάζει και να παίρνει αυτός τα ενοίκια για όσο ζει. Μετά τον θάνατο του γονέα το ακίνητο αυτομάτως αποκτάται κατά πλήρη κυριότητα από το παιδί, χωρίς να απαιτείται κάποια πρόσθετη συμβολαιογραφική πράξη. Ο γονέας ανάλογα με τις επιθυμίες του αποφασίζει να μεταβιβάσει στο ή στα παιδιά του όποια ακίνητα επιθυμεί. Αν έχει περισσότερα ακίνητα, κάποια μπορεί να τα μεταβιβάσει στα παιδιά του κατά πλήρη κυριότητα, δηλαδή χωρίς παρακράτηση επικαρπίας, ενώ κάποιο ή κάποια άλλα να τα δώσει με γονική παροχή, παρακρατώντας την επικαρπία και μεταβιβάζοντας στα παιδιά του κατ’ αρχάς μόνο την ψιλή κυριότητα. Έτσι, θα νιώθει και ο ίδιος ο γονέας ότι είναι εξασφαλισμένος για το υπόλοιπο της ζωής του ακόμα και στην ακραία περίπτωση που το παιδί μεταστραφεί στο μέλλον εναντίον του γονέα ή θελήσει να πουλήσει το ακίνητο διώχνοντας τον γονέα από το ίδιο του το σπίτι, αν του το είχε μεταβιβάσει με πλήρη κυριότητα χωρίς παρακράτηση επικαρπίας. Η παρακράτηση της επικαρπίας φαίνεται συνεπώς να προσφέρει μία ιδανική λύση ώστε και η περιουσία να μεταβιβασθεί προς το παιδί, αλλά και ο γονέας να εξασφαλισθεί διά βίου. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr