Μικρή χαλάρωση των capital controls στην Ελλάδα

Μικρή χαλάρωση των capital controls στην Ελλάδα Του Χρήστου Ηλιόπουλου* 20 Μαρτίου 2018 Από το καλοκαίρι του 2015 ισχύουν στην Ελλάδα οι κεφαλαιακοί περιορισμοί (capital controls), που περιορίζουν σημαντικά την οικονομική και συναλλακτική ελευθερία των πολιτών. Κυριότερος περιορισμός είναι εκείνος που απαγορεύει στους δικαιούχους τραπεζικών λογαριασμών να αναλάβουν από την τράπεζά τους όποιο ποσό επιθυμούν, ακόμα και το σύνολο των χρημάτων τους σε μετρητά και τους επιβάλλει μηνιαίο όριο αναλήψεων, το οποίο από 1η Μαρτίου 2018 ανήλθε στο ποσό των 2.300 ευρώ μηνιαίως. Έτερος σημαντικός περιορισμός είναι ότι ο κάτοχος τραπεζικού λογαριασμού δεν μπορεί να στείλει χρήματα από την Ελλάδα στο εξωτερικό, πέραν του ποσού των 2.000 ευρώ ανά δίμηνο. Ωστόσο, εάν κάποιος τα τελευταία δύο περίπου χρόνια έχει καταθέσει μετρητά στον τραπεζικό του λογαριασμό, αλλά και όσα καταθέτει από εδώ και στο εξής, δικαιούται να τα πάρει σε μετρητά άνευ ορίου, δηλαδή ακόμα και όλο το ποσό που έχει καταθέσει (“νέα χρήματα”) χωρίς να περιορίζεται από το όριο των 2.300 ευρώ ανά μήνα. Εξάλλου, όποιος εισάγει στην Ελλάδα χρήματα από το εξωτερικό με τραπεζικό έμβασμα από τράπεζα του εξωτερικού σε τράπεζα στην Ελλάδα, δικαιούται να στείλει όλο το ποσό πάλι στο εξωτερικό, χωρίς τον περιορισμό των 2.000 ευρώ ανά δύο μήνες. Επί παραδείγματι, εάν κάποιος φέρει στην Ελλάδα ένα εκατομμύριο ευρώ από το εξωτερικό, δικαιούται να τα επανεξάγει στο εξωτερικό χωρίς περιορισμό, επειδή κι αυτά θεωρούνται “νέα χρήματα”. Επιτρέπεται επίσης τώρα το άνοιγμα νέου λογαριασμού σε κάθε τράπεζα ανεξαρτήτως του αν αυτός που τώρα τον ανοίγει έχει κωδικό πελάτη στην τράπεζα ή όχι. Μπορεί δηλαδή καθένας κάτοικος Ελλάδος να ανοίξει νέο λογαριασμό χωρίς περιορισμού, όπως μπορούν να προστίθενται και ονόματα συνδικαιούχων σε υφιστάμενους λογαριασμούς. Επιτρέπεται ακόμα και η πρόωρη, μερική ή πλήρης, λήξη των προθεσμιακών καταθέσεων. Για τους κατοίκους Ελλάδος, επιτρέπεται η μεταφορά χαρτονομισμάτων σε ευρώ ή και σε ξένο νόμισμα έως του ποσού των ευρώ δύο χιλιάδων τριακοσίων (2.300) ή του ισόποσου σε ξένο νόμισμα ανά φυσικό πρόσωπο και ανά ταξίδι στο εξωτερικό. Από τον περιορισμό των 2.300 ευρώ εξαιρούνται οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού, που μπορούν να βγάλουν όσα μετρητά θέλουν εκτός Ελλάδος, εφόσον βεβαίως ποσά πάνω από 10.000 ευρώ τα δηλώνουν στο τελωνείο καί μπορούν να δικαιολογήσουν την προέλευση μεγαλυτέρων ποσών που παίρνουν μαζί τους κατά το ταξείδι τους εκτός Ελλάδος. Τέλος, συνταξιούχοι κάτοικοι εξωτερικού που λαμβάνουν σύνταξη από ασφαλιστικό ταμείο της Ελλάδος δικαιούνται να λαμβάνουν την σύνταξή τους στο εξωτερικό, στην χώρα όπου διαμένουν, εφόσον την λάμβαναν έως 28-6-2015 ή άρχισαν να την λαμβάνουν μετά τις 22-7-16. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Planning ahead for the Greek citizenship

Planning ahead for the Greek citizenship By Christos ILIOPOULOS* 6 March 2018 You are of Greek origin and you are thinking of pursuing, at some point in time, the Greek citizenship. You know that you base your claim on one or more ancestors, like one parent, or both parents, or one grandparent, or more grandparents, or even on a great grandparent. You are also aware of name differences which have resulted from the long adventure of your ancestor, starting from Greece and ending up in another country, the USA, Canada, Australia, Argentina, South Africa and so on. You know or you suspect that your mother was born in Greece as Chryssanthi, but she was married in Australia as Chryssa. And when she gave birth to you, her name is registered in your birth certificate as Christine. Your grandfather may have been born in Greece as Georgios Stasinopoulos, but when he was married in the USA, or in his naturalization certificate his name was recorded as George (which is OK, no problem with Georgios) Stacy. Stories like that are numerous in the files of the Greek Consulates, the Greek administration and in lawyers’ offices in Greece, working on citizenship cases. Before you apply for your Greek citizenship, you must know that at some point during the application process, you will have to prove that Chryssanthi, who was your mother’s name when born in Greece, Chryssa, which is her name when she married in Australia, and Christine, which is her name in your birth certificate, all belong to the same person. You will have to prove that Georgios Stasinopoulos, born in Greece, and George Stacy, married in the USA, was or is the same person. Proving facts like these is not always easy. In fact, in most cases it may be the single most important problem in the pursuit of the Greek citizenship. In many cases, the application can’t make progress and the effort essentially is doomed, if we can’t prove that Ioannis Kostopoulos and John Kostas was the same person, despite having a perfect line of marriage and birth certificates. The Greek administration and the Consulates require stringent conditions in order to issue the much wanted Certificate of Identification or Pistopiitiko Taftoprossipias, which clears the path towards citizenship. The Consulates in similar cases, require that the applicant has photo identification documents with both versions of the name of the same person. For instance, the Consulate wants to see documents which have a photo attached to them (old or present passports, identification cards, drivers’ licenses etc.) which state all versions of the name. They want the present applicant to have a photo id document of the ancestor with the name Ioannis Kostopoulos, as it was the official name in Greece (old Greek passport, or army document, always with a photo). And at the same time, to have another photo id document, which states the other version of the name of the same person, which is John Kostas, in a US passport, or driver’s license etc. It is understood that most applicants can’t find photo id documents with both versions of the name. They may have a photo id of the ancestor with his name in the country where the ancestor arrived and lived the rest of his life, (naturalization certificate, passport, driver’s license) but it is much more difficult and rare to have similar photo id documents from Greece, with the name as it was in Greek. This article aims at alerting would – be applicants for the Greek citizenship to better prepare now for the application process and essentially take advantage of the present time conditions in securing evidence and documents which may not be available later. The ancestor may be in life today, which allows us to get valuable information and possibly documents from him/her or from sources he may be in a position to point to, while a few years down the road the ancestor may no longer be with us, and finding a photo id of him may be more difficult or even impossible. So, everyone thinking of filing for the Greek citizenship based on a Greek parent, grandparent, or even great grandparent, apart from securing the most important documents, which are the ancestor’s birth certificate from Greece and all marriage and birth certificates from that time until the birth of the applicant, must also have in mind that in many cases the names of the ancestor and his issue are stated in different versions from one certificate to the other. In most cases Georgios and George, Ioannis and John and Vassilios and Basil do not need identification certificates, because an experienced and knowledgeable translator can harmonize the names in the translations which are filed for registration with the Greek administration. But more different versions of the name of the same person may call for the identification certificate in order the applicant to succeed in obtaining the Greek passport. And in those cases, securing the right documents and information from our ancestor today may make the difference tomorrow. . *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

Τα Βασικά Έγγραφα για Κληρονομιά στην Ελλάδα

Τα Βασικά Έγγραφα για Κληρονομιά στην Ελλάδα Του Χρήστου Ηλιόπουλου* 24 Φεβρουαρίου 2018 Κληρονόμοι που ζουν εκτός Ελλάδος έχουν συχνά την ανάγκη να ρυθμίσουν κληρονομικές τους υποθέσεις στην Ελλάδα, επειδή ένας συγγενής τους απεβίωσε, στο εξωτερικό ή στην Ελλάδα και άφησε περιουσία στην Πατρίδα. Σε πολλές περιπτώσεις, ο θανών ζούσε στην Αυστραλία, στις ΗΠΑ, τον Καναδά ή σε κάποια άλλη χώρα του κόσμου, αλλά είχε ακίνητα, ή τραπεζικούς λογαριασμούς και άλλα περιουσιακά στοιχεία (θυρίδα στην τράπεζα, αυτοκίνητο, κινητά αξίας όπως κοσμήματα, πίνακες κ.α.) στην Ελλάδα. Ο δικηγόρος που θα αναλάβει να ολοκληρώσει όλες τις διαδικασίες στην Ελλάδα για την διακρίβωση των περιουσιακών στοιχείων και την απόδοσή τους στον ή στους κληρονόμους, θα χρειασθεί πρωτίστως την ληξιαρχική πράξη θανάτου και αν αυτή είναι από χώρα που δεν έχει την Αποστίλλη, πρέπει να την λάβει είτε ως αντίγραφο της ληξιαρχικής πράξης που έχει συνταχθεί στο Προξενείο, είτε ως επικυρωμένο αντίγραφο της πράξεως που εκδόθηκε από τις αρχές της χώρας του εξωτερικού, επικυρωμένο από το Προξενείο. Η πράξη αυτή θα μεταφρασθεί επισήμως στην ελληνική γλώσσα (κατά προτίμηση από δικηγόρο που γνωρίζει την νομική ορολογία και τις διαδικασίες ιδιωτικού διεθνούς δικαίου στην Ελλάδα και όχι από απλό μεταφραστή) και θα εγγραφεί στο Ειδικό Ληξιαρχείο στην Αθήνα, εφόσον ο θανών ή η θανούσα ήταν εγγεγραμμένοι σε Δήμο στην Ελλάδα. Ακολούθως, πρέπει να εκδοθεί το Πιστοποιητικό Εγγυτέρων Συγγενών (ή Πλησιεστέρων Συγγενών), από τον Δήμο όπου ήταν εγγεγραμμένος ο θανών στην Ελλάδα. Για την έκδοσή του πρέπει είτε στην οικογενειακή μερίδα του θανόντος στον Δήμο στην Ελλάδα να έχουν εγγραφεί οι πλησιέστεροι συγγενείς, δηλ. να ήταν γραμμένος ο γάμος του που έκανε στο εξωτερικό και η γέννηση των παιδιών του, είτε να γίνει μία υπεύθυνη δήλωση (στην Ελλάδα ή και στο εξωτερικό) δύο μαρτύρων, που θα αναφέρουν ποιοί είναι οι πλησιέστεροι συγγενείς. Ο Δήμος μπορεί να ζητήσει να εγγραφούν τώρα στο Ειδικό Ληξιαρχείο και μετά στο Δημοτολόγιο ο γάμος του θανόντος και η γέννηση των παιδιών του στο εξωτερικό, οπότε πρέπει να πάρουμε τα πιστοποιητικά αυτά από την χώρα του εξωτερικού, να επικυρωθούν από το Προξενείο και να μεταφρασθούν στην Ελλάδα (πάλι κατά προτίμηση από εξειδικευμένο νομικό μεταφραστή). Εάν ο θανών δεν ήταν επισήμως Έλλην πολίτης, διότι ήταν επί παραδείγματι Έλλην στην καταγωγή και στην εθνότητα, αλλά είχε γεννηθεί εκτός Ελληνικής Επικρατείας, π.χ. στην Κωνσταντινούπολη, στην Ρουμανία, στην Αίγυπτο ή αλλού, δεν μπορεί να εκδοθεί από τον Δήμο στην Ελλάδα πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, αλλά θα περιορισθούμε στις δύο υπεύθυνες δηλώσεις ή ένορκες βεβαιώσεις, που θα υποβληθούν στην εφορία και στον συμβολαιογράφο και θα αποδεικνύουν ποιοί είναι οι πλησιέστεροι συγγενείς. Πολύ σημαντικό έργο είναι ο προσδιορισμός, η περιγραφή και η εκτίμηση των κληρονομιαίων στοιχείων, ειδικά των ακινήτων, αλλά και των τυχόν τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα, ώστε να δηλωθούν στην εφορία. Η προθεσμία είναι έξι μήνες από τον θάνατο ή από την δημοσίευση της διαθήκης, αλλά αν ο κληρονομούμενος απεβίωσε εκτός Ελλάδος ή ο κληρονόμος ζει εκτός Ελλάδος, η προθεσμία είναι δώδεκα μήνες. Εάν κάποιος θέλει να αποποιηθεί της κληρονομίας, είτε διότι επιθυμεί να προσαυξηθεί το μερίδιο των άλλων συγκληρονόμων, είτε διότι η κληρονομία έχει χρέη, η προθεσμία για τους κατοίκους Ελλάδος είναι τέσσερις μήνες, ενώ εάν πρόκειται για κληρονόμους κατοίκους εξωτερικού, η προθεσμία είναι δώδεκα μήνες. Μετά την πάροδο της προθεσμίας για αποποίηση, ο κληρονόμος θεωρείται ότι έχει αποδεχθεί την κληρονομία και δεν μπορεί να την αποποιηθεί. Για τις υπόλοιπες διαδικασίες όπως για το τι συμβαίνει με την διαθήκη, εφόσον υπάρχει στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, αλλά και για τον φόρο κληρονομίας θα αναφερθούμε σε επόμενο σημείωμά μας. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Ελληνικό διαβατήριο δεν σημαίνει στρατός ούτε φόρος στην Ελλάδα

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* 24 Ιανουαρίου 2018 Οι πολλοί Έλληνες ομογενείς που επιθυμούν να αποκτήσουν ελληνική ιθαγένεια και διαβατήριο ερωτούν συχνά εάν η απόκτηση του διαβατηρίου θα έχει συνέπειες σε διάφορα ζητήματα της προσωπικής τους καταστάσεως, δύο από το οποία είναι ο στρατός (για τους άνδρες) και η πιθανή φορολόγηση στην Ελλάδα. Ανησυχούν συνεπώς αρκετοί ομογενείς που έχουν γεννηθεί εκτός Ελλάδος από Έλληνες γονείς ή προγόνους, μήπως το ενδιαφέρον τους για την εγγραφή τους στο Δημοτολόγιο σε κάποιον ελληνικό Δήμο και η κτήση της ιθαγενείας και του διαβατηρίου της Ελλάδος, τους υποχρεώσει να εκπληρώσουν την στρατιωτική τους θητεία και μήπως βρεθούν να έχουν φορολογικές υποχρεώσεις στην Ελλάδα. Η απάντηση και για τα δύο ζητήματα είναι αρνητική. Στο δεύτερο ζήτημα, της φορολογίας στην Ελλάδα, η αρνητική απάντηση είναι ξεκάθαρη και χωρίς εξαιρέσεις ή προϋποθέσεις. Η κτήση της ελληνικής ιθαγενείας είναι εντελώς ανεξάρτητο ζήτημα από την φορολόγηση στην Ελλάδα. Εάν κάποιος ομογενής αποκτήσει επισήμως την ελληνική ιθαγένεια, ούτε θα δημιουργηθούν, ούτε θα αυξηθούν οι φορολογικές του υποχρεώσεις στην Πατρίδα. Ό,τι φόρο πλήρωνε πριν αποκτήσει το ελληνικό διαβατήριο, τον ίδιο θα πληρώνει και αφού το αποκτήσει. Εάν δεν κατέβαλε φόρο πριν, δεν θα καταβάλει φόρο και μετά το διαβατήριο. Εάν δεν είχε καν ΑΦΜ (Αριθμό Φορολογικού Μητρώου) στην Ελλάδα, δεν θα υποχρεωθεί να αποκτήσει ΑΦΜ όταν θα γίνει Έλλην πολίτης. Εν κατακλείδι, η φορολογική υποχρέωση στην Ελλάδα δεν συνδέεται με την ιθαγένεια του προσώπου. Συνδέεται με το αν το πρόσωπο έχει επαγγελματική δραστηριότητα, κέρδη, εισοδήματα ή περιουσία (ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη, τραπεζικό λογαριασμό) στην Ελλάδα ή όχι. Αν έχει εισοδήματα και περιουσία στην Ελλάδα, θα πληρώνει φόρο, εάν προκύπτει κάτι τέτοιο από την φορολογική νομοθεσία, ανεξαρτήτως αν είναι Έλληνας υπήκοος, Κινέζος, Καναδός ή Αυστραλός. Εάν δεν έχει εισοδήματα ούτε περιουσία στην Ελλάδα, τότε δεν θα πληρώνει φόρους στην Ελλάδα, έστω κι αν έχει την ελληνική ιθαγένεια. Το άλλο ζήτημα, της στρατιωτικής θητείας είναι επίσης σαφές, αλλά με υποσημειώσεις. Εκείνος που γεννήθηκε εκτός Ελλάδος και απέκτησε ελληνική ιθαγένεια χωρίς ποτέ του να έχει διαμείνει στην Ελλάδα πάνω από έξι μήνες εντός του ιδίου ημερολογιακού έτους (και πάντως μετά την ηλικία περίπου των 15 ετών), υποχρεούται μεν σε θητεία, δεν θα την εκπληρώσει όμως, διότι νομίμως τυγχάνει αναβολής όσο χρόνο παραμένει κάτοικος εξωτερικού. Θα μπορεί να έρχεται στην Ελλάδα έως έξι μήνες κάθε χρόνο χωρίς να τον απασχολεί ο στρατός. Την σχετική βεβαίωση ότι είναι κάτοικος εξωτερικού δίνει το Προξενείο. Εάν όμως, πριν την ηλικία των 45 ετών, ο Έλλην υπήκοος διαμείνει έξι μήνες στην Ελλάδα, τότε χάνει την ιδιότητα του μονίμου κατοίκου εξωτερικού και υποχρεούται να εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις. Εάν θέλει να υπηρετήσει στον στρατό, καλό είναι να το δηλώσει όσο είναι ακόμα κάτοικος εξωτερικού, διότι τότε με τις ευνοϊκές διατάξεις μπορεί να υπηρετήσει μόνο τρεις μήνες. Εννοείται ότι υπάρχουν πολλές παραλλαγές κάθε υπόθεσης και η νομοθεσία μπορεί να οδηγεί σε διαφορετικό αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση ξεχωριστά. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου ισχύει στην Ελλάδα παρά τις αντίθετες ελληνικές αποφάσεις

Απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου ισχύει στην Ελλάδα παρά τις αντίθετες ελληνικές αποφάσεις Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Οι κανόνες του ιδιωτικού διεθνούς δικαίου προσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο αποφάσεις που έχουν εκδοθεί από δικαστήρια μίας χώρας μπορούν να εφαρμοσθούν σε μία άλλη χώρα. Κατά το δίκαιο της Ελλάδος, δικαστικές αποφάσεις που έχουν εκδοθεί σε χώρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.), αλλά και αρκετές που έχουν εκδοθεί σε χώρες ακόμα και της Ε.Ε. για να εφαρμοσθούν στην Ελλάδα πρέπει να αναγνωρισθούν με απόφαση ελληνικού δικαστηρίου κατά την διαδικασία της εκουσίας δικαιοδοσίας. Για να γίνει δεκτή η αίτηση που υποβάλλεται στο ελληνικό δικαστήριο, ώστε να αναγνωρισθεί η ισχύς εντός Ελλάδος μίας αλλοδαπής δικαστικής αποφάσεως, πρέπει να αποδειχθεί ότι η αλλοδαπή απόφαση εκδόθηκε μετά από διαδικασία που διασφάλισε την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δύο πλευρών και ειδικώς του εναγομένου, ότι η δίκη έγινε μετά από νόμιμη κλήτευση του εναγομένου, ότι το αλλοδαπό δικαστήριο είχε δικαιοδοσία κατά το ελληνικό δίκαιο, για να δικάσει την υπόθεση και ότι η απόφαση δεν προσβάλλει την ελληνική δημόσια τάξη. Στην έννοια της δημόσιας τάξης περιλαμβάνονται οι θεμελιώδεις αρχές, που κρατούν στην Ελλάδα και απηχούν τις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτειακές, πολιτικές, θρησκευτικές, ηθικές και άλλες κοινώς παραδεδεγμένες αντιλήψεις, οι οποίες διέπουν και ρυθμίζουν κατά τρόπο πάγιο τις βιοτικές σχέσεις στον Ελλαδικό χώρο. Στην συγκεκριμένη υπόθεση στην οποία εξεδόθη η υπ’ αριθ. 549/2017 απόφαση του Εφετείου Πατρών, Έλληνας νυμφεύθηκε Ουκρανή το 2002 και εγκαταστάθηκαν στο Νομό Ηλείας. Λίγο αργότερα γεννήθηκε το παιδί τους εντός Ελλάδος. Περί το έτος 2008 η σύζυγος μαζί με το ανήλικο παιδί μετέβη στην Ουκρανία με πρόφαση ότι είχε να διεκπεραιώσει υποθέσεις της, όπου όμως και παρέμεινε μονίμως. Ο σύζυγος και πατέρας του ανηλίκου επέτυχε την έκδοση δικαστικών αποφάσεων από τα ελληνικά δικαστήρια με τις οποίες του ανατέθηκε οριστικώς και αμετακλήτως η άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου τέκνου, χωρίς όμως αυτές να έχουν εφαρμοσθεί, αφού το ανήλικο βρίσκεται στην Ουκρανία με την μητέρα του. Αντιστοίχως, η μητέρα επέτυχε στην Ουκρανία την έκδοση δικαστικής απόφασης με την οποία διατάσσεται ο πατέρας να της καταβάλει μηνιαίως διατροφή για το ανήλικο τέκνο τους. Η μητέρα μάλιστα κατέθεσε αίτηση στο δικαστήριο στην Ελλάδα για να αναγνωρισθεί η ισχύς της απόφασης του αλλοδαπού (ουκρανικού) δικαστηρίου, ώστε να την εφαρμόσει στην Ελλάδα και να επιδιώξει την είσπραξη της διατροφής ακόμα και με εκτέλεση εις βάρος του υποχρέου πατρός του ανηλίκου αναφορικώς με περιουσιακά στοιχεία του στην Ελλάδα. Το ελληνικό δικαστήριο πρωτοδίκως έκανε δεκτή την αίτηση και ανεγνώρισε την ισχύ της απόφασης του ουκρανικού δικαστηρίου, παρά τις αντιρρήσεις του πατρός, που άσκησε πρόσθετη παρέμβαση. Το ίδιο συνέβη και με το Εφετείο Πατρών, που δίκασε την έφεση του πατρός, κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως. Αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και χρήζει περεταίρω νομική; ερμηνείας αλλά και σχολιασμού είναι το γεγονός ότι τα ελληνικά δικαστήρια αμφοτέρων των βαθμών (πρωτοδίκως και κατ’ έφεσιν), έκριναν ότι η αλλοδαπή δικαστική απόφαση δεν παραβιάζει την δημόσια τάξη, ούτε αντίκειται σε προγενέστερη απόφαση ελληνικών δικαστηρίων, παρά το γεγονός ότι η απόφαση του ουκρανικού δικαστηρίου διατάσσει την καταβολή από τον πατέρα διατροφής, ενώ την ίδια στιγμή στην Ελλάδα ισχύει η απόφαση ελληνικού δικαστηρίου, με αμετάκλητη μάλιστα ισχύ, ότι η επιμέλεια του τέκνου έχει ανατεθεί στον πατέρα και όχι στην μητέρα. Ενώ δηλαδή τα ελληνικά δικαστήρια έχουν αμετακλήτως αναθέσει την άσκηση της επιμέλειας του ανηλίκου στον πατέρα, τα ελληνικά επίσης δικαστήρια κρίνουν ότι μπορεί να ισχύσει στην Ελλάδα η απόφαση του ουκρανικού δικαστηρίου που υποχρεώνει την πατέρα να δίνει διατροφή (ενώ ο ίδιος έχει την επιμέλεια). *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Δυσκολεύουν τους κατοίκους εξωτερικού στις δίκες στην Ελλάδα

Δυσκολεύουν τους κατοίκους εξωτερικού στις δίκες στην Ελλάδα Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Εδώ και δύο χρόνια οι μισές περίπου αστικές δίκες στην Ελλάδα γίνονται με την νέα δικονομία, δηλαδή με έναν πιο γρήγορο τρόπο, που δεν θα ήταν υπερβολή να χαρακτηρίσει κάποιος ως επανάσταση στο σύστημα απονομής της δικαιοσύνης στην χώρα μας. Ενώ με την παλαιά δικονομία, που εξακολουθεί να ισχύει για κάποιες άλλες κατηγορίες δικαστικών υποθέσεων, από την κατάθεση της αγωγής στην γραμματεία του δικαστηρίου περνούν πολλοί μήνες ή και πάνω από ένας χρόνος μέχρι να συζητηθούν για πρώτη φορά στο δικαστήριο, με τη νέα δικονομία, η συζήτηση της υποθέσεως, δηλαδή ουσιαστικά η δίκη, γίνεται περίπου μέσα σε τέσσερις μήνες από την κατάθεση της αγωγής, χωρίς μάλιστα να προβλέπεται η δυνατότητα αναβολής. Το νέο αυτό σύστημα φαίνεται να έχει πλεονεκτήματα ως προς τον συντομώτερο χρόνο απονομής δικαιοσύνης σε πρώτο βαθμό, παρουσιάζει όμως και δυσλειτουργίες κυρίως αναφορικώς με τα δικαιώματα όσων κατοικούν εκτός Ελλάδος, όταν χρειασθεί να αμυνθούν σε δικαστήριο στην Ελλάδα. Με άλλα λόγια, οι κάτοικοι εξωτερικού στερούνται του επαρκούς χρόνου που χρειάζονται για να προετοιμάσουν την απάντησή τους και την αντίκρουση της αγωγής. Ο ενάγων, αυτός δηλαδή που ασκεί την αγωγή, έχει πολύ χρόνο πριν την άσκησή της να επισκευθεί δικηγόρο, να συζητήσει την πιθανότητα να κάνει δικαστήριο, να προετοιμάσει την αγωγή του και κυρίως, να ετοιμάσει τις αποδείξεις που θα χρειασθεί στο δικαστήριο, δηλ. έγγραφα και μάρτυρες. Έχει λοιπόν στην διάθεσή του πολλές εβδομάδες πριν την άσκηση της αγωγής, κατά τις οποίες συντάσσεται η αγωγή και επικοινωνεί με τον δικηγόρο του για την καλύτερη προετοιμασία της δίκης. Αντιθέτως, ο εναγόμενος έχει μόνο 70 ημέρες για να κάνει όλα τα παραπάνω. Ενώ λοιπόν ο ενάγων έχει μήνες πριν την άσκηση της αγωγής και επιπλέον 100 μέρες μετά την άσκησή της για να καταθέσει τις προτάσεις του στο δικαστήριο, ο εναγόμενος, που μάλιστα δεν ξέρει μέχρι αυτή την στιγμή τίποτα για το δικαστήριο αυτό, έχει μόνο 70 ημέρες για την κατάθεση των δικών του προτάσεων, με τις οποίες θα αντικρούει την αγωγή. Εδώ σημειώνεται μία παραβίαση της αρχής της ισότητας των όπλων μεταξύ των διαδίκων, διότι ενώ ο ενάγων έχει 100 ημέρες, ο εναγόμενος, που δεν ξέρει και τίποτα για την δίκη μέχρι την κοινοποίηση σ’ αυτόν της αγωγής, έχει μόνο 70. Η αδικία αυτή εις βάρος του εναγομένου μεγεθύνεται, όταν ο εναγόμενος κατοικεί στο εξωτερικό. Στην περίπτωση αυτή, με τη νέα δικονομία παρατείνεται μεν η προθεσμία που έχει ο ενάγων για επίδοση στο εξωτερικό και από 30 ημέρες από την κατάθεση της αγωγής έχει 60 όταν ο εναγόμενος είναι κάτοικος εξωτερικού, ενώ και η κατάθεση των προτάσεων από 100 ημέρες πηγαίνει στις 130. Επομένως, ο κάτοικος εξωτερικού πάλι αδικείται, διότι εξακολουθεί να έχει 30 ημέρες λιγότερες εν σχέσει προς τον ενάγοντα, για να προετοιμάσει την άμυνά του και να καταθέσει προτάσεις στο δικαστήριο (ο ενάγων κοινοποιεί στο εξωτερικό εντός 60 ημερών από την κατάθεση της αγωγής και ο εναγόμενος που μένει εκτός Ελλάδος έχει 70 ημέρες μόνο για να προετοιμασθεί και να καταθέσει την πλήρη φάκελλό του). Με την νέα δικονομία συνεπώς δεν αναγνωρίζεται καμία παράταση προθεσμίας στον κάτοικο εξωτερικού, που επειδή ακριβώς διαμένει μακρυά από την Ελλάδα και συχνά δεν γνωρίζει τίποτα ή πολύ λίγα από το δικαστικό και νομικό σύστημα της χώρας, βρίσκεται σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τον ενάγοντα κάτοικο Ελλάδος. Με την παλαιά δικονομία αναγνωρίζεται ότι ο κάτοικος εξωτερικού χρειάζεται αντικειμενικώς περισσότερο χρόνο λόγο της απόστασης από την Ελλάδα, για να προετοιμάσει την άμυνά του στην δίκη και γι’ αυτό η επίδοση της αγωγής στην κατοικία του στο εξωτερικό πρέπει να γίνει 90 ημέρες πριν την δίκη, ενώ εάν είναι κάτοικος Ελλάδος, η επίδοση γίνεται έως 60 ημέρες προ της δίκης. Αναγνωρίζεται δηλαδή μία περίοδος 30 ημερών περισσότερο που δίνεται στον κάτοικο εξωτερικού. Με τη νέα δικονομία δεν δίνεται καμία μεγαλύτερη προθεσμία στον κάτοικο εξωτερικού για να προετοιμασθεί για μία δίκη στην Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι κατοικεί μακρυά από την χώρα, δεν έχει την ίδια ευχέρεια να επικοινωνήσει με δικηγόρο στην Ελλάδα και να συλλέξει τις αναγκαίες αποδείξεις, ενώ συχνά δεν έχει καν ΑΦΜ στην Ελλάδα, που τώρα πλέον είναι απαραίτητο για να κάνεις δίκη, έστω και ως εναγόμενος, ενώ δυσκολεύεται πολύ ακόμα και στην χορήγηση εξουσιοδότησης στον δικηγόρο του στην Ελλάδα, αφού για να την υπογράψει πρέπει να μεταβεί στο Προξενείο, πού συχνά θα του κλείσει ραντεβού μετά από εβδομάδες, ενώ μπορεί και να μένει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακρυά από το Προξενείο και να δυσκολεύεται να κάνει το ταξείδι μέχρι εκεί. Αντιστοίχως, η νέα δικονομία παρουσιάζει και μία μεγάλη δυσκολία και για τον ενάγοντα, όταν αυτός πρέπει να επιδώσει στο εξωτερικό εντός 60 μόνο ημερών από την κατάθεση της αγωγής. Σύμφωνα με το νόμο και τη νομολογία, η επίδοση στον εναγόμενο κάτοικο εξωτερικού πρέπει να είναι πραγματική, κατά την Σύμβαση της Χάγης με επίδοση της αγωγής στην κατοικία του εναγομένου στο εξωτερικό και όχι με την (πλασματική) επίδοση στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών που προβλέπει κατ’ αρχάς η δικονομία. Όμως πραγματική και όχι πλασματική επίδοση στο εξωτερικό εντός 60 ημερών είναι πάρα πολύ δύσκολο να επιτευχθεί τις περισσότερες φορές και σ’ αυτό το σημείο η νέα δικονομία παρουσιάζει άλλη μία δυσλειτουργία. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Αν δεν δηλώσεις το ακίνητό σου το χάνεις

Αν δεν δηλώσεις το ακίνητό σου το χάνεις Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Περισσότερο από είκοσι χρόνια έχουν περάσει από τότε που το ελληνικό κράτος κάλεσε τους ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα να τα δηλώσουν στο Κτηματολόγιο, δηλαδή στο νέο, τότε, σύστημα καταγραφής ακινήτων, που εξασφαλίζει περισσότερες εγγυήσεις ασφαλείας δικαίου σχετικώς με την κυριότητα, την περιγραφή και την μεταβίβαση ακινήτων παντός είδους, ήτοι αγροτεμάχια, οικόπεδα, μονοκατοικίες, διαμερίσματα, αποθήκες, χώρους σταθμεύσεως κλπ. καθώς και ποσοστά εξ αδιαιρέτου επ’ αυτών. Από την αρχή της δημιουργίας του Κτηματολογίου, στην δεκαετία του 1990, ο νέος θεσμός έχει εισαχθεί με πολύ αργό ρυθμό στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδος, με τους ιδιοκτήτες ακινήτων να καλούνται ανά περιοχή να καταθέσουν τα συμβόλαια και τα άλλα αποδεικτικά έγγραφα που κατέχουν αναφορικώς με παντός είδους ακίνητη ιδιοκτησία. Για να δοθεί ένα κίνητρο δήλωσης των ακινήτων στο Κτηματολόγιο έχουν θεσπισθεί σειρά διατάξεων που ορίζουν ότι δεν μπορείς να μεταβιβάσεις το ακίνητό σου, ούτε να το διεκδικήσεις στο δικαστήριο, εάν δεν το έχεις δηλώσει στο Κτηματολόγιο. Μεγάλη σημασία έχει μία διάταξη που ορίζει ότι εάν περάσουν δέκα χρόνια μετά από την οριστική λειτουργία του Κτηματολογικού Γραφείου σε μία περιοχή, όσα ακίνητα είναι “ορφανά¨, όσα δηλαδή έχουν εντοπισθεί από το Κτηματολόγιο αλλά κανένας δεν τα έχει δηλώσει ως δικά του, περιέρχονται στην κυριότητα του Δημοσίου. Μετά από αυτό το γεγονός, το μόνο δικαίωμα που θα απομένει σε κάποιον που θα υποστηρίζει ότι το ακίνητο που πήρε το Δημόσιο ήταν δικό του, θα είναι να διεκδικήσει αποζημίωση από το κράτος ίση με την αξία του ακινήτου που δεν είχε δηλώσει εμπροθέσμως στο Κτηματολόγιο και του οποίου μετά την πάροδο της δεκαετίας έχασε πλέον την κυριότητα. Ο κανόνας της δεκαετίας μετά από διαδοχικές παρατάσεις έγινε κανόνας της 14ετίας, για να δοθεί μεγαλύτερη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να τα δηλώσουν. Επειδή όμως ο χρόνος περνάει αμείλικτα, ιδίως για όσους αμελούν, τα 14 έτη παρήλθαν για το πρόγραμμα δήλωσης ακινήτων στο Κτηματολόγιο σε πολλές περιοχές ανά την Ελλάδα και εντός του 2018 συμπληρώνονται πλέον οι προθεσμίες σύμφωνα με τις οποίες όσα ακίνητα είναι “αγνώστου ιδιοκτήτη”, δηλ. ενώ έχουν καταγραφεί ως ξεχωριστές ιδιοκτησίες δεν έχει υπάρξει δήλωση στο Κτηματολόγιο από κάποιον (φυσικό ή νομικό πρόσωπο) που να ισχυρίζεται ότι είναι δικό του, περνούν στην κυριότητα του Δημοσίου. Δημοσιογραφικές πηγές αναφέρουν ότι πρόκειται σ’ αυτή την φάση για 200.000 περίπου ακίνητα “αγνώστου ιδιοκτήτη” που εντός του 2018 πρόκειται να περιέλθουν στο Δημόσιο, εκτός κι αν δοθεί νέα παράταση. Στο ενδεχόμενο νέας παράτασης συνηγορεί το γεγονός ότι στον προϋπολογισμό του 2018 δεν προβλέπεται κονδύλιο για αποζημιώσεις όσων θα χάνουν μ’ αυτόν τον τρόπο το ακίνητό τους. Επίσης, από τους συλλόγους ιδιοκτητών ακούγονται αιτήματα περί παράτασης της 14ετίας έως την εικοσαετία, ώστε να συμπίπτουν οι διατάξεις του Κτηματολογίου με την γενική αρχή της (εκτάκτου) χρησικτησίας που είναι τα είκοσι χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, όσοι είναι ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα και έχουν αμελήσει να ελέγξουν εάν στην περιοχή που βρίσκεται το ακίνητό τους έχει εισαχθεί ο θεσμός του Κτηματολογίου, ή γεγονότα ανωτέρας βίας τους είχαν στερήσει την δυνατότητα να επιμεληθούν των υποθέσεών τους, αλλά τώρα βρήκαν πλέον τον χρόνο να ασχοληθούν, πρέπει να ερευνήσουν μέσω των τοπικών αρχών εάν λειτουργεί Κτηματολόγιο στην περιοχή του ακινήτου τους. Θα πρέπει να απευθυνθούν στο Κτηματολόγιο, στους τοπικούς Δήμους, ή σε δικηγόρους και συμβολαιογράφους για να μάθουν πώς μπορούν έστω και την ενδεκάτη ώρα να συλλέξουν τους τίτλους, τα συμβόλαια, τα τοπογραφικά και τα άλλα αποδεικτικά που έχουν, ή πώς μπορούν να τα εντοπίσουν τώρα και να λάβουν αντίγραφά τους και πώς μπορούν τώρα να συντάξουν νέα τοπογραφικά με την βοήθεια ειδικών, εφόσον γνωρίζουν πού βρίσκονται τα ακίνητά τους και μπορούν να υποδείξουν τα όριά τους. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr