Αντισυνταγματικός ο ΕΝΦΙΑ αν στερεί την δικαστική προστασία του ακινήτου

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Το Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων με την υπ΄αριθ. 210/2014 απόφασή του, έκρινε ότι είναι αντισυνταγματική και μη εφαρμοστέα η διάταξη που ορίζει ότι αν δεν έχεις πληρώσει τον ΕΝΦΙΑ, δεν μπορείς να προσφύγεις στο δικαστήριο να προστατεύσεις το ακίνητό σου από κάποιον που το επιβουλεύεται. Η ελληνική κυβέρνηση εισήγαγε προσφάτως νόμο για τον φόρο ακινήτων (ΕΝΦΙΑ), που απαγορεύει την μεταβίβαση καθ' οιονδήποτε τρόπο ενός ακινήτου, εάν δεν αποδεικνύεται με πιστοποιητικό της εφορίας ότι έχει εξοφληθεί η ΕΝΦΙΑ. Με το νόμο αυτόν απαγορεύεται η πώληση, δωρεά, γονική παροχή κλπ. ακινήτου, εάν ο ιδιοκτήτης του δεν έχει πληρώσει τον ΕΝΦΙΑ και μάλιστα όχι μόνο για το συγκεκριμένο ακίνητο, αλλά και για όλα τα άλλα ακίνητα που διαθέτει! Επιπλέον, με τον ίδιο νόμο απαγορεύεται στον πολίτη να προσφύγει στα δικαστήρια και να προστατεύσει την περιουσία του, εάν αυτή έχει καταπατηθεί ή προσβληθεί από τρίτον, αν δεν έχει πληρώσει τον ΕΝΦΙΑ. Η κύρωση αυτή, δηλ. της απαγόρευσης προσφυγής στο δικαστήριο για να σώσεις το ακίνητό σου από κάποιον που θέλει να στο πάρει, αν δεν πληρώσεις πρώτα τον ΕΝΦΙΑ, κρίνεται ως μία δυσμενής κύρωση εις βάρος του ιδιοκτήτη, άκρως δυσανάλογη προς τον σκοπό της, δηλ. την συλλογή των φόρων του κράτους. Το Δικαστήριο των Χανίων έκρινε, ωστόσο, ότι η διάταξη του νόμου που δημιουργεί φραγμό στην πρόσβαση στην δικαιοσύνη, αν δεν έχει πληρωθεί ο ΕΝΦΙΑ, είναι αντισυνταγματική, διότι " ... συντελεί απλά σε άνιση μεταχείριση των πολιτών του, από το ίδιο το κράτος, που τίθεται σε πλεονεκτική θέση έναντι αυτών, εξασφαλίζοντας πρωταρχικά και κύρια το δικό του δημοσιονομικό οικονομικό συμφέρον, συρρικνώνοντας το ατομικό δικαίωμα των πολιτών του σε εύκολη πρόσβαση στα δικαστήρια, την οποία θα έπρεπε να εγγυάται και όχι να χρησιμοποιεί την Δικαιοσύνη και την ευχέρεια προσφυγής σε αυτήν ως μέσο πίεσης για την τακτοποίηση των φορολογικών υποχρεώσεων των πολιτών. Επιπλέον, η επιβολή φόρου ακίνητης περιουσίας, παράλληλα προς υφισταμένους άλλους φόρους, δεν πρέπει να θίγει τον πυρήνα του δικαιώματος της ιδιοκτησίας και δεν πρέπει να εξαρτά το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα του πολίτη να προσφύγει στη Δικαιοσύνη από τις συγκεκριμένες φορολογικές του υποχρεώσεις". Το Δικαστήριο συνεχίζει: "Διαφορετικά θα ελοχεύει ο κίνδυνος ο υπερχρεωμένος ιδιοκτήτης να μην είναι σε θέση να προσκομίσει το ως άνω πιστοποιητικό [ότι κατέβαλε τον ΕΝΦΙΑ] και η εμπράγματη αγωγή του με την οποία ζητά να προστατεύσει το δικαίωμα της κυριότητάς του, που του περέχει άμεση, απόλυτη και καθολική εξουσία πάνω στο ακίνητο, θα πρέπει να αποριφθεί για λόγους μη ουσιαστικούς ... και έτσι ο πολίτης θα στερείται ουσιαστικά της εξουσίας να απαγορεύει απόλυτα κάθε επέμβαση τρίτου στο ακίνητό του χωρίς την άδειά του και θα βρίσκεται εκτεθειμένος και απροστάτευτος απέναντι στην αυθαιρεσία του οποιουδήποτε καταπατητή". Η δικαστική αυτή απόφαση, μικρό μέρος της οποίας παρατίθεται εδώ, αποτελεί γεναία και αδέκαστη δήλωση ότι το Σύνταγμα που προστατεύει την περιουσία των πολιτών και ορίζει ότι καθένας έχει δικαίωμα να προσφεύγει στα δικαστήρια για να προστατεύσει τα δικαιώματά του, αλλά και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ίστανται υψηλώτερα του νόμου για τον ΕΝΦΙΑ και υπερισχύουν αυτού. Μένει τώρα να δούμε αν η απόφαση αυτή θα προσβληθεί με ένδικο μέσο, ώστε να κληθεί ανώτερο δικαστήριο να επικυρώσει την τολμηρή έναντι της εκτελεστικής εξουσίας, αλλά δίκαιη δικαστική κρίση του Πρωτοδικείου Χανίων, για την προστασία της ιδιοκτησίας των πολιτών και του δικαιώματός τους να προσφεύγουν στα δικαστήρια ανεξαρτήτως του αν πλήρωσαν τον ΕΝΦΙΑ ή όχι. Διαφορετικά, θα δημιουργηθούν πολίτες δύο κατηγοριών. Εκείνοι που θα έχουν να πληρώσουν ΕΝΦΙΑ και θα σώζουν το ακίνητό τους έναντι του καταπατητή και τα παιδιά ενός κατώτερου Θεού, που δεν θα έχουν να πληρώσουν ΕΝΦΙΑ και ο καταπατητής θα τους παίρνει το ακίνητό τους, εφαρμόζοντας το νόμο της ζούγκλας, γνωρίζοντας ότι ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να προσφύγει στα δικαστήρια. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Κτηματολόγιο τώρα σε Αρκαδία, Αργολίδα και Κοζάνη

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Οι ιδιοκτήτες ακινήτων στους Νομούς Αρκαδίας, Αργολίδος και Κοζάνης, στις περιοχές όπου δεν είχαν έως τώρα ενταχθεί στο Κτηματολόγιο, πρέπει να δηλώσουν λεπτομερώς τα ακίνητά τους για να καταγραφούν και να μπορούν να μεταβιβασθούν, δηλ. για να έχουν αξία, άλλως θα χάσουν την δυνατότητα διαθέσεως αυτών. Ακίνητο είναι κάθε δικαίωμα που έχει κάποιος, είτε στο 100% είτε σε μικρότερο ποσοστό (εξ αδιαιρέτου μερίδιο) επί διαμερίσματος, (οριζοντίου ιδιοκτησίας), μονοκατοικίας, οικοπέδου, αγροτεμαχίου, αλλά και το δικαίωμα υψούν (ο λεγόμενος "αέρας"), το δικαίωμα διελεύσεως από ξένο ακίνητο (δουλεία διόδου), αποθήκες, χώροι σταθμεύσεως και άλλα. Η προθεσμία για την υποβολή της δηλώσεως λήγει στις 7 Οκτωβρίου 2014. Αν όμως ο δικαιούχος είναι κάτοικος εξωτερικού, έχει προθεσμία έως τις 7 Ιανουαρίου 2015. Η δήλωση μπορεί να υποβληθεί είτε στο αρμόδιο γραφείο, είτε και ηλεκτρονικώς, μέσω Διαδικτύου. Η δήλωση του ακινήτου ή των ακινήτων που έχει ο κάθε ιδιοκτήτης σ' αυτούς τους τρεις νομούς υποβάλλεται στο γραφείο Κτηματογράφησης στην Τρίπολη για το Νομό Αρκαδίας, στο Ναύπλιο για το Νομό Αργολίδος, ενώ για το Νομό Κοζάνης οι δηλώσεις υποβάλλονται στη Σιάτιστα, το Τσοτύλι, την Πτομελαΐδα, την Κοζάνη και τα Σέρβια. Τα έγγραφα που πρέπει να συνοδεύουν τις δηλώσεις, ώστε το δικαίωμα κάθε ιδιοκτήτη να καταγραφεί ορθώς, είναι τα εξής: φωτοαντίγραφο του τίτλου (συμβόλαιο, δικαστική απόφαση, διοικητική πράξη κλπ), φωτοαντίγραφο του πιστοποιητικού μεταγραφής του στο υποθηκοφυλακείο και φωτοαντίγραφο δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου του δικαιούχου. Χρειάζονται επίσης τα πλήρη στοιχεία του ιδιοκτήτη, όπως όνομα, επώνυμο, όνομα πατρός και μητρός, ΑΦΜ, πλήρης διεύθυνση κατοικίας στην Ελλάδα και αν η κατοικία είναι στο εξωτερικό, απαιτείται εκπρόσωπος στην Ελλάδα. Αν ο ιδιοκτήτης δεν έχει τίτλο, αλλά βασίζει την κυριότητα του σε χρησικτησία, εάν δεν υπάρχει ήδη δικαστική απόφαση που να αναγνωρίζει ότι είναι ιδιοκτήτης του ακινήτου, πρέπει να υποβληθούν στο Κτηματολόγιο κάθε είδους έγγραφα που ενισχύουν τον ισχυρισμό για χρησικτησία, όπως λογαριασμοί ΔΕΗ, ΟΤΕ κ.λπ. στο όνομα του δικαιούχου, μισθωτήρια με τα οποία εκμισθώνει ο δικαιούχος το ακίνητο σε τρίτους ενοικιαστές, αποδεικτικά επιδότησης, πράξη αναγνώρισης ορίων κ.λπ). Επιπλέον, απαιτείται η κατάθεση τοπογραφικού διαγράμματος, όσο παλαιό κι αν είναι, εφόσον αυτό αναφέρεται στο συμβόλαιο και ο ιδιοκτήτης επικαλείται χρησικτησία, όπως επίσης και αν έχει εκδοθεί οικοδομική άδεια ή το τοπογραφικό έχει συνταχθεί για μεταβίβαση (πώληση, δωρεά, γονική παροχή κλπ.). Σημειώνεται ότι η δήλωση στο Κτηματολόγιο είναι υποχρεωτική ακόμα και αν ο ιδιοκτήτης έχει δηλώσει το ακίνητό του κατά το παρελθόν στο υποθηκοφυλακείο και στο Ε9 της εφορίας. Εάν δεν γίνει η δήλωση στο Κτηματολόγιο ο ιδιοκτήτης δεν θα μπορεί να προβεί σε καμία ενέργεια σχετική προς το ακίνητό του, ούτε να το πουλήσει. Τα ανωτέρω δεν αφορούν ακίνητα σε περιοχές, όπου η δήλωση στο Κτηματολόγιο πρέπει να έχει ήδη γίνει από καιρό: στην Αρκαδία είναι το Άστρος και το Παράλιο Άστρος, τα Δολιανά και το Ξηροπήγαδο, στην Αργολίδα η Νέα Κίος και το Κεφαλάρι και στην Κοζάνη οι περιοχές Ολυμπιάδας, Περδίκκας, Αγίου Χριστοφόρου και Φιλώτα. Εννοείται ότι εάν κάποιος ιδιοκτήτης ακινήτου δεν έχει κάνει δήλωση στις παραπάνω περιοχές όπου η κτηματογράφηση έχει αρχίσει από καιρό, πρέπει να το πράξει αμέσως, διότι μπορεί να χρειασθεί όχι απλώς να υποβάλει μία δήλωση και φωτοτυπία του συμβολαίου και του τοπογραφικού, αλλά να υποβάλει μία πιο ειδική αίτηση στο Κτηματολόγιο ή ακόμα και αίτηση στο δικαστήριο για να λάβει δικαστική απόφαση που να αναγνωρίζει ότι είναι κύριος του ακινήτου. Τέλος, οι ιδιοκτήτες ακινήτων στους Νομούς Πέλλας και Τρικάλων θα πρέπει να ετοιμάζονται για να υποβάλουν κι αυτοί με την σειρά τους δήλωση των ακινήτων τους στο Κτηματολόγιο προσεχώς. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Η διανομή λύνει την συγκυριότητα πολλών επί ακινήτου

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Συχνά συμβαίνει το ίδιο ακίνητο να ανήκει όχι σε έναν αλλά σε περισσοτέρους ιδιοκτήτες. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι του ενός έχουν από ένα εξ αδιαιρέτου μερίδιο στο ίδιο ακίνητο. Η εξ αδιαιρέτου συγκυριότητα σπανιώτερα είναι αποτέλεσμα εξ αρχής αγοράς του ιδίου ακινήτου από περισσοτέρους. Συνήθως είναι συνέπεια κληρονομικής διαδοχής, δυνάμει της οποίας περισσότεροι κληρονόμοι καθίστανται συνιδιοκτήτες ενός ή περισσοτέρων ακινήτων. Η συγκυριότητα μπορεί να λειτουργεί ομαλά μεταξύ των συγκυρίων, οι οποίοι μπορεί είτε να χρησιμοποιούν από κοινού (ταυτοχρόνως ή εναλλάξ) το κοινό ακίνητο, είτε να το εκμισθώνουν (νοικιάζουν) και να μοιράζονται το εισπραττόμενο ενοίκιο αναλόγως των ποσοστών τους, είτε να ανέχονται την χρήση του κοινού ακινήτου από έναν εκ των συγκυρίων, επειδή π.χ. αυτός μένει στην Ελλάδα, ενώ οι άλλοι διαμένουν στο εξωτερικό και χαριστικώς αφήνουν τον συγγενή τους (αδελφό, ξάδελφο, θείο κλπ.) να κάνει χρήση του κοινού ακινήτου (χρησιδάνειο). Η συγκυριότητα όμως μπορεί να και να μην εξελίσσεται ομαλώς, επειδή η επιθυμία και η επιδίωξη εκάστου των συγκυρίων για την τύχη του ακινήτου να μην συμπίπτει με τον σκοπό και τις επιθυμίες των λοιπών. Συγκεκριμένα, κάποιος συγκύριος μπορεί να θέλει να πουλήσει το μερίδιό του ώστε να ρευστοποιήσει το περιουσιακό του δικαίωμα, ενώ οι άλλοι να μην θέλουν των πώληση, ούτε όμως να είναι και διατεθειμένοι να αγοράσουν το μερίδιο εκείνου που θέλει την ρευστοποίηση. Η λύση για εκείνον που επιθυμεί την ρευστοποίηση του περιουσιακού στοιχείου του έναντι του άλλου που δεν θέλει αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του κοινού ακινήτου, είναι η διανομή του ακινήτου. Η διανομή μπορεί να γίνει συμβολαιογραφικώς, εάν το κοινό ακίνητο μπορεί να χωρισθεί σε τμήματα αντίστοιχα των ποσοστών εκάστου συγκυρίου. Αν όμως το κοινό ακίνητο δεν χωρίζεται, είτε διότι είναι διαμέρισμα, είτε διότι είναι μονοκατοικία, οικόπεδο ή αγροτεμάχιο που δεν χωρίζεται κατά τους πολεοδομικούς κανονισμούς σε μικρότερα άρτια και οικοδομήσιμα τεμάχια, η μόνη λύση είναι η αγωγή διανομής στο δικαστήριο, η οποία θα γίνει δεκτή και θα διαταχθεί η διανομή ακόμη και με πλειστηριασμό του κοινού ακινήτου. Κατά την υπ' αριθ. 619/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου, τα απαραίτητα κατά νόμο στοιχεία της αγωγής με την οποία ζητείται η διανομή κοινού ακινήτου είναι η συγκυριότητα του ενάγοντος, η μεταξύ αυτού και του εναγομένου κοινωνία, η ακριβής περιγραφή του διανεμητέου ακινήτου, η μη συμφωνία του εναγομένου για εξώδικη διανομή και σχετικό αίτημα. Ειδικότερα, βάση της αγωγής διανομής κοινού πράγματος είναι η συγκυριότητα του ενάγοντα με τους καθ' ων αυτή απευθύνεται, το στοιχείο δε αυτό αρκεί να περιέχεται στην αγωγή, χωρίς να είναι απαραίτητο να εκτίθεται σ' αυτή και ο τρόπος με τον οποίο ο εναγόμενος έγινε συγκύριος του διανεμητέου πράγματος. Η έρευνα ως προς αυτό γίνεται από το δικαστήριο παρεμπιπτόντως, μόνο εφόσον αμφισβητηθεί από τον εναγόμενο, οπότε και υποχρεούται ο ενάγων, με τις προτάσεις του της πρώτης στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο συζήτησης της αγωγής, να καθορίσει τον τρόπο με τον οποίο έγινε αυτός-εναγόμενος-συγκύριος, αλλιώς η αγωγή καθίσταται αόριστη και απορρίπτεται. Επί αγωγής διανομής κοινού πράγματος, που η συγκυριότητα του ενάγοντος στο επίδικο ακίνητο στηρίζεται στην κληρονομική διαδοχή, χρειάζεται να αναφέρεται τόσο η αποδοχή της κληρονομίας, όσο και η μεταγραφή της ή η έκδοση κληρονομητηρίου και η μεταγραφή αυτού. Η παράλειψη των στοιχείων αυτών στην αγωγή διανομής καθιστά την τελευταία αόριστη και απορριπτέα. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Επιδρομή ΕΝΦΙΑ στην ιδιωτική περιουσία των Ελλήνων

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Πριν λίγα χρόνια ο φόρος περιουσίας ακινήτων στην Ελλάδα λεγόταν ΕΤΑΚ, δηλ. Ενιαίο Τέλος Ακινήτων και ήταν πολύ χαμηλός. Περί το έτος 2010 το κράτος το ονόμασε ΦΑΠ, δηλ. φόρο ακινήτου περιουσίας. Τον Σεπτέμβριο του 2011 ενώ ο αρμόδιος υπουργός διαβεβαίωνε ότι δεν πρόκειται να επιβληθεί πρόσθετος φόρος στα ακίνητα μέσω της ΔΕΗ, συνέβη ακριβώς το αντίθετο και επεβλήθη το ΕΕΤΗΔΕ (Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτημένων Δομημένων Επιφανειών), το λεγόμενο "χαράτσι", ενώ παρέμεινε και ο ΦΑΠ. ΤΟ 2014 ο ΦΑΠ και το ΕΕΤΗΔΕ ενοποιήθηκαν σε έναν ενιαίο φόρο περιουσίας, που ονομάσθηκε ΕΝΦΙΑ, (Ενιαίος Φόρος Ιδιοκτησίας Ακινήτων). Τα ειδοποιητήρια για τον ΕΝΦΙΑ έφθασαν στις αρχές Αυγούστου όχι μέσω ταχυδρομείου, αλλά στον ηλεκτρονικό φάκελλο που έχει πλέον κάθε φορολογούμενος στο Διαδίκτυο. Ο ΕΝΦΙΑ πρέπει να καταβληθεί στο κράτος σε πέντε δόσεις, σύμφωνα με όσα ισχύουν σήμερα, με την πρώτη δόση να είναι καταβλητέα το αργότερο έως 29 Αυγούστου 2014. Η φορολογική επιδρομή δηλ. εις βάρος των Ελλήνων ξεκίνησε με την πρώτη από τις τρεις συνολικώς δόσεις φόρου εισοδήματος που έπρεπε να έχει καταβληθεί έως 31-7-2014 (με τους ελεύθερους επαγγελματίες να βλέπουν αύξηση του φόρου τους από 50% έως 300%), ενώ έως 29-8-2014 πρέπει να καταβληθεί η πρώτη δόση ΕΝΦΙΑ, όπως θα γίνεται και στο τέλος Σεπτεμβρίου, Οκτωβρίου, Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου 2014. Παραλλήλως, τέλος Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου 2014 πρέπει να καταβληθούν οι δεύτερη και τρίτη δόση του φόρου εισοδήματος, δηλ. Σεπτέμβριο και Νοέμβριο οι φορολογούμενοι στην Ελλάδα θα πληρώσουν τουλάχιστον δύο δόσεις στην εφορία, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν άλλες δόσεις που οφείλουν από κάποια ρύθμιση, από άλλον φόρο ή πρόστιμο, ενώ υπάρχουν πάντα και οι δόσεις προς τις τράπεζες για διαφόρων ειδών δάνεια. Το μεγάλο παράπονο των περισσοτέρων ιδιοκτητών ακινήτων είναι ότι ενώ λόγω της οικονομικής κρίσεως η πραγματική αξία των ακινήτων έχει μειωθεί από 30% έως και 70%, εν σχέσει προς τις αξίες του 2008 - 2009, (διαμερίσματα στην Καλλιθέα και στην Κυψέλη πωλούνται ακόμα και έναντι 8.000 ευρώ!), το ελληνικό κράτος θεωρεί παρανόμως ότι οι αξίες παραμένουν στο 2009 και φορολογεί επί εκείνων των υψηλών αξιών, ενώ η περιουσία του φορολογουμένου έχει υποστεί τεράστια μείωση. Επίσης, ο φόρος είναι το ίδιο υψηλός είτε το ακίνητό σου είναι νοικιασμένο, οπότε εισπράττεις ένα εισόδημα, είτε είναι ξενοίκιαστο! Το δίκαιο που αντιλαμβάνεται κάθε πολίτης είναι η φορολογία επί των ακινήτων να υπολογίζεται ως ένα ποσοστό επί της πραγματικής αξίας των ακινήτων εκείνη την χρονιά και όχι πέντε και έξι χρόνια πίσω, όταν οι αξίες ήταν κατά πολύ υψηλότερες. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος φορολογούμενος αποφασίσει να προσβάλει στα δικαστήρια την νομοθεσία βάσει της οποίας του επεβλήθη φόρος επί του ακινήτου του, που το κράτος θεωρεί ότι αξίζει π.χ. 100.000 ευρώ, ενώ η πραγματική σημερινή αξία του είναι 60.000 ευρώ, έχει αρκετές πιθανότητες να δικαιωθεί δικαστικώς, αφού η νομοθεσία αυτή παραβιάζει όχι μόνο το ελληνικό Σύνταγμα (άρθρο 17 κ.α.), αλλά και διεθνείς συνθήκες, όπως την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τα πρόσθετα πρωτόκολλα αυτής, που προστατεύουν την ιδιωτική περιουσία. Υποτίθεται ότι το ελληνικό κράτος κάνει μάθημα ηθικής και δικαίου στους Έλληνες ότι είναι σωστό και δίκαιο να πληρώνουν τους φόρους τους, αλλά το ίδιο το κράτος προβαίνει σε μία άνευ προηγουμένου παράνομη επιβολή φόρων επί ακινήτων που δεν αξίζουν συχνά ούτε το μισό από όσο το κράτος τα υπολογίζει, για να επιβάλει υπέρμετρους, δηλ. άδικους φόρους. Αποτέλεσμα της παράλογης αυτής πολιτικής του κράτους είναι κάθε μήνα περίπου ένα δισεκατομμύριο ευρώ φόρων να μην πληρώνονται από Έλληνες, που οι περισσότεροι δεν δύνανται να τους καταβάλλουν και το συνολικό ποσό των ανείσπρακτων φόρων να αγγίζει τα 72 δισεκατομμύρια ευρώ! Η επιβολή όμως δυσβάσταχτων φόρων καθιστά ένα μεγάλο μέρος των Ελλήνων δέσμιο και υπόδουλο στο ίδιο του το κράτος, αφού ούτε να πωλήσουν μπορούν την περιουσία τους, λόγω οικονομικής κρίσεως αλλά και αδυναμίας πληρωμής των φόρων ακινήτου που έχει συνέπεια την απαγόρευση διαθέσεως του ακινήτου, ούτε φορολογικώς συνεπείς μπορούν να είναι. Ένα τέτοιο κράτος που επιβάλει υπερβολικούς φόρους επί ακινήτων δεν μπορεί να προσελκύσει ξένους για να αγοράσουν, ούτε τους ομογενείς μπορεί να πείσει να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν περιουσίες στην Ελλάδα. Αυτό είναι ένα κράτος που δεν θα μπορεί να διατηρήσει επί μακρόν την κοινωνική ειρήνη και τον ελάχιστο σεβασμό των πολιτών έναντι των κρατικών αρχών και θεσμών. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Ο μεθυσμένος οδηγός είναι ανασφάλιστος

Ο μεθυσμένος οδηγός είναι ανασφάλιστος Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Οι ασφαλιστικές εταιρείας που συνάπτουν συμβόλαια ασφάλισης με οδηγούς - ιδιοκτήτες αυτοκινήτων στην Ελλάδα, δεν καλύπτουν ασφαλιστικώς τον πελάτη τους, εάν αυτός προξενήσει ατύχημα, ενώ οδηγούσε υπό την επήρεια μέθης. Συγκεκριμένα, οι ασφαλιστικές εταιρείες αποζημιώνουν τον ζημιωθέντα από το ατύχημα που προκάλεσε ο πελάτης τους, ακολούθως όμως στρέφονται κατά του πελάτη τους για να τους καταβάλει όσα χρήματα υποχρεώθηκαν να καταβάλουν στον ζημιωθέντα, διότι ο πελάτης τους οδηγούσε μεθυσμένος. Μεταξύ ασφαλιστή και ασφαλισμένου η σύμβαση ασφαλίσεως καταρτίζεται με απλή συναίνεση και αποδεικνύεται με το ασφαλιστήριο, που εκδίδεται από τον ασφαλιστή. Εγκύρως μπορεί να συμφωνηθεί με την ασφαλιστική σύμβαση ότι αποκλείεται η από τον ασφαλιστή κάλυψη ζημιών, που προκαλούνται από την κυκλοφορία αυτοκινήτου, όταν ο οδηγός κατά τον χρόνο του ατυχήματος τελεί υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών. Η συνομολόγηση του όρου αυτού δεν απαλλάσσει τον ασφαλιστή της υποχρεώσεως να αποζημιώσει τον τρίτο που ζημιώθηκε, παρέχει όμως στον ασφαλιστή το δικαίωμα να εναγάγει τον ασφαλισμένο και να ζητήσει κάθε ποσό που κατέβαλε ή θα καταβάλει στον ζημιωθέντα τρίτο για την αποκατάσταση της ζημίας του. Η συνομολόγηση του όρου αυτού, που παρέχει στον ασφαλιστή δικαίωμα αναγωγής κατά του ασφαλισμένου, μπορεί να γίνει είτε με την ρητή ενσωμάτωση και αναγραφή του όρου αυτού στην σύμβαση ασφαλίσεως, είτε όμως και με την απλή παραπομπή της συμβάσεως στους όρους της Κ4/585/1978 Α.Υ.Ε., που τις περισσότερες φορές ο ασφαλισμένος δεν γνωρίζει τι γράφει, όταν υπογράφει την σύμβαση με τον ασφαλιστή. Κάθε συναλλασσόμενος πρέπει να γνωρίζει επίσης ότι η ασφαλιστική σύμβαση που περιέχει τον όρο περί απαλλαγής του ασφαλιστή εάν ο ασφαλισμένος οδηγεί μεθυσμένος, είναι δεσμευτική για τον ασφαλισμένο όχι μόνο όταν την έχει υπογράψει, αλλά ακόμα και όταν δεν την έχει υπογράψει, αλλά έχει αποδεχθεί τους όρους της σιωπηρώς. Πότε συμβαίνει η σιωπηρή αποδοχή των όρων της συμβάσως, ακόμα και όταν δεν έχει αυτή υπογραφεί από τον ασφαλισμένο; Όταν ο ασφαλισμένος έχει επί παραδείγματι καταβάλει το ασφάλιστο, πράγμα που σημαίνει ότι αποδέχεται την σύμβαση ασφαλίσεως, έστω κι αν δεν την έχει τυπικώς υπογράψει. Επσής, όταν ο ασφαλισμένος έχει παραλάβει το ασφαλιστήριο χωρίς εναντίωση στους όρους του, ή ακόμα και όταν έχει επικολλήσει το ειδικό σήμα της ασφαλιστικής εταιρείας στο τζάμι του αυτοκινήτου του, ή και όταν ο ασφαλισμένος δηλώνει το ατύχημα στην αστυνομική αρχή και αναφέρεται στην ασφάλιση που έχει κάνει με την συγκεκριμένη ασφαλιστική εταιρεία. Μία αξισημείωτη εξέλιξη κατεγράφη στην υπ' αριθ. 215/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου, στην οποία το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι ορθώς ο οδηγός κρίθηκε από το πολιτικό δικαστήριο ότι είχε υπαιτιότητα και οδηγούσε μεθυσμένος και άρα ήταν υποχρεωμένος να καταβάλει στην ασφαλιστική του όσα η ασφαλιστική υποχρεώθηκε να καταβάλει στον ζημιωθέντα, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος οδηγός για το ίδιο ατύχημα είχε κηρυχθεί αθώος από άλλο δικαστήριο, δηλαδή το ποινικό, της κατηγορίας της οδήγησης υπό την επίδραση οινοπνεύματος (άρθρο 42 του Νόμου 2696/1999 Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας). Κατά την άποψη κάποιων νομικών, στην προκείμενη υπόθεση υπήρξε παραβίαση του τεκμηρίου της αθωότητος του οδηγού, αφού ενώ αθωώθηκε από το ποινικό δικαστήριο της κατηγορίας της οδήγησης υπό την επήρεια μέθης, κρίθηκε από το πολιτικό δικαστήριο ότι οδηγούσε μεθυσμένος και δεν έτυχε της ασφαλιστικής καλύψεως της ασφαλιστικής εταιρείας του. Το πολιτικό δικαστήριο στηρίχθηκε στο νόμο που ορίζει ότι οι αποφάσεις των ποινικών δικαστηρίων δεν αποτελούν δεδικασμένο για τα πολιτικά δικαστήρια. Κατ' αυτόν τον τρόπο το ότι κάποιος αθωώθηκε ή καταδικάσθηκε στο ποινικό δικαστήριο για την συμμετοχή του σε ένα αυτοκινητικό ατύχημα δεν σημαίνει ότι και στο πολιτικό δικαστήριο θα εκδοθεί ίδια απόφαση για τον αν υπέχει υπαιτιότητα ή όχι. Παρά ταύτα, δεν παύει να γεννά απορίες στον μέσο άνθρωπο το γεγονός ότι ο ίδιος οδηγός για το ίδιο ατύχημα αθωώθηκε από το ποινικό δικαστήριο για την οδήγηση υπό την επήρεια μέθης, ενώ στο πολιτικό δικαστήριο για το ίδιο περιστατικό εκρίθη ότι οδηγούσε μεθυσμένος και υποχρεώθηκε να αποζημιώσει την ασφαλιστική του για όση αποζημίωση αυτή κατέβαλε στον παθόντα. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Προθεσμία για αποζημίωση σε αυτοκινητικό ατύχημα

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Η Ελλάδα είναι δυστυχώς στην κορυφή του καταλόγου των χωρών με τα περισσότερα αυτοκινητικά ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά το γεγονός ότι εδώ και αρκετά χρόνια τα δυστυχήματα μειώνονται, όπως και ο αριθμός των νεκρών και των τραυματιών. Όταν συμβεί ένα αυτοκινητικό ατύχημα, από το οποίο προκαλούνται υλικές ζημίες ή και τραυματισμοί, εκείνος που ευθύνεται υποχρεούται να αποζημιώσει τον ζημιωθέντα, εφόσον ο τελευταίος ασκήσει τις αξιώσεις του και ζητήσει αποζημίωση, είτε από την ασφαλιστική εταιρεία αρχικώς, είτε και μέσω δικαστηρίου ακολούθως. Αποζημίωση μπορεί να έχουν υποχρέωση να καταβάλουν τόσο ο οδηγός του ζημιογόνου οχήματος, όσο και ο νομέας και ο κύριος (ιδιοκτήτης) αυτού, εάν οδηγός δεν είναι και ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου. Επί παραδείγματι, εάν ο υιός οδηγεί το αυτοκίνητο του πατέρα του και προκαλέσει ατύχημα, ευθύνη έχει τόσο ο οδηγός, όσο και ο πατέρας του, που είναι νομέας και κύριος του αυτοκινήτου. Ο ζημιωθείς στο ατύχημα δεν έχει απεριόριστο χρόνο για να αξιώσει την αποζημίωση που θεωρεί ότι δικαιούται. Πρέπει να διεκδικήσει την αποζημίωσή του εντός πέντε ετών από τότε που έμαθε τον υπεύθυνο του ατυχήματος. Για να στραφεί κατά του κυρίου του ζημιογόνου οχήματος, στην περίπτωση που δεν είναι το ίδιο πρόσωπο με τον οδηγό, μπορεί να έχει προθεσμία μόνο δύο ετών. Εάν ο οδηγός του ζημιογόνου οχήματος δεν είναι ίδιος με τον κύριο του οχήματος, ο ζημιωθείς πρέπει να αποδείξει ότι ο οδηγός ενεργούσε υπό τις οδηγίες και τις εντολές του κυρίου του αυτοκινήτου, ήταν δηλαδή υπάλληλος ή με οιονδήποτε τρόπο υφιστάμενος ή εξαρτημένος από αυτόν (προστηθείς, είναι ο νομικός όρος), για να μπορεί να αξιώσει αποζημίωση και έναντι του κυρίου στην μεγαλύτερη προθεσμία των πέντε ετών. Διαφορετικά, η προθεσμία για να στραφεί εναντίον του κυρίου είναι μόνο δύο έτη, εν σχέσει με την προθεσμία αγωγής κατά του οδηγού, που είναι πέντε έτη. Στην υπ' αριθ. 206/2013 απόφασή του ο Άρειος Πάγος έκρινε υπόθεση στην οποία την ζημία προκάλεσε μισθωμένο όχημα, από γραφείο ενοικιάσεως αυτοκινήτων. Το κρίσιμο ζήτημα που ανεφύη ήταν εάν το γραφείο ενοικιάσεως αυτοκινήτων, που είχε την κυριότητα του αυτοκινήτου που προκάλεσε το ατύχημα, είχε ευθύνη προς αποζημίωση εντός της μεγαλύτερης προθεσμίας των πέντε ετών. Η απάντηση που έδωσε το ανώτατο δικαστήριο είναι ότι όταν ένα γραφείο ενοικιάσεως αυτοκινήτων νοικιάζει ένα όχημα σε έναν πελάτη του, δεν μπορεί να ερμηνευθεί ότι διατηρεί τον πελάτη υπό τις οδηγίες και τις εντολές του, ώστε ο πελάτης να θεωρείται νομικώς προστηθείς και άρα το γραφείο να έχει ευθύνη, ως κύριος του οχήματος, για το προκληθέν από τον οδηγό ατύχημα. Συγκεκριμένα, ο εκμισθωτής του αυτοκινήτου, δηλ. το γραφείο ενοικιάσεως, δεν θέτει υπό τις οδηγίες και τις εντολές του τον μισθωτή του οχήματος, δηλ. εκείνον που νοικιάζει το όχημα και το παίρνει για να το οδηγήσει μία ή περισσότερες ημέρες, υπό τον όρο της καταβολής του μισθώματος. Εάν λοιπόν ο ενοικιαστής, που είναι μόνο οδηγός και όχι ιδιοκτήτης του οχήματος, προκαλέσει ατύχημα, το γραφείο ενοικιάσεως δεν θεωρείται προστήσας και έτσι δεν αυξάνεται σε πέντε χρόνια η περίοδος εντός της οποίας μπορεί να ασκηθεί εναντίον του αγωγή για αποζημίωση στα δικαστήρια. Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Γονική παροχή από το εξωτερικό

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Έλληνες ομογενείς που κατοικούν εκτός Ελλάδος θέλουν να μεταβιβάσουν στα παιδιά τους ακίνητα που βρίσκονται στην Ελλάδα. Οι γονείς ρωτούν αν μπορούν να κάνουν την γονική παροχή χωρίς να είναι ανάγκη να έρθουν στην Ελλάδα ούτε οι ίδιοι, ούτε τα παιδιά τους. Η γονική παροχή ακινήτου μπορεί να γίνει ακόμα κι αν γονέας και τέκνο βρίσκονται στο εξωτερικό. Αυτό καθίσταται δυνατό με τα δύο πληρεξούσια που μπορούν να υπογράψουν στο πλησιέστερο Προξενείο της Ελλάδος στον τόπο κατοικίας τους στο εξωτερικό. Για να υπογράψουν το σωστό πληρεξούσιο πρέπει το σχέδιο του πληρεξουσίου να συνταχθεί από δικηγόρο ή συμβολαιογράφο στην Ελλάδα, που θα έχει συζητήσει με τους ενδιαφερομένους, θα γνωρίζει τα στοιχεία του ακινήτου που θα γίνει γονική παροχή και θα έχει συζητήσει με τον γονέα και το τέκνο για το τι ακριβώς επιθυμούν και ποιά είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της συμβάσεως που πρόκειται να υπογραφεί. Ακολούθως, το σχέδιο των δύο πληρεξουσίων, ένα για να το υπογράψει ο γονέας και το άλλο για να το υπογράψει το τέκνο, πρέπει να σταλούν στο εξωτερικό, συνήθως μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) ή τηλεομοιοτυπίας (φαξ) και να φθάσουν στον Προξενείο, ο αρμόδιος του οποίου θα τα επεξεργασθεί για να συμπληρώσει τα στοιχεία του Προξενείου και του εντολέως. Ο εντολέας, δηλαδή από την μία πλευρά ο γονέας που δίνει πληρεξουσιότητα να συσταθεί, δηλ. να δοθεί η γονική παροχή και από την άλλη το τέκνο, που δίνει πληρεξουσιότητα η γονική παροχή να γίνει αποδεκτή στο όνομά του ή της, υπογράφουν το πληρεξούσιο στο Προξενείο, εφόσον έχουν στην κατοχή τους διαβατήριο είτε της χώρας του εξωτερικού, είτε ελληνικό. Μόλις υπογραφεί το καθένα από τα δύο πληρεξούσια, το Προξενείο κρατάει στο αρχείο του το πρωτότυπο και χορηγεί στους ενδιαφερομένους επικυρωμένα αντίγραφα για να τα στείλουν στον πληρεξούσιό τους στην Ελλάδα, προκειμένου αυτός να διενεργήσει στο όνομά τους όλες τις νομικές ενέργειες στην εφορία, στον Δήμο, στο Κτηματολόγιο, στον συμβολαιογράφο και σε άλλες αρχές για να υπογραφεί η γονική παροχή. Εκτός από το Προξενείο, γονέας και τέκνο που βρίσκονται στο εξωτερικό έχουν την εναλλακτική επιλογή να υπογράψουν το πληρεξούσιο σε τοπικό συμβολαιογράφο, αναλόγως του νομικού συστήματος της κάθε χώρας όπου κατοικούν. Το πληρεξούσιο που γίνεται στο Προξενείο της Ελλάδος δεν χρειάζεται την σφραγίδα της Χάγης (Αποστίλλη), εκείνο όμως που συντάσσεται σε συμβολαιογράφο χρειάζεται για να ισχύσει στην Ελλάδα είτε την σφραγίδα της Χάγης (Αποστίλλη), αν η χώρα έχει υπογράψει την διεθνή αυτή σύμβαση (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία κλπ.), είτε επικύρωση από το Προξενείο της Ελλάδος, για τις χώρες που δεν έχουν υπογράψει την σύμβαση για την Αποστίλλη (Καναδάς, Βραζιλία κλπ.). Πληρεξούσιος στην Ελλάδα του γονέα και του τέκνου μπορεί να είναι το ίδιο πρόσωπο και για τους δύο, ή δύο διαφορετικά πρόσωπα. Ο πληρεξούσιος έχει την ευθύνη να ενημερώσει τους ενδιαφερομένους για τον αναμενόμενο χρόνο που θα απαιτηθεί για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, τα βασικά έγγραφα που χρειάζονται και την δαπάνη που απαιτείται, όσο αυτή μπορεί να προβλεφθεί στην Ελλάδα της συνεχούς αλλαγής των νόμων και των διαδικασιών και τελικώς να τους στείλει στο εξωτερικό επικυρωμένο αντίγραφο της συμβάσεως που υπέγραψε στον συμβολαιογράφο στην Ελλάδα, που αναγράφει όλες τις λεπτομέρειες της γονικής παροχής. Γονέας και τέκνο που ζουν στο εξωτερικό πρέπει να γνωρίζουν πώς το αντίγραφο της γονικής παροχής που κρατούν στα χέρια τους είναι σημαντικό, αν όμως το χάσουν δεν σημαίνει ότι ακυρώνεται και η γονική παροχή. Θα πρέπει πάντα να γνωρίζουν ή να έχουν σημειώσει το όνομα του συμβολαιογράφου που υπέγραψε το συμβόλαιο στην Ελλάδα, ή ακόμα και τον αριθμό του συμβολαίου και να θυμώνται την περιοχή της Ελλάδος (πόλη, χωριό) που βρίσκεται το ακίνητο, ώστε ακόμα κι αν χάσουν το συμβόλαιο της γονικής παροχής, να μπορούν πάντοτε να λάβουν ένα νέο επικυρωμένο αντίγραφο αυτού, είτε από τον συμβολαιογράφο στην Ελλάδα ή εκείνον που έχει αναλάβει το αρχείο του, είτε από το τοπικό υποθηκοφυλακείο ή κτηματολογικό γραφείο. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr