Τα κληρονομικά μερίδια στο ελληνικό δίκαιο

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Κατά το ελληνικό δίκαιο, εφόσον δεν υπάρχει διαθήκη (εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή), ο κληρονομούμενος κληρονομείται από τους πλησιέστερους συγγενείς του σύμφωνα με προκαθορισμένα από το νόμο ποσοστά. Για να ισχύσουν τα κατωτέρω αναφερόμενα ποσοστά κατά τα οποία έκαστος κληρονομεί, πρέπει ο κληρονομούμενος να είχε την ελληνική ιθαγένεια. Την ελληνική ιθαγένεια την αποκτά κάποιος κυρίως με την γέννησή του, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, από έναν τουλάχιστον Έλληνα γονέα και δεν την χάνει, ακόμα κι αν αποκτήσει υπηκοότητα και άλλης χώρας, εφόσον δεν υπάρξει υπουργική απόφαση στην Ελλάδα που να του αποστερεί ειδικώς την ελληνική ιθαγένεια. Ελληνική ιθαγένεια αποκτούν και γεννημένοι εκτός Ελλάδος, εφόσον αποδεικνύουν ότι είναι τέκνα, εγγόνια ή και δισέγγονα Έλληνα πολίτη, που είχε γεννηθεί στην Ελλάδα και είναι εγγεγραμμένος ή εγγεγραμμένη σε δημοτολόγιο ή μητρώο αρρένων σε κάποιον Δήμο στην Ελλάδα. Εφόσον συνεπώς κατά τον χρόνο θανάτου ο κληρονομούμενος είχε την ελληνική ιθαγένεια, ανεξαρτήτως βεβαίως του φύλου του, αλλά και του φύλου των κληρονόμων, κληρονομείται ως εξής (εφόσον δεν άφησε διαθήκη): Εάν ο θανών ή η θανούσα άφησε σύζυγο και παιδιά, ο επιζών σύζυγος κληρονομεί το ένα τέταρτο (1/4 ή 25%) επί κάθε περιουσιακού στοιχείου του θανόντος συζύγου του, αλλά και επί των χρεών αυτού, ενώ τα παιδιά κληρονομούν τα τρία τέταρτα (3/4 ή 75%)) των περιουσιακών στοιχείων και των χρεών του. Ο σύζυγος κληρονομεί πάντα και το λεγόμενο νομικά στην Ελλάδα «εξαίρετο», που συνήθως είναι έπιπλα, οικογενειακά αντικείμενα κλπ. Εάν λοιπόν ο θανών άφησε σύζυγο και δύο παιδιά, κληρονομείται κατά το 1/4 ή 2/8 από τον σύζυγο και από 3/8 από το κάθε ένα από τα δύο παιδιά. Αν τα παιδιά είναι τρία, λαμβάνουν έκαστο από 1/4 της κληρονομίας, Αν είναι τέσσερα, λαμβάνουν 3/16 έκαστο κ.ο.κ. Εάν ο θανών ή η θανούσα άφησε μόνο τέκνα και όχι σύζυγο, χωρίς διαθήκη, το κάθε παιδί κληρονομεί ίσο μερίδιο. Εάν ο κληρονομούμενος άφησε σύζυγο, αλλά όχι τέκνα, κληρονομείται κατά 50% (1/2) από τον σύζυγο, ενώ κατά το άλλο 50% (1/2) κληρονομείται από αδέλφια του, ή από τέκνα προαποβιωσάντων αδελφών (ανήψια). Εάν δεν άφησε σύζυγο ούτε τέκνα, κληρονομείται ισομερώς από γονείς, αδέλφια ή τέκνα αδελφών, ισομερώς. Εάν άφησε σύζυγο και δεν υπάρχουν αδέλφια, ούτε τέκνα ή εγγόνια τους, λαμβάνει 50% ο σύζυγος και 50% παππούδες ή γιαγιάδες του θανόντος, ή τέκνα ή εγγόνια αυτών. Εάν δεν υπάρχουν αδέλφια ή παππούδες και γιαγιάδες, ούτε προπαπούδες ή προγιαγιάδες του θανόντος και δεν έχει παιδιά, αλλά μόνο σύζυγο, ο σύζυγος λαμβάνει το 100%. Αν δεν υπάρχει ούτε σύζυγος, ούτε οι ανωτέρω αναφερόμενοι συγγενείς, κληρονομεί το ελληνικό δημόσιο. Εάν ο κληρονομούμενος άφησε διαθήκη, στην οποία δεν αναφέρει σύζυγο ή τέκνα του, οι τελευταίοι δικαιούνται πάντα νομίμου μοίρας, δηλαδή το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας τους. Δηλαδή, εάν η θανούσα άφησε σύζυγο και ένα παιδί και με διαθήκη της αφήνει στο παιδί τους το 100% της περιουσίας της, ο σύζυγός της, ακόμα κι αν δεν αναφέρεται καθόλου στην διαθήκη, δικαιούται, εάν το επιθυμεί, να λάβει το 1/8 της κληρονομίας, δηλ. το μισό του 1/4 που θα ελάμβανε εάν δεν υπήρχε διαθήκη. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, εάν με διαθήκη ο κληρονομούμενος άφησε όλη την περιουσία του σε τρίτο, μη συγγενικό πρόσωπο, ενώ άφησε δύο παιδιά και όχι σύζυγο, το κάθε ένα από τα δύο παιδιά του δικαιούται να αξιώσει νόμιμη μοίρα που ανέρχεται σε 1/4 της κληρονομίας, διότι αυτό είναι το μισό του 1/2, που έκαστο των δύο τέκνων θα ελάμβανε εάν δεν υπήρχε διαθήκη. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr

Δήλωση Ε9 στην Ελλάδα έως 15 Σεπτεμβρίου

 

Του Χρήστου Ηλιόπουλου*

 

Στην Ελλάδα η (εκάστοτε) κυβέρνηση από τις αρχές του 2010 μέχρι σήμερα βρίσκεται υπό συνεχή πίεση από διεθνείς οργανισμούς (Ευρωπαϊκή Ένωση και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο), αλλά και από ξένες χώρες για την αύξηση των κρατικών εσόδων μέσω της φορολόγησης, κυρίως όσων κατέχουν ακίνητη περιουσία.

Στο πλαίσιο συνεπώς της δημιουργίας νέων φόρων, αλλά και της αύξησης των υπαρχόντων, εντάσσεται και η υποχρέωση για ηλεκτρονική υποβολή (για πρώτη φορά ή εκ νέου) του φορολογικού εντύπου Ε9 μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2013, για δύο κατηγορίες ιδιοκτητών ακινήτων.

Η πρώτη κατηγορία είναι εκείνοι που απέκτησαν ή απώλεσαν ακίνητο, ή γενικώς μετεβλήθη η κατάσταση των ακινήτων τους εντός του έτους 2012. Επομένως, κάθε φυσικό πρόσωπο που απέκτησε ακίνητο στην Ελλάδα το έτος 2012, είτε με αγορά, είτε με αποδοχή δωρεάς ή γονικής παροχής ή με αποδοχή κληρονομίας, πρέπει να υποβάλει το έντυπο Ε9 μέχρι 15-9-2013.

Επίσης, κάθε πρόσωπο που απώλεσε ακίνητο εντός του 2012, είτε διότι το πώλησε, είτε διότι το δώρισε ή έκανε γονική παροχή, ή έδωσε ή έλαβε την ψιλή κυριότητα ή την επικαρπία, πρέπει επίσης να υποβάλει Ε9 μέχρι 15-9-2013.

Η δεύτερη κατηγορία ιδιοκτητών ακινήτων που πρέπει να υποβάλουν Ε9 έως 15-9-2013 είναι όλοι εκείνοι που έχουν στην κυριότητά τους αγροτεμάχια. Αγροτεμάχιο σε γενικές γραμμές θεωρείται το τμήμα γης που δεν είναι εντός σχεδίου πόλεως.

Υποχρέωση υποβολής έχουν όχι μόνο εκείνοι που απέκτησαν για πρώτη φορά αγροτεμάχιο το 2012, αλλά και εκείνοι που είχαν αγροτεμάχια τα προηγούμενα χρόνια έστω κι αν τα έχουν δηλώσει μία ή και περισσότερες φορές στο Ε9 στο παρελθόν.

Η λόγος της εκ νέου υποβολής της δήλωσης Ε9 ακόμα και για εκείνους που τα έχουν ήδη δηλώσει στο παρελθόν είναι ότι, παρά το ότι για πρώτη φορά δηλώθηκαν το 1997, μετά ξανά το 2005 ή και αργότερα, το μέχρι σήμερα σύστημα ηλεκτρονικής καταγραφής των αγροτεμαχίων από την εφορία στην Ελλάδα ήταν ανεπαρκές και η εφορία δεν γνωρίζει ποιός έχει αγροτεμάχια, πού και πόσο μεγάλα, ώστε να επιβάλει τους επιτακτικώς αναγκαίους φόρους μέχρι αρχές 2014.

Πρέπει συνεπώς να υποβάλουν Ε9 έως 15-9-2013 όχι μόνο όσοι απέκτησαν ή και πώλησαν ή μεταβίβασαν αγροτεμάχιο το 2012, αλλά και εκείνοι που το 2012 ουδεμία αλλαγή έκαναν στην κατάσταση των ακινήτων τους, αλλά συμβαίνει να έχουν στην κυριότητά τους αγροτεμάχια, ανεξαρτήτως της χρονολογίας κατά την οποία τα απέκτησαν.

Το Ε9 πρέπει να συμπληρωθεί και υποβληθεί μέχρι 15 Σεπτεμβρίου 2013 μόνο ηλεκτρονικώς, μέσω υπολογιστή συνεδεμένου στο διαδίκτυο (internet). Για να γίνει αυτό πρέπει ο δηλών το ή τα ακίνητά του στο Ε9 να έχει ΑΦΜ και κωδικούς για πρόσβαση στο διαδίκτυο, ώστε ο ίδιος ή κάποιος άλλος που γνωρίζει να μπορεί να υποβάλει μέσω διαδικτύου την ορθά συμπληρωμένη δήλωση Ε9, με σκοπό ο φόρος που θα του επιβληθεί τους επόμενους μήνες να είναι αυτός που του αναλογεί βάσει των ορθών τετραγωνικών, της ορθής θέσης και της ορθής κατάστασης των ακινήτων του.

                                                                                       *Ο Χρήστος  Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

www.greekadvocate.eu

bm-bioxoi@otenet.gr

ktimatologiolaw@yahoo.gr

 

Καταβολή κοινοχρήστων ακινήτου

 

Του Χρήστου Ηλιόπουλου*

 

Στην Ελλάδα εδώ και δεκαετίες είναι ευρέως διαδεδομένη η ανέγερση και κτήση ακινήτων κατά το σύστημα της οριζοντίου ιδιοκτησίας, σύμφωνα με το οποίο περισσότεροι ιδιοκτήτες έχουν στην κυριότητά τους οριζόντιες ιδιοκτησίες (διαμερίσματα) κτισμένες επί ενός ενιαίου κτηρίου (πολυκατοικία) στο ίδιο οικόπεδο.

Το κάθε διαμέρισμα θεωρείται ξεχωριστή οριζόντια ιδιοκτησία (condominium στην αγγλοσαξωνική ορολογία), που πωλείται και αγοράζεται ή δωρίζεται ανεξαρτήτως από τα άλλα διαμερίσματα του ιδίου κτηρίου.

Το σύνολο των ιδιοκτητών των διαμερισμάτων του ιδίου κτηρίου υποχρεούνται να καταβάλουν αναλογικώς τις δαπάνες που αφορούν τους κοινόχρηστους και κοινόκτητους χώρους της πολυκατοικίας.

Δαπάνες που αφορούν τους κοινόχρηστους χώρους είναι τα έξοδα καθαριότητας του κτηρίου, ο κηπουρός, το κοινόχρηστο νερό και ηλεκτρικό, η συντήρηση του ανελκυστήρος κλπ.

Δαπάνες που αφορούν τα κοινόκτητα μέρη του κτηρίου είναι η επισκευή των υδραυλικών σωληνώσεων που δεν αφορούν ένα συγκεκριμένο διαμέρισμα, η ενίσχυση της στατικότητας του κτηρίου που υπέστη βλάβη από ένα σεισμό ή η βαφή των όψεων και του εσωτερικού της πολυκατοικίας.

Η κατανομή των κοινοχρήστων δαπανών γίνεται κατά τα ποσοστά που προβλέπονται στην σύσταση και στον κανονισμό της πολυκατοικίας για το κάθε διαμέρισμα και ο κάθε ιδιοκτήτης μπορεί να το διαβάσει στο συμβόλαιο με το οποίο αγόρασε το διαμέρισμά του, ή στην σύσταση με την οποία ο κατασκευαστής του ανήγειρε την οικοδομή.

Μπορεί επί παραδείγματι ένα διαμέρισμα να έχει ποσοστό συγκυριότητος 50 χιλιοστά επί του οικοπέδου, επειδή όμως βρίσκεται στον τελευταίο όροφο, η συμμετοχή του στις δαπάνες ανελκυστήρος να είναι 55 χιλιοστά.

Εάν κάποιος εκ των συνιδιοκτητών δεν καταβάλει το μερίδιο που του αναλογεί στα κοινόχρηστα, οι λοιποί συγκύριοι μπορούν να αξιώσουν δικαστικώς να υποχρεωθεί να τους τα καταβάλει, πλέον δικαστικών εξόδων και τόκων.

Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 274/2012 απόφαση του Δ΄ Τμήματος του Αρείου Πάγου: «Κοινά βάρη, στα οποία υποχρεούνται να συνεισφέρουν όλοι οι συνιδιοκτήτες, θεωρούνται η συντήρηση και η επισκευή των κοινών μερών του ακινήτου, που ανήκουν στην συγκυριότητα όλων. Ως δαπάνη συντήρησης θεωρείται κάθε δαπάνη αναγκαία προς αποφυγή βλάβης ή χειροτέρευσης του πράγματος και διατηρήσεώς του καταλλήλου, ενώ ως δαπάνη επισκευής κάθε δαπάνη αναγκαία προς διόρθωση βλάβης, φθοράς ή χειροτέρευσης, συνεπεία της συνήθους χρήσεως ή της παρόδου του χρόνου ή εξ άλλης αιτίας (λ.χ. σεισμό). Ο κοινωνός που κατέβαλε έξοδα πέραν της μερίδας του δικαιούται να ζητήσει τα επιπλέον καταβληθέντα από τους λοιπούς κοινωνούς, κατ’ αναλογίαν των μερίδων τους».

Για να γίνει δεκτή από το δικαστήριο η αγωγή εκείνου ή εκείνων των συνιδιοκτητών που κατέβαλαν και το μερίδιο των ετέρων, που δεν έχουν πληρώσει, πρέπει να αποδείξουν τον τρόπο καταβολής των παραπάνω χρημάτων, καθώς και να επικαλεσθούν και αποδείξουν ότι οι κοινές δαπάνες έγιναν κατόπιν αποφάσεως όλων ή της πλειοψηφίας των συνιδιοκτητών, ή μετά από απόφαση του δικαστηρίου, ή ότι αφορούν μέτρα που ελήφθησαν για την αποτροπή επικείμενου κινδύνου για να προστατευθεί το κτήριο που ανήκει σε όλους.

 

                                                                                       *Ο Χρήστος  Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

www.greekadvocate.eu

bm-bioxoi@otenet.gr

ktimatologiolaw@yahoo.gr

 

 

Προσύμφωνο αγοράς ακινήτου

 

 Του Χρήστου Ηλιόπουλου*

 

Εκείνος που θέλει να αγοράσει ακίνητο στην Ελλάδα πρέπει να γνωρίζει ότι την κυριότητα ακινήτου μπορεί να αποκτήσει μόνο με συμβολαιογραφική πράξη μεταβιβάσεως του ακινήτου και μεταγραφή της στο τοπικό υποθηκοφυλακείο ή κτηματολογικό γραφείο. Με κανέναν άλλον τρόπο δεν μπορεί να αποκτήσει την κυριότητα ακινήτου που βρίσκεται στην Ελλάδα. Ακόμα δηλ. κι αν υπογράψει έγγραφα στο Προξενείο της Ελλάδος, ή ενώπιον δικηγόρων ή συμβολαιογράφων στο εξωτερικό, ακόμα και αν καταβάλει το συμφωνηθέν τίμημα και τα έγγραφα γράφουν ότι αυτός απέκτησε το ακίνητο, εφόσον η μεταβίβαση δεν γίνει με συμβόλαιο σε συμβολαιογράφο στην Ελλάδα και μεταγραφή αυτού, ακίνητο δεν αποκτάται.

Συχνά οι δύο πλευρές, πωλητής και αγοραστής, έχουν συμφωνήσει προφορικώς σε όλες τις λεπτομέρειες της μεταβίβασης του ακινήτου, δηλ. στο τίμημα, στον τρόπο καταβολής αυτού (τοις μετρητοίς, με δόσεις, με δάνειο κλπ.), αλλά για κάποιον λόγο δεν μπορούν αμέσως να υπογράψουν το οριστικό μεταβιβαστικό της κυριότητας συμβόλαιο στον συμβολαιογράφο.

Οι λόγοι της καθυστέρησης μπορεί να πολλοί, μεταξύ των οποίων ενδεικτικώς αναφέρουμε την περίπτωση που ο αγοραστής χρειάζεται λίγο ακόμα χρόνο για να έχει στην διάθεσή του τα χρήματα, ή ο πωλητής πρέπει πρώτα να καταβάλει μία οφειλή του για να αρθεί ένα βάρος του ακινήτου (προσημείωση ή κατάσχεση), ή ότι ο αγοραστής πρέπει να περιμένει κάποιες εβδομάδες μέχρι να λάβει την σχετική άδεια αγοράς του συγκεκριμένου ακινήτου, διότι αυτό βρίσκεται σε παραμεθόριο περιοχή (που είναι π.χ. και η Σαντορίνη) και αυτός ως αλλοδαπός πρέπει πρώτα να υποβάλει σχετικά έγγραφα στην Ελληνική αρχή που θα αποφασίσει εάν θα του χορηγήσει την σχετική άδεια κτήσεως του ακινήτου.

Επειδή ακριβώς πωλητής και αγοραστής δεν θέλουν να αφήσουν την συμφωνία τους σε προφορικό επίπεδο, που ουδεμία σοβαρή δέσμευση επιφέρει, έχουν την δυνατότητα να υπογράψουν προσύμφωνο μεταβιβάσεως του ακινήτου, πάντα σε συμβολαιογράφο για να έχει νομική ισχύ.

Με την κατάρτιση του προσυμφώνου ο αγοραστής συνήθως καταβάλει στον πωλητή ένα μέρος από το συμφωνηθέν τίμημα και ορίζεται συγκεκριμένη προθεσμία εντός της οποίας τα μέρη δεσμεύονται να συνάψουν το οριστικό συμβολαιογραφικό έγγραφο της μεταβίβασης με την  καταβολή και του υπολοίπου τιμήματος.

Ο πωλητής συνομολογεί ότι ακόμα κι αν δεν εμφανισθεί εντός της προθεσμίας, εφόσον αποδεικνύεται ότι ο αγοραστής έχει καταβάλει το σύνολο του συμφωνηθέντος τιμήματος, ή το έχει παρακαταθέσει στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, ο αγοραστής δύναται να εμφανισθεί μόνος του στον συμβολαιογράφο και να υπογράψει αυτός μόνο το συμβόλαιο με το οποίο θα γίνει κύριος του ακινήτου, εφόσον το μεταγράψει.

Κατά την κατάρτιση του προσυμφώνου ο πωλητής μπορεί να δεσμευθεί ότι παραχωρεί στον αγοραστή δικαίωμα εγγραφής προσημειώσεως στο ακίνητο, για να τον καλύψει μέχρι του ποσού της προκαταβολής που έχει λάβει από τον αγοραστή.

Μεγάλη προσοχή πρέπει να καταβάλει ο αγοραστής στο θέμα της επιβεβαίωσης ότι το ακινητο δεν επιβαρύνθηκε με κάποιο βάρος (προσημείωση, υποθήκη, κατάσχεση) από τον χρόνο υπογραφής του προσυμφώνου μέχρι την υπογραφή του οριστικού συμβολαίου.

Αυτό που κάθε υποψήφιος αγοραστής πρέπει να γνωρίζει είναι ότι μπορεί το προσύμφωνο να αποτελεί ένα καλό «εργαλείο» για την ομαλή μεθόδευση της μεταβιβάσεως ακινήτου με εναρμόνιση των επιθυμιών πωλητού και αγοραστού, αλλά με το προσύμφωνο ο αγοραστής δεν αποκτά την κυριότητα του ακινήτου, απλώς εξασφαλίζεται με σχετική επάρκεια για το χρηματικό ποσό που έχει καταβάλει στον πωλητή ως προκαταβολή και αποκτά ενδεχομένως την ευχέρεια με την καταβολή του συνόλου του τιμήματος να γίνει, μελλοντικώς, κύριος του ακινήτου, εφόσον υπογραφεί και μεταγραφεί το οριστικό συμβόλαιο. 

                                                                                       *Ο Χρήστος  Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

www.greekadvocate.eu

bm-bioxoi@otenet.gr

ktimatologiolaw@yahoo.gr

 

Όταν ο ενοικιαστής αφήνει ζημιές στο μίσθιο

 

Όταν λήγει η μίσθωση και ο μισθωτής (ενοικιαστής) αποχωρεί από το μίσθιο (διαμέρισμα ή κατάστημα), ο ιδιοκτήτης του μισθίου (εκμισθωτής) επιθεωρεί το μίσθιο για να διαπιστώσει την κατάσταση στην οποία το αφήνει ο μισθωτής.

Εάν διαπιστωθεί ότι το μίσθιο έχει φθορές που είναι μεγαλύτερες από τις συνηθισμένες, δηλαδή μεγαλύτερες, σοβαρότερες και πιο εκτεταμένες φθορές από τις συνήθεις αναμενόμενες μετά από μία λογική χρήση από τον ενοικιαστή, ο ιδιοκτήτης – εκμισθωτής έχει δικαίωμα να αξιώσει αποζημίωση από τον αποχωρήσαντα μισθωτή, για τις υπερβολικά μεγάλες και ασυνήθεις φθορές.

Αυτό που κάθε ιδιοκτήτης εκμισθούμενου ακινήτου πρέπει να γνωρίζει είναι ότι η προθεσμία που έχει για να ασκήσει τις αξιώσεις του για ασυνήθεις μεταβολές ή φθορές επί του μισθίου είναι έξι μήνες από την ημέρα κατά την οποία παρέλαβε το μίσθιο από τον αποχωρούντα ενοικιαστή.

Πρέπει δηλαδή ο ιδιοκτήτης να ασκήσει μία επιθετική νομική ενέργεια πριν παρέλθουν έξι μήνες από τότε που παρέλαβε το μίσθιο από τον ενοικιαστή. Η ενέργεια αυτή είναι συνήθως η άσκηση της αγωγής, δηλ. η κατάθεσή της στο δικαστήριο και η κοινοποίηση αυτής στον αποχωρήσαντα ενοικιαστή.

Εφόσον ο ιδιοκτήτης ασκήσει αγωγή (ή αποστείλει εξώδικο) εντός των έξι μηνών, η παραγραφή θεωρείται ότι έχει διακοπεί. Από την στιγμή της επίδοσης της αγωγής στον ενοικιαστή μέχρι την συζήτηση αυτής στο δικαστήριο αρχίζει νέα προθεσμία έξι μηνών και αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση της αγωγής στο δικαστήριο πρέπει να λάβει χώρα πριν περάσουν έξι μήνες από την άσκηση αυτής.

Από την έκδοση της αποφάσεως του Πρωτοδικείου αρχίζει νέα εξάμηνη προθεσμία και εάν ο ενάγων – ιδιοκτήτης του ακινήτου θέλει να ασκήσει ενδεχομένως έφεση κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως, πρέπει να την ασκήσει πριν την πάροδο έξι μηνών από την έκδοση της δικαστικής αποφάσεως.

Ένα πρόβλημα που αντιμετώπισε ο Άρειος Πάγος στην υπ΄αριθ. 482/2012 απόφαση του Δ΄ Τμήματος αυτού, είναι το τι γίνεται όταν από την δημοσίευση της πρωτοδίκου δικαστικής αποφάσεως παρέρχεται μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι την θεώρηση της δικαστικής αποφάσεως από τον δικαστή του Πρωτοδικείου, διάστημα κατά το οποίο ο ιδιοκτήτης του ακινήτου δεν δύναται να λάβει επικυρωμένο αντίγραφο της αποφάσεως, ώστε να την μελετήσει και να ασκήσει έφεση εντός έξι μηνών από την δημοσίευση.

Στην συγκεκριμένη υπόθεση η απόφαση του Πρωτοδικείου δημοσιεύθηκε μεν πολύ γρήγορα από την ημέρα της συζήτησης της υποθέσεως στο δικαστήριο, αλλά χρειάσθηκαν αρκετοί μήνες για να θεωρηθεί και να δημοσιευθεί στην πλήρη και επίσημη μορφή της. Αποτέλεσμα της καθυστερήσεως που οφείλετο στην Γραμματεία του Δικαστηρίου και στους δικαστές και όχι στον διάδικο, ήταν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου να ασκήσει την έφεσή του μετά την πάροδο των έξι μηνών από την δημοσίευση της αποφάσεως.

Όταν ήρθε η ώρα της συζητήσεως της εφέσεως στο δικαστήριο, ο πρώην ενοικιαστής επικαλέσθηκε την παραγραφή των έξι μηνών, ενώ ο ιδιοκτήτης αντέτεινε ότι η καθυστέρηση δεν οφειλόταν σε δική του αβελτηρία, αλλά στο δικαστικό σύστημα. Το Εφετείο έκανε δεκτή την ένσταση του ενοικιαστή και είπε ότι η αξίωση του ιδιοκτήτη για φθορές στο μίσθιο είχε παραγραφεί.

Ο ιδιοκτήτης άσκησε αναίρεση και ο Άρειος Πάγος τον δικαίωσε, με την κρίση του ότι η πάροδος των έξι μηνών από την δημοσίευση της πρωτοδίκου αποφάσεως έως την άσκηση της εφέσεως αποτελούσε λόγο ανωτέρας βίας, που δεν επέτρεψε στον ιδιοκτήτη να ασκήσει την έφεση εντός του εξαμήνου, χωρίς ο ιδιοκτήτης να έχει ευθύνη για την πάροδο των έξι μηνών.

Με την απόφασή του ο Άρειος Πάγος έκρινε συνεπώς ότι το Εφετείο έσφαλε στην κρίση του και ανέπεμψε την υπόθεση στο Εφετείο για να την κρίνει εκ νέου, αποτελούμενο από διαφορετικούς δικαστές από εκείνους που είχαν αρχικώς δικάσει την υπόθεση. 

                                                                                       *Ο Χρήστος  Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

www.greekadvocate.eu

bm-bioxoi@otenet.gr

ktimatologiolaw@yahoo.gr

 

 

Φορολογική δήλωση συνταξιούχου κατοίκου εξωτερικού

 

Πάρα πολλοί Έλληνες ομογενείς συνταξιούχοι ζουν εκτός Ελλάδος, είτε μονίμως, είτε μεγάλο μέρος του χρόνου. Το υπόλοιπο έρχονται στην Πατρίδα και παίρνουν μικρή ή μεγάλη γεύση από την ζωή της Ελλάδος.

Κάθε χρόνο οι ομογενείς που λαμβάνουν σύνταξη στην Ελλάδα πρέπει να υποβάλλουν φορολογική δήλωση, στην οποία θα δηλώνουν τα εισοδήματά τους από σύνταξη, ενδεχομένως μισθώματα κλπ. Φέτος η δήλωση πρέπει να γίνει υποχρεωτικά μέσω διαδικτύου, δηλαδή από ηλεκτρονικό υπολογιστή με πρόσβαση στο ίντερνετ.

Ο συνταξιούχος αυτοπροσώπως, ή αντίκλητός του στην Ελλάδα, πρέπει να προμηθευθεί κλειδάριθμο από την εφορία και μετά κωδικούς εισόδου στον δικό του ηλεκτρονικό λογαριασμό, που θα πρέπει να έχει δημιουργήσει στην ιστοσελίδα της ελληνικής εφορίας, (www.taxisnet.gr ή http://www.gsis.gr/gsis_site/), στην οποία αφού εισέλθει, πρέπει να ανοίξει την σελίδα «υπηρεσίες προς τους πολίτες».

Για να συμπληρώσει ηλεκτρονικά την φορολογική του δήλωση πρέπει πρώτα να έχει την βεβαίωση για το σύνολικό ποσό της σύνταξης που έλαβε στην Ελλάδα το έτος 2012. Την βεβαίωση αυτή μερικά ταμεία στέλνουν (για τελευταία φορά φέτος) με το ταχυδρομείο, όπως γινόταν μέχρι σήμερα, ενώ άλλα ταμεία δεν θα την στείλουν και πρέπει ο φορολογούμενος συνταξιούχος να την τυπώσει επίσης από το διαδίκτυο.

Για να μπορέσει να τυπώσει την βεβαίωση σύνταξης για το έτος 2012 ο συνταξιούχος πρέπει να γνωρίζει τον ΑΜΚΑ του, δηλ, τον Αριθμό Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης, που αν δεν τον γνωρίζει, μπορεί να τον μάθει στην ιστοσελίδα www.amka.gr.

Εάν επί παραδείγματι ο φορολογούμενος, κάτοικος εξωτερικού, είναι συνταξιούχος ΙΚΑ, πρέπει να μεταβεί στην ιστοσελίδα https://apps.ika.gr/eTax/ όπου θα συμπληρώσει τον αριθμό μητρώου του στο ΙΚΑ, την κατηγορία σύνταξης (γήρατος, αναπηρίας κλπ.), το επώνυμό του, τον ΑΜΚΑ και τον ΑΦΜ για να λάβει ηλεκτρονικά την βεβαίωση για το συνολικό ποσό της σύνταξής του το 2012.

Για να καταθέσει ηλεκτρονικά την φορολογική του δήλωση θα πρέπει επίσης να γράψει τον αριθμό παροχής της ΔΕΗ όλων των ακινήτων που έχει στην Ελλάδα, ο ίδιος και η σύζυγός του, ακόμα και αν έχει διακόψει την ηλεκτροδότηση σε κάποιο από αυτά.

Τέλος, ο φορολογούμενος στην δήλωσή του πρέπει ηλεκτρονικά να συμπληρώσει το πεδίο που λέει ότι είναι κάτοικος εξωτερικού και υποχρεούται να υποβάλει δήλωση στην Ελλάδα, αν είναι συνταξιούχος και γεννήθηκε μέχρι 31-12-1947, το ακριβές ποσό των ενοικίων που εισέπραξε στην Ελλάδα το 2012 κλπ.

Για την περίπτωση που ενοικιαστές του χρωστάνε χρήματα από μισθώματα το 2012, ο φορολογούμενος πρέπει να δηλώσει ότι έχει λάβει το σύνολο των μισθωμάτων, ακόμα κι αν δεν τα έχει λάβει, εκτός εάν με γραπτή του δήλωση εκχωρήσει τα χρωστούμενα μισθώματα στο κράτος, ώστε ο ίδιος να μην δικαιούται πλέον να τα εισπράξει και να μην φορολογηθεί γι’ αυτά. Σε κάθε περίπτωση πάντως για το ζήτημα αυτό πρέπει να συμβουλεύεται δικηγόρο, διότι υπάρχουν διαφορετικές λύσεις για κάθε υπόθεση.

Τα ανωτέρω είναι μερικές από τις βασικές υποχρεώσεις του φορολογούμενου συνταξιούχου στην Ελλάδα, δεν καλύπτουν όμως κάθε περίπτωση φορολογικής δήλωσης. Για την δική του, ατομική και εξειδικευμένη φορολογική δήλωση για σύνταξη, μισθώματα, συμβόλαια ακινήτων, τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, εισαγωγή συναλλάγμος στην Ελλάδα από το εξωτερικό, μεταβιβάσεις ακινήτων με γονική παροχή, πώληση, αγορά, δωρεά κλπ. και κάθε άλλο θέμα, ο συνταξιούχος πρέπει να συμβουλεύεται τους ειδικούς, (λογιστή και δικηγόρο), διότι υπάρχουν πλήθος υποχρεώσεων για την ορθή συμπλήρωση εκάστης ατομικής φορολογικής δήλωσης, που δεν μπορούν να αναλυθούν στο παρόν άρθρο, το οποίο είναι μία γενική αναφορά στα βασικά.

                                                                                       *Ο Χρήστος  Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,

Master of Laws.

www.greekadvocate.eu

bm-bioxoi@otenet.gr

ktimatologiolaw@yahoo.gr

 

My inheritance in Greece and how to claim it

My inheritance in Greece and how to claim it 

 

 

You do not live in Greece, but you have recently been informed that you may be entitled to an inheritance in this country. What do you do? Before contacting an attorney who practices law in Greece, it is advisable that you think about your answers to the initial questions that the attorney will ask you. Having thought of the answers beforehand will help the attorney better assist you in outlining what needs to be done in Greece, so that you claim what you are entitled to.

The first questions will be about the name of the deceased (including his parents’ names, if you know them) and his/her relation to you. If you are a relative or not is important to establish any intestacy or forced heirship rights, irrespective of whether there is a Will or not.

The place of death is another initial question, which will establish matters of private international law, as well as the time limit to file the inheritance tax declaration in Greece, if one is required. For any person who passed away before 1995 and no one has filed already an inheritance tax declaration, there is zero inheritance tax to be paid, no matter how big or valuable the estate may be.

The place of birth of the deceased is another matter which is required in order to find out his/her citizenship of birth, which will determine to a great extent the law of which country will be applied to establish who inherits and what percentage. The deceased may have acquired another citizenship, apart from the birth citizenship, and this will also be taken into consideration, but under Greek law, if the deceased had the citizenship of Greece and of another country, it is the Greek citizenship which prevails in order to determine who are the heirs and what are their shares.

The place of residence of the heir is also important, because if the heir resides outside of Greece, or the deceased died outside of Greece, the original four-month period from the passing to accept or renounce the inheritance is automatically extended to twelve months. If nothing is done after the expiration of the four or twelve months from the passing, the heir is considered having accepted the inheritance and this may not be a good thing, in the rather unusual case where the estate had liabilities which are higher than the assets.

The closer relatives of the deceased will be another issue, which in most cases will have to be sorted out. We may need to know who are the children, spouse, or parents, siblings, nephews, nieces and cousins of the deceased, at the time of his passing. Anyone claiming an inheritance is not required to know all these names. If a spouse and / or children exist, you do not have to declare siblings or cousins etc. If the deceased was survived by a spouse, but not by children, under Greek intestacy law we need to know the siblings and the children of deceased siblings. But if the deceased did not have the Greek citizenship, the rules change, and we will need the written opinion of an attorney from the country of the citizenship of the deceased, to enlighten us who inherits and what shares under that country’s law.

In most cases two witnesses will be required to sign a simple affidavit about the names of the closer relatives. We will also have to find the birth certificate and possibly the family record of the deceased, if he/she was born in Greece. If however the deceased was not Greek, we may not need the two witnesses and the closer relatives of the deceased will be determined by the documents provided from the country of citizenship of the deceased.

Even if the deceased did not have the Greek citizenship and it is the foreign law which determines who inherits what, it will still be Greek law which will be applicable to transfer ownership and to pay taxes, for assets located in Greece.

Next important question will be about the existence of a Will. We will need to know if a Will exists, and if yes, where it was drawn up, where it was executed, in what form such a Will exists and whether it has already been probated, in Greece or elsewhere. If it is probated in another country, we will have to probate it in Greece, as well, and in that case we will need it in certified form, either with the Apostille stamp attached to it, or with the certification of the Greek Consulate in the country of probation.

One of the most important matters will be the number and nature of the assets that the deceased owned at the time of his/her passing, mainly in Greece. Real estate property (houses, apartments, lots, plots, lands etc.) are the first to be evaluated and added to the estate. Bank accounts, valuable movables (jewellery, paintings etc.) are also included in the estate.

Any proof about the characteristics (location, measurements, bordering properties etc.) of these assets will be the next thing to find. If the heir has any copies of deeds or other legal documents, they may be of help to legally describe the real estate properties which belonged to the deceased. Any bank transcripts or letters or booklets will help locate bank accounts. However, if the heir does not have any of the above, it is still possible to find the deeds concerning the deceased, as long as we know the area(s) of Greece where the property is located. 

Finally, once the main facts about all the above matters have been settled, the heir who does not live in Greece will know that the attorney will be able to do all the work on his/her behalf, with a power of attorney which the heir can sign either in Greece, or at the Greek Consulate abroad, or at a notary abroad under certain conditions. The attorney in Greece will have the obligation to work diligently and to the best of his/her ability, serving the interests of the client always within the law and applying the rule of client / attorney privilege and not disclosing anything that may harm the interests of the client.

 

*Christos ILIOPOULOS, attorney at

the Supreme Court

of Greece , LL.M.

www.greekadvocate.eu

e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr

ktimatologiolaw@yahoo.gr