Τι ισχύει με τους τραπεζικούς περιορισμούς στην Ελλάδα.

Τι ισχύει με τους τραπεζικούς περιορισμούς στην Ελλάδα. Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Στην Ελλάδα κάθε πρόσωπο που έχει χρηματική κατάθεση σε τράπεζα μπορεί να κάνει ανάληψη μέχρι 420 ευρώ την εβδομάδα από κάθε τράπεζα. Εάν κάποιος έχει από έναν λογαριασμό σε τρεις τράπεζες, μπορεί κάθε εβδομάδα να κάνει ανάληψη 420 ευρώ από κάθε τράπεζα, επομένως μπορεί να παίρνει 3 Χ 420 = 1.260 ευρώ την εβδομάδα. Αν όμως έχει τρεις λογαριασμούς στην ίδια τράπεζα, τότε μπορεί να αναλάβει μόνο μέχρι 420 ευρώ. Εάν τα χρήματα έχουν σταλεί από το εξωτερικό σε τράπεζα στην Ελλάδα, τότε ο δικαιούχος του λογαριασμού μπορεί να πάρει από την τράπεζα έως το 10% του ποσού που έχει σταλεί. Αν δηλαδή έχει σταλεί ποσό 10.000 ευρώ, μπορεί να γίνει ανάληψη έως και 1.000 ευρώ, δηλαδή πάνω από το όριο των 420 ευρώ την εβδομάδα. Όσοι έχουν χρήματα στην Ελλάδα και θέλουν να στείλουν ποσά στο εξωτερικό, το όριο είναι μόνο 500 ευρώ εβδομαδιαίως από κάθε τράπεζα. Αν λοιπόν έχουν λογαριασμούς σε περισσότερες τράπεζες, τότε μπορούν να στείλουν τόσα πεντακοσάρικα στο εξωτερικό, όσες είναι και οι τράπεζες στην Ελλάδα, στις οποίες έχουν λογαριασμό ή λογαριασμούς. Εκείνοι που ταξειδεύουν εκτός Ελλάδος επιτρέπεται να έχουν μαζί τους μέχρι 2.000 ευρώ, ή το αντίστοιχο σε συνάλλαγμα, σε κάθε ταξείδι τους. Είναι όμως πολύ σημαντικό για τους ομογενείς ότι οι μόνιμοι κάτοικοι εξωτερικού δεν έχουν αυτόν τον περιορισμό. Αυτό σημαίνει ότι για τους μονίμους κατοίκους εξωτερικού ισχύει το προηγούμενο καθεστώς, ότι δηλαδή κατά την έξοδό τους από την Ελλάδα μπορούν να έχουν μαζί τους έως 10.000 ευρώ ή το αντίστοιχο σε συνάλλαγμα. Εάν έχουν ποσά από 10.000 ευρώ και πάνω, πρέπει να το δηλώσουν στο τελωνείο πριν φύγουν από την Ελλάδα. Η μεταφορά χρηματικών ποσών μέσω διαδικτύου (e-banking, internet banking), είτε στην ίδια τράπεζα, είτε σε άλλη τράπεζα, πάντοτε εντός Ελλάδος, δεν έχει κανέναν περιορισμό. Αυτό σημαίνει ότι από κάθε τραπεζικό λογαριασμό στην Ελλάδα μπορεί να μεταφερθούν χρηματικά ποσά σε άλλον τραπεζικό λογαριασμό εντός Ελλάδος απεριορίστως. Επίσης, ποσά που έχουν σταλεί από το εξωτερικό σε τράπεζα στην Ελλάδα, μπορούν να σταλούν εκ νέου στο εξωτερικό εν όλω ή εν μέρει. Για συγκεκριμένες υποθέσεις οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να απευθύνονται στο τραπεζικό ίδρυμα της Ελλάδος με το οποίο συνεργάζονται και στο οποίο τηρούν λογαριασμό, ώστε να λάβουν πληροφορίες για το αν η κίνηση που θέλουν να κάνουν με τα χρήματά τους επιτρέπεται ή όχι και αν επιτρέπεται, υπό ποίες προϋποθέσεις. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Η πυλωτή δεν πωλείται ξεχωριστά

Η πυλωτή δεν πωλείται ξεχωριστά Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Η κύρια κατοικία για τους περισσοτέρους των Ελλήνων είναι το διαμέρισμα πολυκατοικίας. Πολύ συχνά η πολυκατοικία έχει πυλωτή, ιδίως σε κτήρια που κατασκευάσθηκαν μετά το 1980. Πυλωτή είναι ο ισόγειος χώρος του κτηρίου που δεν κλείνεται με τοίχους, αλλά αφήνεται ελεύθερος και ανοικτός, μόνο με τις κολώνες του κτηρίου και την είσοδο της πολυκατοικίας. Συνήθως το μεγαλύτερο μέρος της πύλωτης αξιοποιείται ως χώρος σταθμεύσεως αύτοκινήτων, με την βασική προβλεψη στην σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας και στα συμβόλαια κτήσεως των διαμερισμάτων να είναι ότι κάθε διαμέρισμα (δηλ. κάθε οριζόντια ιδιοκτησία) θα δικαιούται από μία θέση σταθμεύσεως στην πύλωτη (εάν δεν υπάρχει υπόγειο με αποθήκες και θέσεις σταθμεύσεως κι εκεί). Αρκετές φορές φθάνουν ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις που αφορούν το ιδιοκτησιακό καθεστώς της πυλωτής και των θέσεων σταθμεύσεως, παρά το γεγονός ότι τα ελληνικά δικαστήρια έχουν λύσει τα σχετικά ζητήματα. Στην υπ΄αριθ. 1586/2014 απόφασή του ο Άρειος Πάγος επανέλαβε ότι όταν κάποιος αποκτά την κυριότητα ενός διαμερίσματος, αποκτά ταυτοχρόνως και συγκυριότητα επί των μερών του όλου ακινήτου, που χρησιμεύουν στην κοινή από όλους τους οροφοκτήτες χρήση. Τέτοια μέρη είναι το έδαφος, οι αυλές, οι τοίχοι, τα θεμέλια, οι διάδρομοι και κάθε άλλο πράγμα που χρησιμεύει στην κονή χρήση από τους ιδιοκτήτες. Ποιά είναι αυτά τα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της οικοδομής προσδιορίζεται στην σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας, στην οποία προσχωρούν και την οποία συνυπογράφουν όλοι οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων ανεξαιρέτως, είτε κατά την ανέγερση της οικοδομής, όταν συντάσσονται τα πρώτα συμβόλαια, είτε με την αγορά του διαμερίσματος από τον αρχικό ιδιοκτήτη. Μεταξύ των κοινοκτήτων και κοινοχρήστων μερών περιλαμβάνεται και η πυλωτή, που είναι ο χώρος του οικοπέδου, που κατά την βούληση των συνιδιοκτητών παραμένει, μετά την κατασκευή κτιρίου επί υποστυλωμάτων, στεγασμένος και γύρωθεν ανοικτός. Κατά συνέπεια, τα ανοικτά τμήματα της πυλωτής και οι ανοικτές θέσεις σταθμεύσεως (πάρκινγκ) δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαιρεμένης ιδιοκτησίας, δεν μπορούν δηλαδή να ανήκουν στην αποκλειστική κυριότητα κάποιου συγκεκριμένου ιδιοκτήτη ενός μόνο διαμερισματος της πολυκατοικίας, διότι ανήκουν στην συγκυριότητα όλων. Επ'αυτών μπορεί μόνο να παραχωρηθεί, με τη συστατική της οροφοκτησίας δικαιοπραξία ή με μεταγενέστερη συμφωνία όλων των συνιδιοκτητών, που καταρτίζεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο και υποβάλλεται σε μεταγραφή, δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης σε ιδιοκτήτες ορόφων ή διαμερισμάτων της ίδιας οικοδομής. Αυτό σημαίνει ότι κάθε ιδιοκτήτης διαμερίσματος μπορεί να έχει αγοράσει μαζί με το διαμέρισμα και μία θέση σταθμεύσεως στην πυλωτή, την οποία όμως δεν μπορεί να πωλήσει ξεχωριστά, χωρίς το διαμέρισμα, διότι επ’ αυτής δεν έχει αποκλειστική κυριότητα. Μπορεί να την χρησιμοποιεί απεριορίστως κατά βούλησιν για να σταθμεύει το όχημα του, χωρίς να εμποδίζει την χρήση των άλλων συγκυρίων επί των δικών τους θέσεων σταθμεύσεως. Δεν μπορεί όμως να χρησιμοποιεί την θέση σταθμεύσεως της πυλωτής για άλλη χρήση, όπως π.χ. για απόθεση ή αποθήκευση αντικειμένων, διότι έτσι θα έθιγε την αισθητική της πολυκατοικίας και την ομοιομορφία του χώρου. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Κτηματολόγιο για όσους έχουν ακίνητα στην Ελλάδα

Κτηματολόγιο για όσους έχουν ακίνητα στην Ελλάδα . Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Τόσο οι κάτοικοι Ελλάδος, όσο και ακόμη περισσότερο οι ομογενείς που κατοικούν εκτός Ελλάδος, πρέπει να γνωρίζουν ότι εφόσον έχουν ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα, θα πρέπει να ελέγξουν αν στην περιοχή που βρίσκονται τα ακίνητά τους έχει αρχίσει να λειτουργεί Κτηματολόγιο. Εάν πράγματι υφίσταται Κτηματολόγιο, τότε κάθε ιδιοκτήτης ακινήτου πρέπει να το δηλώσει εγγράφως, υποβάλλοντας τους τίτλους του (συμβόλαια), πιστοποιητικό μεταγραφής στο υποθηκοφυλακείο και ίσως και άλλα συμπληρωματικά έγγραφα, αναλόγως της νομικής καταστάσεως του ακινήτου και ιδίως εάν έχει μεσολαβήσει κληρονομία. Το Κτηματολόγιο είναι ένα σύγχρονο, εξελιγμένο σύστημα καταγραφής των ακινήτων και των ιδιοκτητών τους, που εξυπηρετεί πολύ περισσότερο από το παλαιότερο και πιο γνωστό υποθηκοφυλακείο. Στόχο έχει όχι μόνο την λεπτομερέστερη και αρτιότερη καταγραφή των στοιχείων των ιδιοκτητών ακινήτων και την ακριβέστερη περιγραφή αυτών, αλλά και την καλύτερη προστασία από επίδοξους καταπατητές ή κάθε άλλον που θα μπορούσε να επιβουλευθεί την κυριότητα ενός ακινήτου, να μετακινήσει αυθαιρέτως τα συνορα, να επικαλεσθεί χρησικτησία ενώ δεν συντρέχουν οι όροι αυτής και γενικώς να επιχειρήσει να αποκτήσει δικαιώματα που δεν έχει. Κτηματολόγιο δεν έχει συσταθεί σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Υπάρχουν ακόμα πολλές περιοχές στις οποίες το νέο σύστημα καταχώρησης των ακινήτων και των ιδιοκτητών τους δεν έχει ακόμη αρχίσει να λειτουργεί. Οι κάτοχοι ακινήτων σ’ αυτές τις περιοχές πρέπει να επαγρυπνούν και να παρακαλουθούν τις ειδήσεις ή να επικοινωνούν με το Κτηματολόγιο ώστε μόλις το σύστημα αρχίσει να λειτουργεί και στην περιοχή όπου βρίσκεται το ακίνητό τους, αμεσως είτε να συντάξουν μόνοι τους την δήλωση του Κτηματολογίου και να συλλέξουν τα έγγραφα που απαιτούνται για την υποβολή της, ή να απευθυνθούν σε δικηγόρο, ώστε αυτός να αναλάβει την σύνταξη και υποβολή της δηλώσεως με τα συνοδευτικά έγγραφα, αναλόγως της νομικής καταστάσεως του ακινήτου και του είδους του εμπραγμάτου δικαιώματος (πλήρης ή ψιλή κυριότητα ή επικαρπία). Εφόσον στην συγκεκριμένη περιοχή έχει αρχίσει η διαδικασία της κτηματογραφήσεως, δήλωση πρέπει να υποβάλλει όχι μόνο αυτός που έχει την πλήρη κυριότητα του ακινήτου, αλλά και εκείνος που έχει απλώς την ψιλή κυριότητα και εκείνος που έχει την επικαρπία. Όταν ένας γονέας έχει μεταβιβάσει στο παιδί του ένα ακίνητο, αλλά έχει παρακρατήσει την επικαρπία, τότε ο γονέας ονομάζεται επικαρπωτής και το παιδί ψιλός κύριος. Αμφότεροι υποχρεούνται να υποβαλλουν δήλωση στο Κτηματολόγιο. Η κύρωση για μη υποβολή δηλώσεως στο Κτηματολόγιο είναι πολύ βαριά και φθάνει μέχρι την οριστική απώλεια της κυριότητος του ακινήτου. Η διαδικασία κτηματογραφήσεως περνάει από πολλά στάδια, το πρώτο των οποίων είναι η κλήση όλων των ιδιοκτητών ακινήτων μίας συγκεκριμένη περιοχής να δηλώσουν εντός των επομένων μηνών τα συμβολαια και γενικώς τα δικαιωματά τους επί ακινήτων. Εάν το ακίνητο δεν δηλωθεί τότε, υπάρχει ακόμα χρόνος και δυνατότητα το ακίνητο να δηλωθεί εκπροθέσμως σε κάποιο μεταγενέστερο στάδιο, είτε χωρίς καμμία κύρωση, είτε με υποχρέωση προσφυγής στο δικαστήριο για αναγνώριση πρώτα του δικαιώματος και καταχώρισή του ακολούθως στο Κτηματολόγιο. Μετά όμως από την απώτερη προθεσμία, που είναι διαφορετική για κάθε περιοχή της Ελλάδος, αφού διαφορετική είναι και η έναρξη του Κτηματολογίου σε κάθε περιοχή, ο νόμος προβλέπει ότι ο ιδιοκτήτης του ακινήτου που παρέλειψε μετά από τόσα χρόνια να το δηλώσει σωστά στο Κτηματολόγιο, παύει πλέον να είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου. Χάνει την κυριότητα ή το όποιο άλλο δικαίωμα είχε, το ακίνητο περνάει στην κυριότητα του δημοσίου και το μόνο που μένει στον, πρώην πλέον, ιδιοκτήτη είναι να ζητήσει αποζημίωση από το κράτος αναλόγου ύψους με την αξία του ακινήτου που δεν δήλωσε στο Κτηματολόγιο και του οποίου την κυριότητα απώλεσε. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Οδηγός μοτοσυκλέτας που δεν φορούσε κράνος σε ατύχημα

Οδηγός μοτοσυκλέτας που δεν φορούσε κράνος σε ατύχημα Του Χρήστου Ηλιόπουλου* 2 Σεπτεμβρίου 2015Σε αυτοκινητικό ατύχημα ο υπαίτιος οδηγός οφείλει να αποζημιώσει όποιον έχει υποστεί σωματική βλάβες και υλικές ζημίες. Ο ζημιωθείς μπορεί να αξιώσει αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος όσο διάστημα ήταν ανίκανος για εργασία εξαιτίας του ατυχήματος, αποκατάσταση ζημιών που υπέστη το όχημά του, αποζημίωση για διάφορα έξοδα στα οποία αναγκάστηκε να προβεί εξαιτίας του ατυχήματος και ηθική βλάβη για την ταλαιπωρία και την στεναχώρια που βίωσε. Η παράβαση διατάξεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δεν θεμελιώνει αυτή καθεαυτή υπαιτιότητα στην επέλευση αυτοκινητικού ατυχήματος, αποτελεί όμως στοιχείο, η στάθμιση του οποίου από το δικαστήριο θα κριθεί σε σχέση με την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της συγκεκριμένης πράξης και του επελθόντος αποτελέσματος. Θα πρέπει δηλαδή να αποδειχθεί ότι η παραβίαση του ΚΟΚ συνετέλεσε στην πρόκληση της ζημίας. Διότι είναι δυνατόν να υπήρξε παράβαση του ΚΟΚ, αλλά αυτό να μην προκάλεσε καμία ζημία. Η υπαιτιότητα σε αυτοκινητικό ατύχημα μερικές φορές δεν αποδίδεται αποκλειστικώς κατά 100% στον οδηγό του ενός μόνο οχήματος, αλλά μπορεί να βαρύνει και άλλους εμπλεκομένους στο ατύχημα. Εκείνος δηλ. που εμφανίζεται ως θύμα και ως ζημιωθείς σε ένα αυτοκινητικό ατύχημα μπορεί να έχει συμβάλλει και ο ίδιος στην πρόκληση του ατυχήματος σε κάποιο ποσοστό, ή στην έκταση των ζημιών ή των σωματικών βλαβών που υπέστη ο ίδιος. Για να εκτιμηθεί από το δικαστήριο η συνυπαιτιότητα του ζημιωθέντος θα πρέπει να αποδειχθεί το λεγόμενο συντρέχον πταίσμα του ζημιωθέντος, αλλά και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του πταίσματος και του επελθόντος αποτελέσματος, δηλαδή της ζημίας. Επί παραδείγματι, εάν σε ατύχημα τραυματίσθηκε αναβάτης δίκυκλης μοτοσυκλέτας που δεν φορούσε κράνος, ωστόσο οι σωματικές βλάβες που υπέστη δεν εντοπίζονται στο κεφάλι, αλλά σε άλλα σημεία του σώματός του, τότε το ότι δεν φορούσε κράνος, που αναμφισβήτητα είναι παράβαση του ΚΟΚ, δεν συνδέεται αιτιωδώς με την πρόκληση των τραυματισμών, αφού και κράνος να φορούσε πάλι οι τραυματισμοί θα είχαν προκληθεί, αφού αυτοί δεν ήταν στο κεφάλι που προστατεύεται από το κράνος. Στην υπ΄αριθ. 1588/2014 απόφασή του ο Άρειος Πάγος επεκύρωσε την απόφαση του Εφετείου, που είχε απορρίψει τον ισχυρισμό περί συνυπαιτιότητος του δικυκλιστή, επειδή αυτός δεν φορούσε κράνος, παρά το ότι ο δικυκλιστής είχε υποστεί τραύματα και στο κεφάλι, που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί ή περιορισθεί, εάν φορούσε κράνος. Η σύγκρουση είχε ως αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό του αναβάτη, ο οποίος υπέστη α) κάταγμα αριστερής κλειδός, β) κάταγμα ρινικών οστών, γ) κάταγμα κνήμης - περόνης, δ) κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ε) πολλαπλά θλαστικά τραύματα μετώπου - κεφαλής, στ) μεγάλο θλαστικό τραύμα άνω τριτημορίου κνήμης αριστερά και ζ) κατάγματα οδόντων. Πρόκειται συνεπώς για εκτεταμένα τραύματα στο κεφάλι. Το Εφετείο έκρινε ότι μόνα τα τραύματα στο πρόσωπο και στο κεφάλι δεν συνιστούν απόδειξη της έλλειψης κράνους, αφού κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, το κράνος σε σφοδρή σύγκρουση ή πτώση περιορίζει την έκταση των τραυματισμών στο κεφάλι, αλλά δεν τα αποτρέπει πάντοτε εντελώς. Επομένως το Εφετείο έκρινε ουσιαστικώς ότι η έλλειψη κράνους δεν συνέβαλε στην πρόκληση και στην επέκταση των τραυματισμών. Η κρίση αυτή προκαλεί ερωτήματα για την ορθότητά της, δεδομένου του ότι ο δικυκλιστής υπέστη εκτεταμένα τραύματα στο κεφάλι και άρα η έλλειψη κράνους πρέπει λογικά να συνέβαλε σε κάποιο ποσοστό στην πρόκληση αυτών των τραυμάτων ή στην μεγαλύτερη έκτασή τους. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Πληρεξούσιο στο Προξενείο για ανίκανο προς δικαιοπραξία

Πληρεξούσιο στο Προξενείο για ανίκανο προς δικαιοπραξία Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Πρόσωπα που δεν είναι ικανά προς δικαιοπραξία, λόγω διανοητικής ή σωματικής αναπηρίας, δεν μπορούν να ενεργούν διαφόρων ειδών νομικές και διαχειριστικές πράξεις, ούτε να υπογράφουν δεσμευτικές δικαιοπραξίες, όπως καθημερινές τραπεζικές συναλλαγές ανάληψης ή κατάθεσης χρημάτων, η λήψη τυχόν συντάξεως και άλλων επιδομάτων, αλλά και πιο σοβαρές νομικές ενέργειες, όπως αγορά ή πώληση περιουσιακών στοιχείων, αυτοκινήτων, ακινήτων, η εκμίσθωση αυτών κλπ. Στην περίπτωση που κάποιος άνθρωπος στερείται της χρήσεως του λογικού, οι ανωτέρω διαχειριστικές πράξεις που αφορούν το πρόσωπό του και την περιουσία που έχει ή πρόκειται να αποκτήσει με κληρονομία ή δωρεά, διενεργούνται από άλλο πρόσωπο, που πρέπει να ικανοποιεί τα κριτήρια της φερεγγυότητος, της ειλικρινείας και της αξιοπιστίας, όπως και εκείνα της αγάπης και του ενδιαφέροντος για την φροντίδα του ανικάνου προσώπου. Το πρόσωπο που θα διενεργεί τις διαχειριστικές πράξεις στο όνομα και για λογαριασμό του ανικάνου διορίζεται από το δικαστήριο, μετά από έλεγχο των προϋποθέσεων της καταλληλότητος του για να ορισθεί δικαστικός συμπαραστάτης (guardian, curator, curateur). Εκτός από τον δικαστικό συμπαραστάτη, το δικαστήριο διορίζει και εποπτικό συμβούλιο, αποτελούμενο συνήθως από τρία πρόσωπα, συγγενείς ή στενούς φίλους του συμπαραστατουμένου, που θα ελέγχουν τον συμπαραστάτη και θα επιμελούνται κι αυτοί της φροντίδος του ανικάνου. Στην περίπτωση που πρόσωπο ανίκανο διαμένει μονίμως εκτός Ελλάδος και δικαιούται κληρονομίας στην Ελλάδα, όλες οι νομικές πράξεις για να λάβει στο όνομά του το κληρονομικό του μερίδιο, διενεργούνται από πληρεξούσιο, δικηγόρο ή μη, στην Ελλάδα. Το ερώτημα όμως που προκύπτει είναι ποιός θα υπογράψει το πληρεξούσιο προς τον δικηγόρο στην Ελλάδα, αφού ο ανίκανος δεν δικαιούται να υπογράφει οιουδήποτε είδους δικαιοπραξίες; Η απάντηση είναι ότι το πληρεξούσιο θα υπογραφεί από τον δικαστικό συμπαραστάτη, κι αν δεν υπάρχει, πρέπει πρώτα να διορισθεί από το δικαστήριο της χώρας του εξωτερικού όπου διαμένει ο ανίκανος προς δικαιοπραξία. Μάλιστα στην περίπτωση που δεν υφίσταται διορισμένος από πριν δικαστικός συμπαραστάτης και χρειασθεί να διορισθεί με δικαστική απόφαση στο εξωτερικό, πρέπει πρώτα η αλλοδαπή αυτή απόφαση να ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη με αναγνώριση δεδικασμένου από ελληνικό δικαστήριο και μετά να γίνει δεκτό από το Προξενείο της Ελλάδος στο εξωτερικό ότι ο συγκεκριμένος δικαστικός συμπαραστάτης θα υπογράψει πληρεξούσιο για λογαριασμό του ανικάνου, για να γίνει η αποδοχή της κληρονομίας που δικαιούται στην Ελλάδα ή κάθε άλλη δικαιοπραξία, όπως μεταβίβαση ακινήτου, εκμίσθωση, είσπραξη χρημάτων από τράπεζα κλπ. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu

Κληρονομούν τα ανήψια ή όχι;

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Στην Ελλάδα στην πρώτη σειρά της κληρονομικής διαδοχής είναι τα τέκνα και ο σύζυγος του θανόντος. Όταν δεν υπάρχει διαθήκη, ο σύζυγος, εφόσον υπάρχουν και τέκνα, κληρονομεί το ένα τέταρτο (1/4) της κληρονομίας και τα τέκνα λαμβάνουν τα υπόλοιπα τρία τέταρτα (3/4). Αν δεν υπάρχουν τέκνα, τότε ο σύζυγος λαμβάνει το μισό της κληρονομίας και τα αδέλφια του θανόντος λαμβάνουν το άλλο μισό. Αν δεν υπάρχουν ούτε παιδιά, ούτε σύζυγος του θανόντος, τότε κληρονομούν τα αδέλφια του, σε ίσα μερίδια, εφόσον οι γονείς του κληρονομουμένου δεν είναι στην ζωή. Αν κάποια αδέλφια έχουν προαποβιώσει, έχουν δηλαδή πεθάνει πριν τον κληρονομούμενο αδελφό τους, τότε το μερίδιο που θα έπαιρναν το παίρνουν τα παιδιά τους, δηλ. τα ανήψια του κληρονομουμένου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, στο ελληνικό δίκαιο εφαρμόζεται ο σαφής και αναμφισβήτητος κανόνας ότι όταν ο θανών δεν άφησε παιδιά αλλά μόνο σύζυγο, οπότε τα αδέλφια του θανόντος λαμβάνουν το 50% της κληρονομίας, αλλά και όταν ο θανών δεν άφησε ούτε παιδιά ούτε σύζυγο, οπότε τα αδέλφια του λαμβάνουν το 100% της κληρονομίας, σε περίπτωση που κάποια αδέλφια του κληρονομουμένου έχουν αποβιώσει πριν τον κληρονομούμενο, το μερίδιό τους δεν χάνεται, αλλά πηγαίνει στα παιδιά τους ή στα εγγόνια τους, αν δεν ζουν ούτε τα παιδιά τους. Επί παραδείγματι, εάν έχει αποβιώσει ο Α χωρίς τέκνα, σύζυγο και γονείς και έχει αφήσει δύο αδέλφια και δύο ανηψιές, κόρες της προαποβιωσάσης αδελφής του, θα υπάρξουν τρία ίσα κληρονομικά μερίδια. Τα δύο εν ζωή αδέλφια θα κληρονομήσουν από 1/3 της κληρονομίας, ενώ οι δύο ανηψιές θα λάβουν μαζί το υπόλοιπο 1/3, δηλαδή η κάθε μία θα λάβει από 1/6. Η λύση να κληρονομούν τα ανήψια του θανόντος σε περίπτωση κατά την οποία κάποιος αδελφός ή αδελφή έχουν αποβιώσει πριν τον κληρονομούμενο είναι αυτονόητη στο ελληνικό δίκαιο και ισχύει τουλάχιστον από το 1946, όταν εισήχθη στην Ελλάδα ο Αστικός Κώδικας. Η προφανής αυτή λύση ωστόσο δεν είναι τόσο αυτονόητη σε άλλες χώρες, όπως επί παραδείγματι σε μερικές πολιτείες της Αυστραλίας, όπου το ζήτημα εάν κληρονομούν τα ανήψια, δηλ. τα τέκνα προαποβιωσάντων αδελφών ήταν αμφισβητούμενο αν πρέπει να ισχύει ή όχι. Κατ΄αυτόν τον τρόπο, στη Νέα Νότιο Ουαλία μέχρι το 2006 το θέμα αν κληρονομούν τα ανήψια προαποβιωσάντων αδελφών δεν ήταν πλήρως διευκρινισμένο, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται αμφισβητήσεις. Για τον λόγο αυτόν είναι πολύ σημαντικό να διευκρινίζεται το δίκαιο ποιάς χώρας εφαρμόζεται επί της κληρονομίας κάποιου που είχε διπλή ιθαγένεια. Εάν μία γυναίκα είχε γεννηθεί στην Ελλάδα από Έλληνες γονείς και είχε βεβαίως την ελληνική ιθαγένεια, μετανάστευσε στην Αυστραλία και απέκτησε εκεί και την αυστραλιανή ιθαγένεια, όταν αποβιώσει, για την περιουσία που βρίσκεται στην Ελλάδα εφαρμόζεται το ελληνικό δίκαιο. Αν όμως ο κληρονομούμενος είχε μόνο μία ιθαγένεια, π.χ. την καναδική, για την περιουσία που άφησε στην Ελλάδα και για το ποιοί και σε τι ποσοστά κληρονομούν θα ισχύσει το καναδικό κληρονομικό δίκαιο και όχι το ελληνικό. Οι φόροι ωστόσο θα πληρωθούν σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, διότι η περιουσία βρίσκεται στην Ελλάδα. Επίσης η μεταβίβαση της κυριότητας από τον κληρονομούμενο στον ή στους κληρονόμους θα γίνει σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο, έστω κι αν ο θανών ήταν υπήκοος άλλης χώρας και όχι της Ελλάδος. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Φανταστική υπόθεση κληρονομίας

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Δύο ομογενείς από την Αυστραλία ήρθαν στην Ελλάδα για να ξεκαθαρίσουν, όπως μου είπαν, την κληρονομιά του θείου τους που καταγόταν από τα Ίρια Αργολίδος και απεβίωσε στην Αυστραλία το 1993. Ο θείος τους δεν είχε παντρευτεί, ούτε είχε αποκτήσει παιδιά και δεν ευρέθη κάποια διαθήκη του. Όταν απεβίωσε είχε δύο αδέλφια, ενώ ένας ακόμα αδελφός τους είχε προαποβιώσει, είχε δηλαδή πεθάνει πριν τον θείο. Ο προαποβιώσας αδελφός είχε αφήσει μία κόρη. Ο θείος που απεβίωσε το 1993 ήταν Έλληνας πολίτης από γεννήσεως, αφού είχε γεννηθεί στην Αργολίδα από Έλληνες γονείς. Στο ζήτημα πώς θα κληρονομηθεί εφαρμόζεται επομένως το ελληνικό δικαιο. Το ότι είχε αποκτήσει και την αυστραλιανή υπηκοότητα δεν επιδρά στην εφαρμογή του ελληνικού δικαίου στην κληρονομιά. Κατά το ελληνικό δίκαιο ο θείος κληρονομείται από τα δύο εν ζωή αδέλφια του και από την ανηψιά του, κόρη του προαποβιώσαντος αδελφού του. Οι τρεις κληρονόμοι κληρονομούν ίσα μερίδια. Η περιουσία του θείου αποτελείτο κατά τον χρόνο θανάτου του (1993) από ένα σπίτι στα Ίρια Αργολίδος, μερικά αγροτεμάχια στον κάμπο των Ιρίων, ένα παραθαλάσσιο οικόπεδο στην Ακράτα Αχαϊας και έναν τραπεζικό λογαριασμό στην Ελλάδα. Το πρώτο ευχάριστο νέο για τους ομογενείς που ενδιαφέρονται να ρυθμίσουν την κληρονομιά του θείου τους είναι ότι, επειδή ο θείος απεβίωσε το 1993, οι τρεις κληρονόμοι (δύο αδέλφια του θανόντος και η ανηψιά του) δεν υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση φόρου κληρονομίας στην εφορια στην Ελλάδα και φυσικά δεν πληρώνουν καθόλου φόρο κληρονομίας, διότι κατά το νόμο σήμερα (9-8-2015), όλες οι κληρονομίες έως 31-12-1994 δεν φορολογούνται. Αντιθέτως, επειδή τα ακίνητα δεν ήταν δηλωμένα από το 2010 έως το 2015 στο Ε9, ούτε έχει πληρωθεί ο ετήσιος φόρος περιουσίας (ΕΝΦΙΑ), οι κληρονόμοι θα πρέπει να πληρώσουν ένα μικρό πρόστιμο για εκπρόθεσμες δηλώσεις Ε9 και τον ΕΝΦΙΑ που θα προκύψει. Το επόμενο βήμα είναι να εντοπίσουμε σε ποιόν Δήμο ήταν εγγεγραμμένος ο θανών, ώστε από εκεί να εκδοθεί το απαραίτητο πιστοποιητικό πλησιεστέρων συγγενών. Η έρευνα θα ξεκινήσει από τον Δήμο στον οποίο υπάγονται τα Ίρια, αφού το πιο πιθανό είναι να βρεθεί εγγεγραμμένος στο εκεί Δημοτολόγιο. Ακολούθως, δύο μάρτυρες πρέπει να υπογράψουν υπεύθυνες δηλώσεις στο ΚΕΠ (Κέντρο Εξυπηρέτησης Πολιτών), που να αναφέρουν αναλυτικώς τα ονόματα των πλησιεστέρων συγγενών. Μάρτυρες μπορούν να είναι και συγγενείς. Στον Δήμο για την έκδοση του πιστοποιητικού θα προσκομισθεί και η ληξιαρχική πράξη θανάτου, που έχει εκδοθεί από τις αρχές της Αυστραλίας, αφού πρώτα επικολληθεί η Αποστίλλη (Apοstίlle), μεταφρασθεί στην ελληνική και εγγραφεί στο Ειδικό Ληξιαρχείο στην Αθήνα. Επόμενο βήμα είναι ο εντοπισμός των συμβολαίων των ακινήτων (σπίτι και κτήματα στα Ίρια και οικόπεδο στην Ακράτα), αλλά και η ενημέρωση από την τράπεζα για το ακριβές υπόλοιπο του τραπεζικού λογαριασμού. Από την έρευνα θα προκύψει η αντικειμενική αξία των ακινήτων της κληρονομίας και η ακριβής περιγραφή τους, ώστε να συνταχθεί η αποδοχή κληρονομίας στον συμβολαιογράφο και να μεταγραφεί στο υποθηκοφυλακείο ή κτηματολογικό γραφείο. Για μεγαλύτερη ακρίβεια, μηχανικός ή τοπογράφος πρέπει να συντάξει τοπογραφικά όλων των ακινήτων. Αναφορικώς με τον τραπεζικό λογαριασμό προέκυψε ότι δεν ήταν ατομικός, στο όνομα του θείου μόνο, αλλά κοινός, με τον έναν εκ των εν ζωή αδελφών του, ο οποίος μάλιστα είχε κάνει και τραπεζικές συναλλαγές το 2000 και το 2009. Αυτό σημαίνει πρώτον ότι ο λογαριασμός δεν θα περιληφθεί τελικώς στην κληρονομία του θείου, διότι ήταν κοινός και τα χρήματα δικαιούται να τα πάρει από την τράπεζα ο επιζών συνδικαιούχος αδελφος του και όχι οι άλλοι δύο κληρονόμοι. Δεύτερον, το γεγονός ότι έγιναν κινήσεις στον λογαριασμό το 2000 και το 2009 “έσωσε” κατά κάποιον τρόπο τα χρήματα, διότι αν δεν είχαν γίνει κινήσεις για μία εικοσαετία, (από το 1993 έως το 2005 έχουν περάσει 22 χρόνια), μπορεί το υπόλοιπο του λογαριασμού που δεν είχε κινηθεί για είκοσι χρόνια να είχε κατασχεθεί από την τράπεζα υπέρ του ελληνικού δημοσίου. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr