Ενώ για τους μονίμους κατοίκους Ελλάδος η κυβέρνηση έδωσε, (την τελευταία μάλλον), παράταση για δήλωση όλων των ακινήτων έως 21 Νοεμβρίου 2008, για τους κατοίκους εξωτερικού, (ομογενείς ή αλλοδαπούς που έχουν ακίνητα στην Ελλάδα), η προθεσμία λήγει την τελευταία ημέρα του 2008. Αν και αναμένεται να δοθεί παράταση και για τους ομογενείς, τίποτα δεν είναι σίγουρο, άρα οι Έλληνες του εξωτερικού πρέπει να δηλώσουν τώρα τα ακίνητά τους στο Κτηματολόγιο, εφόσον βεβαίως υπάρχει Κτηματολόγιο στον τόπο όπου έχουν την ιδιοκτησία τους.
Το πρώτο έγγραφο που πρέπει να έχει κάποιος είναι ένα απλό (φωτοτυπικό) αντίγραφο του συμβολαίου με το οποίο απέκτησε το ακίνητο. Το συμβόλαιο αυτό μπορεί να είναι μία αγορά που έκανε, μία δωρεά που εδέχθη από κάποιον άλλον, μία γονική παροχή που έλαβε από έναν γονέα του, μία κατακυρωτική έκθεση, εάν το απέκτησε από πλειστηριασμό, ένα παραχωρητήριο, εάν το πήρε από το κράτος, μία αποδοχή κληρονομίας, ή ένα κληρονομητήριο, εάν το ακίνητο που δηλώνεται προέρχεται από κληρονομία, μία διανομή, εάν μοίρασε κοινή περιουσία με άλλους κλπ.
Εάν ο δικαιούχος δηλώνει ένα ακίνητο που το έχει αποκτήσει με χρησικτησία, τότε δεν έχει στο όνομά του επίσημο συμβόλαιο – τίτλο. Πρέπει τότε να πείσει δύο μάρτυρες να υπογράψουν μία ένορκη βεβαίωση ενώπιον του Ειρηνοδίκου ή συμβολαιογράφου, στην οποία θα βεβαιώνουν ότι γνωρίζουν καλά ότι ο συγκεκριμένος δικαιούχος έχει στη νομή του, με την πεποίθηση ότι είναι δικό του, ένα ακίνητο, για περισσότερο από είκοσι έτη και ότι κανένας άλλος δεν έχει αμφισβητήσει το δικαίωμά του επί του εν λόγω ακινήτου.
Συχνά δεν απαιτείται ένα μόνο, αλλά περισσότερα συμβόλαια. Εάν επί παραδείγματι ο δικαιούχος απέκτησε το 1/2 του ακινήτου από κληρονομιά από την μητέρα του και το άλλο 1/2 από δωρεά από την αδελφή του, τότε πρέπει να καταθέσει δύο συμβόλαια, την αποδοχή κληρονομίας και την δωρεά. Εάν έχει και φωτοτυπία του πιστοποιητικού μεταγραφής, πρέπει να επισυνάψει και αυτό.
Εκτός από συμβόλαιο, για την δήλωση χρειάζεται και τοπογραφικό, όταν το ακίνητο βρίσκεται εκτός σχεδίου πόλεως, είναι δηλαδή αγροτεμάχιο και είναι δύσκολο να εντοπισθεί στις αεροφωτογραφίες του Κτηματολογίου.
Επιπλέον απαιτείται έγγραφο που να αποδεικνύει τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) του δικαιούχου, που μπορεί να είναι αντίγραφο φορολογικών δηλώσεων, εκκαθαριστικού, ή άλλου δημοσίου εγγράφου που να αναγράφει τον ΑΦΜ. Πολλοί ομογενείς δεν έχουν ΑΦΜ, διότι απέκτησαν ακίνητα προ του 1998. Αυτοί πρέπει πρώτα να αποκτήσουν ΑΦΜ και μετά να υποβάλουν την δήλωση στο Κτηματολόγιο. Για να λάβουν ΑΦΜ πρέπει είτε να έρθουν αυτοπροσώπως στην Ελλάδα, είτε να στείλουν πληρεξούσιο σε εκπρόσωπό τους στην Ελλάδα, (συγγενή, έμπιστο φίλο ή δικηγόρο), μαζί με επικυρωμένη φωτοτυπία ελληνικής ταυτότητος, εάν έχουν, ή του διαβατηρίου ή της αδείας οδηγήσεώς τους.
Τέλος, θα πρέπει ο δηλών το ακίνητο, ή ο πληρεξούσιός του να πληρώσει στο κράτος 35 ευρώ ανά ακίνητο που έχει. Εάν τα ακίνητά του είναι αγροτεμάχια, τότε πληρώνει μέχρι δύο δικαιώματα (35Χ2=70 ευρώ).
Εάν ο δικαιούχος έχει κληρονομήσει το ακίνητο, αλλά δεν έχει ακόμα ρυθμίσει τα κληρονομικά του με αποδοχή σε συμβολαιογράφο ή κληρονομητήριο από το δικαστήριο και δεν προλαβαίνει εντός της προθεσμίας να αποκτήσει τα ανωτέρω έγγραφα, τότε πρέπει να υποβάλει εντός της προθεσμίας τουλάχιστον το συμβόλαιο κτήσεως του κληρονομουμένου, πιστοποιητικό από το Πρωτοδικείο ότι δεν υπάρχει διαθήκη ή την διαθήκη που υπάρχει και πιστοποιητικό ότι δεν έχει αποποιηθεί της κληρονομίας και αργότερα, μετά το τέλος της προθεσμίας, πρέπει να υπογράψει αποδοχή κληρονομίας ή να λάβει από το δικαστήριο κληρονομητήριο και να τα υποβάλει ακολούθως στο Κτηματολόγιο, έστω και μετά την λήξη της παρούσης προθεσμίας, που είναι το τέλος του 2008.
Εάν ο δικαιούχος ακινήτου δεν προβεί εμπροθέσμως σε ορθή δήλωση των δικαιωμάτων του στο Κτηματολόγιο, τότε θα του επιβληθούν πρόστιμα 500 – 1.000 ευρώ για κάθε ακίνητο που δεν έχει δηλώσει.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Thursday, October 30, 2008
Thursday, October 23, 2008
Πότε η σύζυγος χάνει την κληρονομιά του συζύγου του Χρήστου Ηλιόπουλου
Σύμφωνα με το νόμο στην Ελλάδα, ο σύζυγος που επιζεί κληρονομει πάντοτε τουλάχιστον ένα μέρος της περιουσίας του συζύγου του. Εάν ο θανών δεν αφήσει διαθήκη, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το 1/4 εξ αδιαιρέτου της κληρονομίας, εφόσον είχαν με τον θανόντα τουλάχιστον ένα παιδί. Εάν δεν είχαν παιδιά, τότε ο επιζών σύζυγος κληρονομεί το μισό της κληρονομίας, ενώ το άλλο μισό πηγαίνει στα αδέλφια του θανόντος.
Εάν ο θανών είχε συντάξει διαθήκη, στην οποία δεν αφήνει τίποτα στον επιζώντα σύζυγο, ο τελευταίος κληρονομεί οπωσδήποτε ένα μέρος της περιουσίας, που ορίζεται στο μισό εκείνου του ποσοστού που θα κληρονομούσε εάν δεν υπήρχε διαθήκη (νόμιμη μοίρα).
Υπάρχει, ωστόσο μία περίπτωση κατά την οποία ο επιζών σύζυγος δεν κληρονομεί τίποτα. Αυτό συμβαίνει όταν πριν πεθάνει ο σύζυγος, είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου, με κάποιον βάσιμο λόγο κλονισμού του μεταξύ τους γάμου. Εάν αποδειχθεί ότι η αγωγή εκείνη περιείχε έναν τουλάχιστον πραγματικό λόγο για τον οποίο έπρεπε να λυθεί ο μεταξύ τους γάμος, τότε ο επιζών σύζυγος δεν δικαιούται τίποτα από την περιουσία του θανόντος συζύγου του.
Μία σχετική υπόθεση έκρινε το Εφετείο Αθηνών με την υπ’ αριθ. 618/2007 απόφασή του. Τα πραγματικά περιστατικά αφορούσαν ένα ζευγάρι που παντρεύτηκε το έτος 1977. Το έτος 1988 διασπάσθηκε η έγγαμη συμβίωσή τους, διότι από τότε άρχισαν να ζουν χωριστά και δεν υπήρξε έκτοτε καμία επανασύνδεσή τους, δηλαδή δεν ξαναέζησαν μαζί ως σύζυγοι.
Στις αρχές του 1995 ο σύζυγος υπέβαλε στο δικαστήριο αγωγή διαζυγίου, λόγω τετραετούς διαστάσεως. Ο νόμος στην Ελλάδα προβλέπει ότι άν ο ένας σύζυγος αποδείξει στο δικαστήριο ότι ζούν χωριστά (εν διαστάσει) με την σύζυγό του για τουλάχιστον τέσσερα έτη, τότε το δικαστήριο λύνει τον γάμο με διαζύγιο, ανεξαρτήτως του εάν ο άλλος σύζυγος επιθυμεί το διαζύγιο ή όχι, αλλά και ανεξαρτήτως του ποιός από τους δύο συζύγους ευθύνεται για την τετραετή διάσταση. Δηλαδή, μπορεί το διαζύγιο να το ζητάει ακόμα και ο σύζυγος που έφυγε πριν από τέσσερα χρόνια από το σπίτι με πρόθεση να μείνει μέ άλλον σύντροφο.
Στην υπόθεσή μας λοιπόν ο σύζυγος υπέβαλε κατά της συζύγου του αγωγή διαζυγίου στις αρχές του 1995, με το αιτιολογικό ότι από το 1988, δηλαδή για επτά έτη ήταν εν διαστάσει. Λίγους μήνες μετά την άσκηση της αγωγής διαζυγίου, ο σύζυγος απεβίωσε.
Ο σύζυγος πριν πεθάνει συνέταξε διαθήκη, στην οποία δεν άφηνε τίποτα στην σύζυγό του. Η τελευταία άσκησε το δικαίωμα της νομίμου μοίρας, ζητώντας να κληρονομήσει τουλάχιστον το μισό όσων θα κληρονομούσε εάν δεν υπήρχε διαθήκη.
Όμως, τα αδέλφια του θανόντος συζύγου ήρθαν σε δικαστική διαμάχη με την σύζυγο, ισχυριζόμενα ότι επειδή ο αδελφός τους είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου πριν πεθάνει, η σύζυγός του δεν δικαιούται να λάβει τίποτα από την κληρονομία, ούτε καν τη νόμιμο μοίρα.
Το Εφετείο Αθηνών έκρινε ότι πράγματι, αφού ο σύζυγος προ του θανάτου του, είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου και αφού η αγωγή εκείνη ήταν βάσιμη, δηλαδή ήταν αληθές ότι οι σύζυγοι ήταν μεταξύ τους σε διάσταση για επτά χρόνια, από το 1988 έως το 1995, τότε η σύζυγος δεν δικαιούται καθόλου κληρονομικού μεριδίου επί της περιουσίας που άφησε ο θανών σύζυγός της, έστω κι αν όταν αυτός πέθανε δεν είχαν ακόμα τυπικά διαζευχθεί με δικαστική απόφαση. Αρκεί το γεγονός ότι εκείνος είχε ασκήσει κατά της συζύγου του μία βάσιμη αγωγή διαζυγίου.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Εάν ο θανών είχε συντάξει διαθήκη, στην οποία δεν αφήνει τίποτα στον επιζώντα σύζυγο, ο τελευταίος κληρονομεί οπωσδήποτε ένα μέρος της περιουσίας, που ορίζεται στο μισό εκείνου του ποσοστού που θα κληρονομούσε εάν δεν υπήρχε διαθήκη (νόμιμη μοίρα).
Υπάρχει, ωστόσο μία περίπτωση κατά την οποία ο επιζών σύζυγος δεν κληρονομεί τίποτα. Αυτό συμβαίνει όταν πριν πεθάνει ο σύζυγος, είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου, με κάποιον βάσιμο λόγο κλονισμού του μεταξύ τους γάμου. Εάν αποδειχθεί ότι η αγωγή εκείνη περιείχε έναν τουλάχιστον πραγματικό λόγο για τον οποίο έπρεπε να λυθεί ο μεταξύ τους γάμος, τότε ο επιζών σύζυγος δεν δικαιούται τίποτα από την περιουσία του θανόντος συζύγου του.
Μία σχετική υπόθεση έκρινε το Εφετείο Αθηνών με την υπ’ αριθ. 618/2007 απόφασή του. Τα πραγματικά περιστατικά αφορούσαν ένα ζευγάρι που παντρεύτηκε το έτος 1977. Το έτος 1988 διασπάσθηκε η έγγαμη συμβίωσή τους, διότι από τότε άρχισαν να ζουν χωριστά και δεν υπήρξε έκτοτε καμία επανασύνδεσή τους, δηλαδή δεν ξαναέζησαν μαζί ως σύζυγοι.
Στις αρχές του 1995 ο σύζυγος υπέβαλε στο δικαστήριο αγωγή διαζυγίου, λόγω τετραετούς διαστάσεως. Ο νόμος στην Ελλάδα προβλέπει ότι άν ο ένας σύζυγος αποδείξει στο δικαστήριο ότι ζούν χωριστά (εν διαστάσει) με την σύζυγό του για τουλάχιστον τέσσερα έτη, τότε το δικαστήριο λύνει τον γάμο με διαζύγιο, ανεξαρτήτως του εάν ο άλλος σύζυγος επιθυμεί το διαζύγιο ή όχι, αλλά και ανεξαρτήτως του ποιός από τους δύο συζύγους ευθύνεται για την τετραετή διάσταση. Δηλαδή, μπορεί το διαζύγιο να το ζητάει ακόμα και ο σύζυγος που έφυγε πριν από τέσσερα χρόνια από το σπίτι με πρόθεση να μείνει μέ άλλον σύντροφο.
Στην υπόθεσή μας λοιπόν ο σύζυγος υπέβαλε κατά της συζύγου του αγωγή διαζυγίου στις αρχές του 1995, με το αιτιολογικό ότι από το 1988, δηλαδή για επτά έτη ήταν εν διαστάσει. Λίγους μήνες μετά την άσκηση της αγωγής διαζυγίου, ο σύζυγος απεβίωσε.
Ο σύζυγος πριν πεθάνει συνέταξε διαθήκη, στην οποία δεν άφηνε τίποτα στην σύζυγό του. Η τελευταία άσκησε το δικαίωμα της νομίμου μοίρας, ζητώντας να κληρονομήσει τουλάχιστον το μισό όσων θα κληρονομούσε εάν δεν υπήρχε διαθήκη.
Όμως, τα αδέλφια του θανόντος συζύγου ήρθαν σε δικαστική διαμάχη με την σύζυγο, ισχυριζόμενα ότι επειδή ο αδελφός τους είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου πριν πεθάνει, η σύζυγός του δεν δικαιούται να λάβει τίποτα από την κληρονομία, ούτε καν τη νόμιμο μοίρα.
Το Εφετείο Αθηνών έκρινε ότι πράγματι, αφού ο σύζυγος προ του θανάτου του, είχε ασκήσει αγωγή διαζυγίου και αφού η αγωγή εκείνη ήταν βάσιμη, δηλαδή ήταν αληθές ότι οι σύζυγοι ήταν μεταξύ τους σε διάσταση για επτά χρόνια, από το 1988 έως το 1995, τότε η σύζυγος δεν δικαιούται καθόλου κληρονομικού μεριδίου επί της περιουσίας που άφησε ο θανών σύζυγός της, έστω κι αν όταν αυτός πέθανε δεν είχαν ακόμα τυπικά διαζευχθεί με δικαστική απόφαση. Αρκεί το γεγονός ότι εκείνος είχε ασκήσει κατά της συζύγου του μία βάσιμη αγωγή διαζυγίου.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Έννομο συμφέρον για ακύρωση διαθήκης του Χρήστου Ηλιόπουλου
Στην Ελλάδα υπάρχουν τρεις βασικοί τρόποι για να συνταχθεί διαθήκη. Ο ένας είναι η δημόσια διαθήκη, η οποία συντάσσεται σε συμβολαιογράφο, μετά από μία αρκετά λεπτομερή διαδικασία.
Ο δεύτερος τρόπος συντάξεως διαθήκης είναι η λεγόμενη μυστική διαθήκη, η οποία συντάσσεται από τον διαθέτη, δηλ. εκείνον που γράφει την διαθήκη, σε ένα φύλλο χαρτί, κλείνεται σε έναν φάκελλο που σφραγίζεται και παραδίδεται σε συμβολαιογράφο.
Ο τρίτος τύπος διαθήκης είναι η ιδιόγραφος. Σ’ αυτήν την περίπτωση δεν απαιτείται η συμμετοχή συμβολαιογράφου. Ο διαθέτης γράφει με το δικό του και μόνο χέρι το κείμενο της διαθήκης σε ένα χαρτί, θέτει την χρονολογία και στο τέλος το όνομα και την υπογραφή του.
Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν μπορεί να ισχύσει ως διαθήκη και μάλιστα ιδιόγραφος, ένα κείμενο το οποίο έχει γραφεί από το χέρι άλλου προσώπου, έστω κι αν με το περιεχόμενο συμφωνεί ο διαθέτης, ακόμα κι αν αυτός έχει θέσει στο τέλος του κειμένου την υπογραφή του. Το κείμενο για να ισχύσει ως ιδιόγραφος διαθήκη πρέπει να έχει εξ ολοκλήρου γραφεί, χρονολογηθεί και υπογραφεί από τον ίδιο τον διαθέτη με τον δικό του γραφικό χαρακτήρα και κατά τον συνήθη τρόπο που γράφει και υπογράφει έγγραφα.
Πολύ συχνά αμφισβητείται η γνησιότητα μίας ιδιογράφου διαθήκης, συνήθως από κάποιον ή κάποιους που έχουν συμφέρον από την ακύρωση της διαθήκης, ώστε μετά την εξαφάνισή της να κληρονομήσουν αυτοί, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι, ή ως τιμώμενοι με άλλη, προγενέστερη διαθήκη, που θα ισχύσει, εάν ακυρωθεί η μεταγενέστερη.
Η προσβολή μίας διαθήκης γίνεται με αγωγή ακυρώσεως στο δικαστήριο. Ωστόσο, δεν μπορεί οποιοσδήποτε να ασκήσει αυτή την αγωγή επιδιώκοντας την ακύρωση της διαθήκης. Για να μπορεί να το κάνει πρέπει να έχει άμεσο έννομο συμφέρον. Τέτοιο έννομο συμφέρον έχουν οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του διαθέτη, εκείνοι δηλαδή που θα κληρονομήσουν εάν ακυρωθεί η διαθήκη (intestate heirs).
Έννομο συμφέρον έχουν επίσης και οι κληρονόμοι του εξ αδιαθέτου κληρονόμου, επί παραδείγματι ο εγγονός, που κληρονομεί την μητέρα του, για να ακυρώσει την φερόμενη ως ιδιόγραφο διαθήκη του πατέρα της (και παππού του), με την οποία δεν της αφήνει τίποτα από την περιουσία του.
Δυνατότητα προσβολής της διαθήκης ως άκυρης έχουν και οι δανειστές του εξ αδιαθέτου κληρονόμου, ο οποίος αμελεί να μεριμνήσει για την ακύρωση της διαθήκης. Σε μία υποθετική περίπτωση ο Γεώργιος Καλαματιανός χρωστάει χρήματα σε μία τράπεζα από δάνειο που έλαβε και που ήδη έχει καθυστερήσει να αποπληρώσει.
Ο Γεώργιος Καλαματιανός δεν έχει άλλη περιουσία στο όνομά του, ώστε η τράπεζα να μπορεί να την κατάσχει και να πάρει πίσω τα χρωστούμενα από το δάνειο που του είχε χορηγήσει. Λίγους μήνες μετά αποβιώνει ο πατέρας του Γεωργίου Καλαματιανού, αφήνοντας μεγάλη ακίνητη περιουσία στην Πύλο. Αφήνει, όμως, και μία ιδιόγραφο διαθήκη, στην οποία δεν δίνει τίποτα στον υιό του Γ. Καλαματιανό.
Όλοι γνωρίζουν ότι ο διαθέτης πατέρας ήταν βαριά άρρωστος, ανίκανος προς δικαιοπραξία και χωρίς πλήρη πνευματική διαύγεια κατά τον χρόνο που φέρεται ότι συνέταξε την ιδιόγραφο διαθήκη του, επομένως θα υπήρχαν αρκετά επιχειρήματα ώστε η διαθήκη του να ακυρωθεί. Ο Γ. Καλαματιανός, όμως, δεν προχωρεί σε αγωγή ακυρώσεως της διαθήκης του πατρός του, επειδή εάν η διαθήκη ακυρωθεί, θα πάρει μεν το μερίδιό του ως υιός και άρα εξ αδιαθέτου κληρονόμος, φοβάται όμως ότι το μερίδιό του αυτό θα έρθει μετά η τράπεζα να του το πάρει.
Εάν ο Γεώργιος Καλαματιανός δεν προχωρεί συνεπώς στην ακύρωση της ιδιογράφου διαθήκης του πατρός του, δύναται η ίδια η τράπεζα να ασκήσει αγωγή ακυρώσεως της διαθήκης, ως έχουσα έννομο συμφέρον, δεδομένου ότι ο κληρονόμος που αμελεί να ασκήσει αγωγή κατά της διαθήκης είναι οφειλέτης της και αν αυτός πάρει το μεριδιό του από την κληρονομία, τότε και η τράπεζα θα πάρει τα οφειλόμενα σε αυτήν από το δάνειο που του είχε χορηγήσει.
Παρόμοιο νομικό ζήτημα κρίθηκε και από το Εφετείο Αθηνών, στην υπ΄αριθ. 744/2007 απόφασή του.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Ο δεύτερος τρόπος συντάξεως διαθήκης είναι η λεγόμενη μυστική διαθήκη, η οποία συντάσσεται από τον διαθέτη, δηλ. εκείνον που γράφει την διαθήκη, σε ένα φύλλο χαρτί, κλείνεται σε έναν φάκελλο που σφραγίζεται και παραδίδεται σε συμβολαιογράφο.
Ο τρίτος τύπος διαθήκης είναι η ιδιόγραφος. Σ’ αυτήν την περίπτωση δεν απαιτείται η συμμετοχή συμβολαιογράφου. Ο διαθέτης γράφει με το δικό του και μόνο χέρι το κείμενο της διαθήκης σε ένα χαρτί, θέτει την χρονολογία και στο τέλος το όνομα και την υπογραφή του.
Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν μπορεί να ισχύσει ως διαθήκη και μάλιστα ιδιόγραφος, ένα κείμενο το οποίο έχει γραφεί από το χέρι άλλου προσώπου, έστω κι αν με το περιεχόμενο συμφωνεί ο διαθέτης, ακόμα κι αν αυτός έχει θέσει στο τέλος του κειμένου την υπογραφή του. Το κείμενο για να ισχύσει ως ιδιόγραφος διαθήκη πρέπει να έχει εξ ολοκλήρου γραφεί, χρονολογηθεί και υπογραφεί από τον ίδιο τον διαθέτη με τον δικό του γραφικό χαρακτήρα και κατά τον συνήθη τρόπο που γράφει και υπογράφει έγγραφα.
Πολύ συχνά αμφισβητείται η γνησιότητα μίας ιδιογράφου διαθήκης, συνήθως από κάποιον ή κάποιους που έχουν συμφέρον από την ακύρωση της διαθήκης, ώστε μετά την εξαφάνισή της να κληρονομήσουν αυτοί, ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι, ή ως τιμώμενοι με άλλη, προγενέστερη διαθήκη, που θα ισχύσει, εάν ακυρωθεί η μεταγενέστερη.
Η προσβολή μίας διαθήκης γίνεται με αγωγή ακυρώσεως στο δικαστήριο. Ωστόσο, δεν μπορεί οποιοσδήποτε να ασκήσει αυτή την αγωγή επιδιώκοντας την ακύρωση της διαθήκης. Για να μπορεί να το κάνει πρέπει να έχει άμεσο έννομο συμφέρον. Τέτοιο έννομο συμφέρον έχουν οι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του διαθέτη, εκείνοι δηλαδή που θα κληρονομήσουν εάν ακυρωθεί η διαθήκη (intestate heirs).
Έννομο συμφέρον έχουν επίσης και οι κληρονόμοι του εξ αδιαθέτου κληρονόμου, επί παραδείγματι ο εγγονός, που κληρονομεί την μητέρα του, για να ακυρώσει την φερόμενη ως ιδιόγραφο διαθήκη του πατέρα της (και παππού του), με την οποία δεν της αφήνει τίποτα από την περιουσία του.
Δυνατότητα προσβολής της διαθήκης ως άκυρης έχουν και οι δανειστές του εξ αδιαθέτου κληρονόμου, ο οποίος αμελεί να μεριμνήσει για την ακύρωση της διαθήκης. Σε μία υποθετική περίπτωση ο Γεώργιος Καλαματιανός χρωστάει χρήματα σε μία τράπεζα από δάνειο που έλαβε και που ήδη έχει καθυστερήσει να αποπληρώσει.
Ο Γεώργιος Καλαματιανός δεν έχει άλλη περιουσία στο όνομά του, ώστε η τράπεζα να μπορεί να την κατάσχει και να πάρει πίσω τα χρωστούμενα από το δάνειο που του είχε χορηγήσει. Λίγους μήνες μετά αποβιώνει ο πατέρας του Γεωργίου Καλαματιανού, αφήνοντας μεγάλη ακίνητη περιουσία στην Πύλο. Αφήνει, όμως, και μία ιδιόγραφο διαθήκη, στην οποία δεν δίνει τίποτα στον υιό του Γ. Καλαματιανό.
Όλοι γνωρίζουν ότι ο διαθέτης πατέρας ήταν βαριά άρρωστος, ανίκανος προς δικαιοπραξία και χωρίς πλήρη πνευματική διαύγεια κατά τον χρόνο που φέρεται ότι συνέταξε την ιδιόγραφο διαθήκη του, επομένως θα υπήρχαν αρκετά επιχειρήματα ώστε η διαθήκη του να ακυρωθεί. Ο Γ. Καλαματιανός, όμως, δεν προχωρεί σε αγωγή ακυρώσεως της διαθήκης του πατρός του, επειδή εάν η διαθήκη ακυρωθεί, θα πάρει μεν το μερίδιό του ως υιός και άρα εξ αδιαθέτου κληρονόμος, φοβάται όμως ότι το μερίδιό του αυτό θα έρθει μετά η τράπεζα να του το πάρει.
Εάν ο Γεώργιος Καλαματιανός δεν προχωρεί συνεπώς στην ακύρωση της ιδιογράφου διαθήκης του πατρός του, δύναται η ίδια η τράπεζα να ασκήσει αγωγή ακυρώσεως της διαθήκης, ως έχουσα έννομο συμφέρον, δεδομένου ότι ο κληρονόμος που αμελεί να ασκήσει αγωγή κατά της διαθήκης είναι οφειλέτης της και αν αυτός πάρει το μεριδιό του από την κληρονομία, τότε και η τράπεζα θα πάρει τα οφειλόμενα σε αυτήν από το δάνειο που του είχε χορηγήσει.
Παρόμοιο νομικό ζήτημα κρίθηκε και από το Εφετείο Αθηνών, στην υπ΄αριθ. 744/2007 απόφασή του.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Monday, October 6, 2008
Έφεση σε καταδικαστικές αποφάσεις ελληνικού δικαστηρίου του Χρήστου Ηλιόπουλου
Δεν είναι ανάγκη να είναι κάποιος εγκληματίας για να βρεθεί κατηγορούμενος σε ποινικό δικαστήριο. Σε πληθώρα περιπτώσεων ένας κατά τ’ άλλα νομοταγής πολίτης βρίσκεται κατηγορούμενος ότι διέπραξε ένα ποινικό αδίκημα. Μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι τα ποινικά αδικήματα που διαπράττονται κατά την οδήγηση αυτοκινήτου. Σε οποιονδήποτε μπορεί να τύχει μία στιγμή απροσεξίας, αποτέλεσμα της οποίας μπορεί να είναι σύγκρουση με άλλο αυτοκίνητο, τραυματισμός, παράσυρση πεζού κλπ.
Σε μία τέτοια υπόθεση, εκτός από την αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί σε εκείνον που δεν ευθύνεται για το ατύχημα, για την επισκευή του οχήματος, τα έξοδα νοσηλείας του τραυματισθέντος και τα χαμένα ημερομίσθιά του, σχηματίζεται και κατηγορητήριο σε βάρος του υπαιτίου οδηγού. Το αδίκημα για το οποίο μπορεί να κατηγορηθεί είναι σωματική βλάβη από αμέλεια, ή σε περίπτωση θανάτου, ανθρωποκτονία εξ αμελείας.
Ένας φιλήσυχος λοιπόν πολίτης, που μπορεί να είναι και ομογενής που είχε έρθει στην Ελλάδα για τις θερινές διακοπές του, είναι δυνατόν να βρεθεί στο εδώλιο του κατηγορουμένου αντιμέτωπος με φυλάκιση.
Ακόμα χειρότερα είναι τα πράγματα όταν το ποινικό δικαστήριο ορίζεται μετά από χρόνια σε χρόνο όπου ο κατηγορούμενος ομογενής βρίσκεται εκτός Ελλάδος και δεν μπορεί να παρουσιασθεί αυτοπροσώπως στο δικαστήριο για να υπερασπισθεί τον εαυτό του.
Η δυνατότητα που του παρέχει ο νόμος τότε είναι να ορίσει πληρεξούσιο δικηγόρο, που θα εμφανισθεί στο δικαστήριο και θα υπερασπισθεί τον κατηγορούμενο, έστω κι αν αυτός βρίσκεται στην άλλη άκρη του κόσμου. Για να καταστεί αυτό δυνατό, πρέπει ο ομογενής να υπογράψει πληρεξούσιο στην χώρα κατοικίας του και να το αποστείλει αρκετό καιρό πριν την ημέρα του δικαστηρίου στον δικηγόρο του στην Ελλάδα.
Τί γίνεται ωστόσο εάν υπάρξει καταδικαστική απόφαση, που κρίνει ένοχο τον κατηγορούμενο και τον καταδικάζει σε μερικούς μήνες φυλάκισης; Μήπως ο ομογενής θα πρέπει τότε να φοβάται ότι εάν γυρίσει στην Ελλάδα θα συλληφθεί και θα οδηγηθεί στην φυλακή;
Η κατάσταση δεν είναι τόσο τραγική. Κατ’ αρχάς, εάν ο ομογενής που καταδικάσθηκε έχει λευκό ποινικό μητρώο, η ποινική του καταδίκη στην Ελλάδα θα είναι με αναστολή, δηλ. δεν υποχρεούται να εκτίσει την ποινή φυλακίσεως, ούτε καν να την εξαγοράσει. Απλώς, πρέπει για τα επόμενα τρία έτη να μην διαπράξει άλλο αδίκημα, διότι τότε η ποινή θα είναι εκτελεστή.
Υπάρχουν όμως πολλοί άνθρωποι που δεν επιθυμούν να έχουν μία καταδίκη στο ποινικό μητρώο τους. Έτσι, ακόμα κι αν η καταδίκη δεν έχει καμία ουσιαστική συνέπεια σε βάρος τους, αφού ούτε φυλακή πηγαίνουν, ούτε καν χρειάζεται να εξαγοράσουν την ποινή τους, παρά ταύτα πιστεύουν ότι είναι αθώοι και θέλουν να ασκήσουν έφεση, ώστε στο Εφετείο να έχουν πιθανότητες να αθωωθούν.
Εάν ο καταδικασθείς ήταν παρών στο δικαστήριο που τον καταδίκασε, έχει προθεσμία να ασκήσει έφεση εντός μόνο δέκα ημερών. Συνήθως η έφεση ασκείται αμέσως μετά το τέλος της δίκης που κατέληξε σε ποινική καταδίκη.
Η ίδια δεκαήμερη προθεσμία παρέχεται για άσκηση εφέσεως και όταν ο κατηγορούμενος δεν παραστάθηκε αυτοπροσώπως στο δικαστήριο, αλλά εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο, αφού ο κατηγορούμενος είχε μείνει στην αλλοδαπή. Ο δικηγόρος που εκπροσώπησε τον κατηγορούμενο διά πληρεξουσίου που του είχε στείλει από το εξωτερικό ο ομογενής, θα έχει συνήθως και το δικαίωμα να ασκήσει έφεση για τον εντολέα του.
Στην περίπτωση όμως που ο ομογενής καταδικάσθηκε στην Ελλάδα χωρίς να είναι παρών (δηλαδή ερήμην) και δεν εκπροσωπήθηκε ούτε από δικηγόρο στην δίκη, εφόσον ο ομογενής είναι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού, έχει προθεσμία τριάντα ημερών για να ασκήσει έφεση. Μάλιστα, οι τριάντα ημέρες αρχίζουν να μετρούν όχι από την ημέρα της δίκης, αλλά από την ημέρα κατά την οποία του επιδόθηκε η καταδικαστική απόφαση.
Η επίδοση γίνεται είτε όταν το Προξενείο καλέσει τον ομογενή για να του δώσει την απόφαση, είτε με ανάρτηση της απόφασης στο Δημαρχείο της πόλεως όπου είχε την κατοικία του ο καταδικασθείς στην Ελλάδα, εάν το ελληνικό δικαστήριο δεν γνωρίζει ότι είναι κάτοικος εξωτερικού.
Όταν λοιπόν ομογενής καταδικασθεί ερήμην σε φυλάκιση στην Ελλάδα, μπορεί να ασκήσει έφεση εντός προθεσμίας τριάντα ημερών, μέσω δικηγόρου στην Ελλάδα, στον οποίο ο ομογενής πρέπει να στείλει πληρεξούσιο, που θα του παρέχει την εξουσία να ασκήσει έφεση στο όνομά του. Το κείμενο του πληρεξουσίου πρέπει να ετοιμάσει δικηγόρος Ελλάδος, που γνωρίζει πώς πρέπει να διατυπωθεί το πληρεξούσιο που θα υπογραφεί στο Προξενείο για να γίνει σωστά η έφεση και να μπορέσει ο ομογενής να έχει πιθανότητες αθωώσεως στο Εφετείο, ακόμα κι αν ο ίδιος δεν μπορεί να έλθει στην Ελλάδα.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Σε μία τέτοια υπόθεση, εκτός από την αποζημίωση που πρέπει να καταβληθεί σε εκείνον που δεν ευθύνεται για το ατύχημα, για την επισκευή του οχήματος, τα έξοδα νοσηλείας του τραυματισθέντος και τα χαμένα ημερομίσθιά του, σχηματίζεται και κατηγορητήριο σε βάρος του υπαιτίου οδηγού. Το αδίκημα για το οποίο μπορεί να κατηγορηθεί είναι σωματική βλάβη από αμέλεια, ή σε περίπτωση θανάτου, ανθρωποκτονία εξ αμελείας.
Ένας φιλήσυχος λοιπόν πολίτης, που μπορεί να είναι και ομογενής που είχε έρθει στην Ελλάδα για τις θερινές διακοπές του, είναι δυνατόν να βρεθεί στο εδώλιο του κατηγορουμένου αντιμέτωπος με φυλάκιση.
Ακόμα χειρότερα είναι τα πράγματα όταν το ποινικό δικαστήριο ορίζεται μετά από χρόνια σε χρόνο όπου ο κατηγορούμενος ομογενής βρίσκεται εκτός Ελλάδος και δεν μπορεί να παρουσιασθεί αυτοπροσώπως στο δικαστήριο για να υπερασπισθεί τον εαυτό του.
Η δυνατότητα που του παρέχει ο νόμος τότε είναι να ορίσει πληρεξούσιο δικηγόρο, που θα εμφανισθεί στο δικαστήριο και θα υπερασπισθεί τον κατηγορούμενο, έστω κι αν αυτός βρίσκεται στην άλλη άκρη του κόσμου. Για να καταστεί αυτό δυνατό, πρέπει ο ομογενής να υπογράψει πληρεξούσιο στην χώρα κατοικίας του και να το αποστείλει αρκετό καιρό πριν την ημέρα του δικαστηρίου στον δικηγόρο του στην Ελλάδα.
Τί γίνεται ωστόσο εάν υπάρξει καταδικαστική απόφαση, που κρίνει ένοχο τον κατηγορούμενο και τον καταδικάζει σε μερικούς μήνες φυλάκισης; Μήπως ο ομογενής θα πρέπει τότε να φοβάται ότι εάν γυρίσει στην Ελλάδα θα συλληφθεί και θα οδηγηθεί στην φυλακή;
Η κατάσταση δεν είναι τόσο τραγική. Κατ’ αρχάς, εάν ο ομογενής που καταδικάσθηκε έχει λευκό ποινικό μητρώο, η ποινική του καταδίκη στην Ελλάδα θα είναι με αναστολή, δηλ. δεν υποχρεούται να εκτίσει την ποινή φυλακίσεως, ούτε καν να την εξαγοράσει. Απλώς, πρέπει για τα επόμενα τρία έτη να μην διαπράξει άλλο αδίκημα, διότι τότε η ποινή θα είναι εκτελεστή.
Υπάρχουν όμως πολλοί άνθρωποι που δεν επιθυμούν να έχουν μία καταδίκη στο ποινικό μητρώο τους. Έτσι, ακόμα κι αν η καταδίκη δεν έχει καμία ουσιαστική συνέπεια σε βάρος τους, αφού ούτε φυλακή πηγαίνουν, ούτε καν χρειάζεται να εξαγοράσουν την ποινή τους, παρά ταύτα πιστεύουν ότι είναι αθώοι και θέλουν να ασκήσουν έφεση, ώστε στο Εφετείο να έχουν πιθανότητες να αθωωθούν.
Εάν ο καταδικασθείς ήταν παρών στο δικαστήριο που τον καταδίκασε, έχει προθεσμία να ασκήσει έφεση εντός μόνο δέκα ημερών. Συνήθως η έφεση ασκείται αμέσως μετά το τέλος της δίκης που κατέληξε σε ποινική καταδίκη.
Η ίδια δεκαήμερη προθεσμία παρέχεται για άσκηση εφέσεως και όταν ο κατηγορούμενος δεν παραστάθηκε αυτοπροσώπως στο δικαστήριο, αλλά εκπροσωπήθηκε από δικηγόρο, αφού ο κατηγορούμενος είχε μείνει στην αλλοδαπή. Ο δικηγόρος που εκπροσώπησε τον κατηγορούμενο διά πληρεξουσίου που του είχε στείλει από το εξωτερικό ο ομογενής, θα έχει συνήθως και το δικαίωμα να ασκήσει έφεση για τον εντολέα του.
Στην περίπτωση όμως που ο ομογενής καταδικάσθηκε στην Ελλάδα χωρίς να είναι παρών (δηλαδή ερήμην) και δεν εκπροσωπήθηκε ούτε από δικηγόρο στην δίκη, εφόσον ο ομογενής είναι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού, έχει προθεσμία τριάντα ημερών για να ασκήσει έφεση. Μάλιστα, οι τριάντα ημέρες αρχίζουν να μετρούν όχι από την ημέρα της δίκης, αλλά από την ημέρα κατά την οποία του επιδόθηκε η καταδικαστική απόφαση.
Η επίδοση γίνεται είτε όταν το Προξενείο καλέσει τον ομογενή για να του δώσει την απόφαση, είτε με ανάρτηση της απόφασης στο Δημαρχείο της πόλεως όπου είχε την κατοικία του ο καταδικασθείς στην Ελλάδα, εάν το ελληνικό δικαστήριο δεν γνωρίζει ότι είναι κάτοικος εξωτερικού.
Όταν λοιπόν ομογενής καταδικασθεί ερήμην σε φυλάκιση στην Ελλάδα, μπορεί να ασκήσει έφεση εντός προθεσμίας τριάντα ημερών, μέσω δικηγόρου στην Ελλάδα, στον οποίο ο ομογενής πρέπει να στείλει πληρεξούσιο, που θα του παρέχει την εξουσία να ασκήσει έφεση στο όνομά του. Το κείμενο του πληρεξουσίου πρέπει να ετοιμάσει δικηγόρος Ελλάδος, που γνωρίζει πώς πρέπει να διατυπωθεί το πληρεξούσιο που θα υπογραφεί στο Προξενείο για να γίνει σωστά η έφεση και να μπορέσει ο ομογενής να έχει πιθανότητες αθωώσεως στο Εφετείο, ακόμα κι αν ο ίδιος δεν μπορεί να έλθει στην Ελλάδα.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Friday, September 26, 2008
Ο φόρος μεταβιβάσεως ακινήτου στην Ελλάδα του Χρήστου Ηλιόπουλου
Όταν κάποιος αγοράζει, ή με άλλον τρόπο αποκτά ένα ακίνητο στην Ελλάδα, καταβάλλει φόρο στο κράτος. Ο φόρος που καταβάλλει κάποιος για την απόκτηση ενός οποιουδήποτε ακινήτου στην Ελλάδα δεν είναι πάντα ο ίδιος, ούτε το ίδιο ποσοστό επί της αξίας του ακινήτου. Ο φόρος μεταβιβάσεως διαμορφώνεται βάσει ορισμένων δεδομένων της μεταβιβάσεως, όπως το είδος της μεταβιβάσεως (αγορά, δωρεά, γονική παροχή κλπ.), η συγγένεια των συμβαλλομένων μεταξύ τους, ο νομικός τρόπος με τον οποίο απέκτησε ο πωλητής το ακίνητο που πουλάει, το εάν αγοράζει ένας ή περισσότεροι το ακίνητο κλπ.
Ο βασικός φόρος μεταβιβάσεως που ο αγοραστής καταβάλλει στο κράτος προκειμένου να αγοράσει ένα ακίνητο στην Ελλάδα, εφόσον δεν είναι η πρώτη του κατοικία, είναι περίπου 9 – 11 % επί της αξίας που αναγράφει το συμβόλαιο της πωλήσεως. Αυτό συμβαίνει στις περιπτώσεις στις οποίες αυτός που σήμερα πουλάει είχε αποκτήσει την κυριότητα του ακινήτου που σήμερα πουλάει, πριν από τον 1-1-2006.
Εάν, αντιθέτως, σήμερα κάποιος αγοράζει από κάποιον που απέκτησε το πωλούμενο ακίνητο μετά την 1-1-2006, τότε θα καταβάλει φόρο στο κράτος μόνο 1% επί της αξίας που αναγράφεται στο συμβόλαιο και αφού έχει αφαιρεθεί πρώτα τυχόν αφορολόγητο για οιαδήποτε αιτία.
Αν όμως κάποιος αγοράζει σήμερα νεόδμητο ακίνητο από εργάλοβο – κατασκευαστή, τότε θα πληρώσει φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) ποσοστό 19% επί της αξίας του ακινήτου.
Εξάλλου, αυτός που πουλάει το ακίνητο συνήθως δεν πληρώνει καθόλου φόρο. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ακόμα και αυτός που πουλάει ένα ακίνητο πρέπει να πληρώσει φόρο για να μπορέσει να πωλήσει. Πρόκειται για την περίπτωση όπου κάποιος έχει αποκτήσει την κυριότητα ενός ακινήτου μετά την 1-1-2006. Εάν το μεταπωλήσει σε μεγαλύτερη τιμή από εκείνη που το αγόρασε, τότε θα καταβάλει φόρο, που υπολογίζεται σε ποσοστό επί του κέρδους του πωλητού.
Συγκεκριμένα, εάν κάποιος αγόρασε ένα ακίνητο τον Ιούνιο του 2006 (ήτοι μετά την 1-1-2006) έναντι ποσού 150.000 ευρώ και μετά από ένα έτος το πουλάει έναντι ποσού €170.000, τότε θα πρέπει να πληρώσει φόρο το 20% επί του κέρδους του, δηλ. το 20% των €20.000, δηλ. φόρος €4.000. Ο φόρος αυτός ονομάζεται φόρος υπερτιμήματος και ορίζεται σε ποσοστό 20% επί του εμφαινομένου κέρδους, εάν ο αγοραστής μεταπωλήσει το ακίνητό του εντός πέντε ετών από τότε που το αγόρασε.
Εάν το μεταπωλήσει εντός δέκα ετών από την αγορά του, τότε πληρώνει 10% επί του κέρδους του, ενώ εάν το μεταπωλήσει μετά από 15 έτη, ο φόρος υπερτιμήματος είναι 5% επί του κέρδους. Τέλος, εάν το μεταπωλήσει μετά από είκοσι έτη από τότε που το αγόρασε, τότε δεν πληρώνει καθόλου φόρο υπερτιμήματος.
Ο φόρος υπερτιμήματος ισχύει μόνο για εκείνον που αγόρασε ακίνητο μετά την 1-1-2006 και το μεταπωλεί. Εκείνος που αγόρασε ακίνητο προ της 1-1-2006, δεν πληρώνει φόρο υπερτιμήματος για την μεταπώληση του ακινήτου, ακόμα και όταν το μεταπωλεί σε τιμή μεγαλύτερη από εκείνη που το αγόρασε.
Ο φόρος δωρεάς είναι πολύ μικρός μεταξύ συγγενών α’ ή β’ βαθμού, δηλ. γονείς με τέκνα, μεταξύ συζύγων, ή μεταξύ αδελφών. Όσο πιο μακρινοί συγγενείς είναι οι συμβαλλόμενοι, τόσο μεγαλύτερος είναι ο φόρος δωρεάς.
Ο φόρος γονικής παροχής είναι μηδενικός για αξία ακινήτου έως 95.000 ευρώ. Εάν δηλαδή ένας γονεύς ματαβιβάσει με γονική παροχή στο παιδί του ένα ακίνητο που έχει αντικειμενική αξία έως 95.000 ευρώ, δεν πληρώνει φόρο γονικής παροχής. Για τα ποσά πάνω από 95.000 ευρώ, ο φόρος γονικής παροχής είναι μόλις 1%.
Τα ανωτέρω ποσά και ποσοστά μπορεί να τροποποιούνται κατά περίπτωση, ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες κάθε υποθέσεως.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Ο βασικός φόρος μεταβιβάσεως που ο αγοραστής καταβάλλει στο κράτος προκειμένου να αγοράσει ένα ακίνητο στην Ελλάδα, εφόσον δεν είναι η πρώτη του κατοικία, είναι περίπου 9 – 11 % επί της αξίας που αναγράφει το συμβόλαιο της πωλήσεως. Αυτό συμβαίνει στις περιπτώσεις στις οποίες αυτός που σήμερα πουλάει είχε αποκτήσει την κυριότητα του ακινήτου που σήμερα πουλάει, πριν από τον 1-1-2006.
Εάν, αντιθέτως, σήμερα κάποιος αγοράζει από κάποιον που απέκτησε το πωλούμενο ακίνητο μετά την 1-1-2006, τότε θα καταβάλει φόρο στο κράτος μόνο 1% επί της αξίας που αναγράφεται στο συμβόλαιο και αφού έχει αφαιρεθεί πρώτα τυχόν αφορολόγητο για οιαδήποτε αιτία.
Αν όμως κάποιος αγοράζει σήμερα νεόδμητο ακίνητο από εργάλοβο – κατασκευαστή, τότε θα πληρώσει φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) ποσοστό 19% επί της αξίας του ακινήτου.
Εξάλλου, αυτός που πουλάει το ακίνητο συνήθως δεν πληρώνει καθόλου φόρο. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ακόμα και αυτός που πουλάει ένα ακίνητο πρέπει να πληρώσει φόρο για να μπορέσει να πωλήσει. Πρόκειται για την περίπτωση όπου κάποιος έχει αποκτήσει την κυριότητα ενός ακινήτου μετά την 1-1-2006. Εάν το μεταπωλήσει σε μεγαλύτερη τιμή από εκείνη που το αγόρασε, τότε θα καταβάλει φόρο, που υπολογίζεται σε ποσοστό επί του κέρδους του πωλητού.
Συγκεκριμένα, εάν κάποιος αγόρασε ένα ακίνητο τον Ιούνιο του 2006 (ήτοι μετά την 1-1-2006) έναντι ποσού 150.000 ευρώ και μετά από ένα έτος το πουλάει έναντι ποσού €170.000, τότε θα πρέπει να πληρώσει φόρο το 20% επί του κέρδους του, δηλ. το 20% των €20.000, δηλ. φόρος €4.000. Ο φόρος αυτός ονομάζεται φόρος υπερτιμήματος και ορίζεται σε ποσοστό 20% επί του εμφαινομένου κέρδους, εάν ο αγοραστής μεταπωλήσει το ακίνητό του εντός πέντε ετών από τότε που το αγόρασε.
Εάν το μεταπωλήσει εντός δέκα ετών από την αγορά του, τότε πληρώνει 10% επί του κέρδους του, ενώ εάν το μεταπωλήσει μετά από 15 έτη, ο φόρος υπερτιμήματος είναι 5% επί του κέρδους. Τέλος, εάν το μεταπωλήσει μετά από είκοσι έτη από τότε που το αγόρασε, τότε δεν πληρώνει καθόλου φόρο υπερτιμήματος.
Ο φόρος υπερτιμήματος ισχύει μόνο για εκείνον που αγόρασε ακίνητο μετά την 1-1-2006 και το μεταπωλεί. Εκείνος που αγόρασε ακίνητο προ της 1-1-2006, δεν πληρώνει φόρο υπερτιμήματος για την μεταπώληση του ακινήτου, ακόμα και όταν το μεταπωλεί σε τιμή μεγαλύτερη από εκείνη που το αγόρασε.
Ο φόρος δωρεάς είναι πολύ μικρός μεταξύ συγγενών α’ ή β’ βαθμού, δηλ. γονείς με τέκνα, μεταξύ συζύγων, ή μεταξύ αδελφών. Όσο πιο μακρινοί συγγενείς είναι οι συμβαλλόμενοι, τόσο μεγαλύτερος είναι ο φόρος δωρεάς.
Ο φόρος γονικής παροχής είναι μηδενικός για αξία ακινήτου έως 95.000 ευρώ. Εάν δηλαδή ένας γονεύς ματαβιβάσει με γονική παροχή στο παιδί του ένα ακίνητο που έχει αντικειμενική αξία έως 95.000 ευρώ, δεν πληρώνει φόρο γονικής παροχής. Για τα ποσά πάνω από 95.000 ευρώ, ο φόρος γονικής παροχής είναι μόλις 1%.
Τα ανωτέρω ποσά και ποσοστά μπορεί να τροποποιούνται κατά περίπτωση, ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες κάθε υποθέσεως.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
Tuesday, August 19, 2008
Καταδολίευση δανειστών με γονική παροχή του Χρήστου Ηλιόπουλου
Ο νόμος στην Ελλάδα ορίζει ότι όταν κάποιος οφείλει χρήματα (οφειλέτης) σε κάποιον άλλον (δανειστή), ο οφειλέτης δεν μπορεί να πωλήσει ή γενικώς να μεταβιβάσει περιουσιακά του στοιχεία σε τρίτους με σκοπό να αποφύγει την κατάσχεση της περιουσίας του από τον δανειστή του και εάν το κάνει, η μεταβίβαση μπορεί να ακυρωθεί από το δικαστήριο.
Τί γίνεται όμως στην περίπτωση που ο οφειλέτης δεν πωλήσει το ακίνητό του σε έναν τρίτο, ξένο, οπότε θα προκύπτει δόλος αποφυγής του δανειστή του, αλλά μεταβιβάσει ακίνητο από την περιουσία του στα παιδιά του λόγω γονικής παροχής; Θεωρείται και αυτή η μεταβίβαση (γονική παροχή) καταδολίευση δανειστών, ή μήπως όχι, αφού γίνεται από ηθικό καθήκον για να βοηθήσει τα παιδιά του και όχι για να εξαπατήσει τους δανειστές του;
Η απάντηση που έδωσε το Εφετείο Πατρών είναι ότι και η μεταβίβαση με γονική παροχή από τον οφειλέτη προς τα ανήλικα τέκνα του θεωρείται καταδολίευση δανειστών και πρέπει να ακυρωθεί. Το δικαστήριο έκρινε ότι ο οφειλέτης πρώτα πρέπει να πληρώσει τις νομικές υποχρεώσεις του και μετά να καλύψει τα ηθικά καθήκοντά του.
Με την υπ΄αριθ. 906/2005 απόφασή του το Εφετείο Πατρών κλήθηκε να κρίνει υπόθεση, στην οποία ο οφειλέτης είχε συνάψει σύμβαση αλληλόχρεου λογαριασμού ως εγγυητής για πίστωση που έλαβε η ομόρρυθμη εταιρεία στην οποία εταίρος ήταν αυτός και η σύζυγός του. Η τράπεζα έθεσε στην διάθεση της εταιρείας ένα χρηματικό ποσό ως πίστωση, που χρησιμοποίησε η εταιρεία για την εμπορία της.
Αργότερα, ο αλληλόχρεος λογαριασμός έκλεισε, με χρεωστικό υπόλοιπο 41 εκατομμύρια δρχ., τα οποία έπρεπε να καταβάλει στην τράπεζα η εταιρεία, άλλως οι εταίροι, δηλ. ο οφειλέτης με την σύζυγό του.
Το μόνο περιουσιακό στοιχείο που είχαν στο όνομά τους οι δύο σύζυγοι – οφειλέτες ήταν ένα ακίνητο στην Ηλεία. Με δύο συμβόλαια γονικής παροχής οι δύο σύζυγοι μεταβίβασαν το ακίνητό τους αυτό στα δύο ανήλικα παιδιά τους, με γονική παροχή. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η τράπεζα δεν μπορούσε να εξεύρει άλλα περιουσιακά στοιχεία στο όνομα των οφειλετών για να ικανοποιήσει την αξίωσή της από τα 41.000.000 δρχ. που είχε δανείσει στην εταιρεία τους.
Το επόμενο βήμα της τράπεζας ήταν να κινηθεί δικαστικώς κατά των δύο συζύγων με αγωγή, διά της οποίας ζητούσε από το δικαστήριο να ακυρώσει τις δύο πράξεις γονικής παροχής του ακινήτου, ώστε να επανέλθει αυτό στην κυριότητα των δύο συζύγων – οφειλετών και στη συνέχεια δια της κατασχέσεως και του πλειστηριασμού η τράπεζα να λάβει τμήμα των χρημάτων της.
Οι δύο σύζυγοι ισχυρίσθηκαν στο δικαστήριο ότι δεν εξαπάτησαν την τράπεζα με την μεταβίβαση του περιουσιακού τους στοιχείου στα παιδιά τους, αλλά απλώς εκπλήρωσαν την ηθική υποχρέωσή τους προς αυτά με γονική παροχή. Τόσο το Πρωτοδικείο Αμαλιάδος όσο και το Εφετείο Πατρών δεν δέχθηκαν τον ισχυρισμό αυτόν των γονέων – οφειλετών, διότι έκριναν ότι οι γονείς πρώτα έπρεπε να ρυθμίσουν τη νομική τους υποχρέωση έναντι του δανειστή τους από την άσκηση της εμπορίας τους και μετά να επιμεληθούν της ηθικής υποχρεώσεως τους έναντι των τέκνων τους.
Εξάλλου, είπε το δικαστήριο, τα παιδιά ήταν ανήλικα κατά τον χρόνο που έγιναν οι δύο πράξεις γονικής παροχής και αυτά δεν εδύναντο να γνωρίζουν ότι με την γονική παροχή θίγονται τα δικαιώματα της τράπεζας. Αντιθέτως, οι γονείς, που ήταν οι αντιπρόσωποι των ανηλίκων τέκνων τους, γνώριζαν πολύ καλά όταν έκαναν την γονική παροχή ότι οφείλουν χρήματα στην τράπεζα και προέβησαν στην γονική παροχή με σκοπό να στερήσουν την τράπεζα από την ικανοποίηση των αξιώσεώς της.
Με το σκεπτικό αυτό το Εφετείο Πατρών απέρριψε την έφεση των γονέων – οφειλετών και επεκύρωσε την πρωτόδικο απόφαση, διά της οποίας ακυρώνονταν οι δύο πράξεις γονικής παροχής και το ακίνητο επέστρεφε στην κυριότητα των γονένων – οφειλετών, ώστε να μπορέσει η τράπεζα να ασκήσει την αξίωσή της από το δάνειο που τους είχε καταβάλει και που δεν είχαν αποπληρώσει.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr
Τί γίνεται όμως στην περίπτωση που ο οφειλέτης δεν πωλήσει το ακίνητό του σε έναν τρίτο, ξένο, οπότε θα προκύπτει δόλος αποφυγής του δανειστή του, αλλά μεταβιβάσει ακίνητο από την περιουσία του στα παιδιά του λόγω γονικής παροχής; Θεωρείται και αυτή η μεταβίβαση (γονική παροχή) καταδολίευση δανειστών, ή μήπως όχι, αφού γίνεται από ηθικό καθήκον για να βοηθήσει τα παιδιά του και όχι για να εξαπατήσει τους δανειστές του;
Η απάντηση που έδωσε το Εφετείο Πατρών είναι ότι και η μεταβίβαση με γονική παροχή από τον οφειλέτη προς τα ανήλικα τέκνα του θεωρείται καταδολίευση δανειστών και πρέπει να ακυρωθεί. Το δικαστήριο έκρινε ότι ο οφειλέτης πρώτα πρέπει να πληρώσει τις νομικές υποχρεώσεις του και μετά να καλύψει τα ηθικά καθήκοντά του.
Με την υπ΄αριθ. 906/2005 απόφασή του το Εφετείο Πατρών κλήθηκε να κρίνει υπόθεση, στην οποία ο οφειλέτης είχε συνάψει σύμβαση αλληλόχρεου λογαριασμού ως εγγυητής για πίστωση που έλαβε η ομόρρυθμη εταιρεία στην οποία εταίρος ήταν αυτός και η σύζυγός του. Η τράπεζα έθεσε στην διάθεση της εταιρείας ένα χρηματικό ποσό ως πίστωση, που χρησιμοποίησε η εταιρεία για την εμπορία της.
Αργότερα, ο αλληλόχρεος λογαριασμός έκλεισε, με χρεωστικό υπόλοιπο 41 εκατομμύρια δρχ., τα οποία έπρεπε να καταβάλει στην τράπεζα η εταιρεία, άλλως οι εταίροι, δηλ. ο οφειλέτης με την σύζυγό του.
Το μόνο περιουσιακό στοιχείο που είχαν στο όνομά τους οι δύο σύζυγοι – οφειλέτες ήταν ένα ακίνητο στην Ηλεία. Με δύο συμβόλαια γονικής παροχής οι δύο σύζυγοι μεταβίβασαν το ακίνητό τους αυτό στα δύο ανήλικα παιδιά τους, με γονική παροχή. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η τράπεζα δεν μπορούσε να εξεύρει άλλα περιουσιακά στοιχεία στο όνομα των οφειλετών για να ικανοποιήσει την αξίωσή της από τα 41.000.000 δρχ. που είχε δανείσει στην εταιρεία τους.
Το επόμενο βήμα της τράπεζας ήταν να κινηθεί δικαστικώς κατά των δύο συζύγων με αγωγή, διά της οποίας ζητούσε από το δικαστήριο να ακυρώσει τις δύο πράξεις γονικής παροχής του ακινήτου, ώστε να επανέλθει αυτό στην κυριότητα των δύο συζύγων – οφειλετών και στη συνέχεια δια της κατασχέσεως και του πλειστηριασμού η τράπεζα να λάβει τμήμα των χρημάτων της.
Οι δύο σύζυγοι ισχυρίσθηκαν στο δικαστήριο ότι δεν εξαπάτησαν την τράπεζα με την μεταβίβαση του περιουσιακού τους στοιχείου στα παιδιά τους, αλλά απλώς εκπλήρωσαν την ηθική υποχρέωσή τους προς αυτά με γονική παροχή. Τόσο το Πρωτοδικείο Αμαλιάδος όσο και το Εφετείο Πατρών δεν δέχθηκαν τον ισχυρισμό αυτόν των γονέων – οφειλετών, διότι έκριναν ότι οι γονείς πρώτα έπρεπε να ρυθμίσουν τη νομική τους υποχρέωση έναντι του δανειστή τους από την άσκηση της εμπορίας τους και μετά να επιμεληθούν της ηθικής υποχρεώσεως τους έναντι των τέκνων τους.
Εξάλλου, είπε το δικαστήριο, τα παιδιά ήταν ανήλικα κατά τον χρόνο που έγιναν οι δύο πράξεις γονικής παροχής και αυτά δεν εδύναντο να γνωρίζουν ότι με την γονική παροχή θίγονται τα δικαιώματα της τράπεζας. Αντιθέτως, οι γονείς, που ήταν οι αντιπρόσωποι των ανηλίκων τέκνων τους, γνώριζαν πολύ καλά όταν έκαναν την γονική παροχή ότι οφείλουν χρήματα στην τράπεζα και προέβησαν στην γονική παροχή με σκοπό να στερήσουν την τράπεζα από την ικανοποίηση των αξιώσεώς της.
Με το σκεπτικό αυτό το Εφετείο Πατρών απέρριψε την έφεση των γονέων – οφειλετών και επεκύρωσε την πρωτόδικο απόφαση, διά της οποίας ακυρώνονταν οι δύο πράξεις γονικής παροχής και το ακίνητο επέστρεφε στην κυριότητα των γονένων – οφειλετών, ώστε να μπορέσει η τράπεζα να ασκήσει την αξίωσή της από το δάνειο που τους είχε καταβάλει και που δεν είχαν αποπληρώσει.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr
Wednesday, August 6, 2008
Παραδείγματα δηλώσεως Κτηματολογίου του Χρήστου Ηλιόπουλου
Όλοι όσοι διαθέτουν ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα πρέπει να γνωρίζουν ότι, εάν διαμένουν στην Ελλάδα, έχουν προθεσμία μέχρι 30 Σεπτεμβρίου 2008 για να δηλώσουν τα ακίνητά τους στο Κτηματολόγιο. Εάν διαμένουν μονίμως εκτός Ελλάδος, τότε η προθεσμία είναι μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2008.
Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί από το Υπουργείο ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. κάποια παράταση στις ανωτέρω προθεσμίες, αν και γνωρίζοντας την ελληνική πραγματικότητα, η παράταση πρέπει να θεωρείται πολύ πιθανή, δεδομένου ότι μόνο περί το 15% των ακινήτων έχουν δηλωθεί από τα μέσα Ιουνίου 2008 μέχρι σήμερα.
Τα είδη της κυριότητας, νομής και κατοχής ακινήτων στην Ελλάδα είναι πολλά και συχνά χρειάζεται ειδικός για να συμπληρώσει την δήλωση. Υπάρχουν όμως και κάποιες πιο συχνές περιπτώσεις ακινήτων που καλύπτουν ένα μεγάλο αριθμό ιδιοκτητών, στις οποίες η δήλωση του Κτηματολογίου μπορεί να περιγραφεί ως εξής:
Παράδειγμα 1. Ο ιδιοκτήτης αγόρασε το οικόπεδο και μετά έχτισε μονοκατοικία. Η δήλωση θα περιλαμβάνει την διεύθυνση του οικοπέδου (πόλη/χωριό, νομό, ταχυδρομικό κώδικα) και ενδεχομένως τοπογραφικό διάγραμμα, εάν το οικόπεδο με την μονοκατοικία είναι εκτός σχεδίου πόλεως. Θα δηλωθούν τα τετραγωνικά μέτρα του οικοπέδου, καθώς και τα τετραγωνικά μέτρα της μονοκατοικίας, όπως και ο αριθμός του συμβολαίου με το οποίο αγοράσθηκε το οικόπεδο, το όνομα του συμβολαιογράφου που συνέταξε το συμβόλαιο αγοράς του οικοπέδου, καθώς και πιστοποιητικό μεταγραφής του συμβολαίου από το υποθηκοφυλακείο, εάν είναι δυνατόν.
Παράδειγμα 2. Δύο αδέλφια αγοράζουν ή κληρονομούν οικόπεδο επί του οποίου χτίζουν δύο μονοκατοικίες, μία για καθένα αδελφό. Εάν δεν έχουν κάνει σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας σε συμβολαιογράφο, τότε καθένας από τα δύο αδέλφια θα κάνει ξεχωριστή δήλωση, στην οποία θα γράφει ότι έχει το 50% εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου, καθώς και το 50% και των δύο σπιτιών, δηλ. καθένας τους θα δηλώσει και τα δύο σπίτια.
Εάν όμως έχουν κάνει σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας, τότε ο κάθε αδελφός θα δηλώσει ότι έχει το 50% του οικοπέδου, και το 100% της μίας μονοκατοικίας.
Παράδειγμα 3. Ο ιδιοκτήτης διαμερίσματος πολυκατοικίας θα το δηλώσει με τα τετραγωνικά του διαμερίσματος, καθώς και το συμβόλαιο αγοράς του, τον όροφο του διαμερίσματος και την διεύθυνση του ακινήτου. Εάν έχει και αποθήκη, που έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας στην πολυκατοικία, τότε θα δηλώσει ως ξεχωριστό δικαίωμα και την αποθήκη, για την οποία όμως θα πληρώσει στο Κτηματολόγιο (μέσω τραπέζης) 20 ευρώ, ενώ για το διαμέρισμα θα πληρώσει 35 ευρώ.
Παράδειγμα 4. Ιδιοκτήτης οκτώ αγροτεμαχίων, δηλ. κτημάτων εκτός σχεδίου, θα πρέπει στην δήλωση να γράψει και τα οκτώ αγροτεμάχια, το καθένα με τα τετραγωνικά του και το συμβόλαιο κτήσεώς τους, είτε με αγορά, είτε με αποδοχή κληρονομίας, είτε με δωρεά κλπ. Σημειώνεται όμως ότι δεν θα πληρώσει στο Κτηματολόγιο 8 Χ 35 ευρώ = 280 ευρώ, αλλά μόνο για τα δύο πρώτα αγροτεμάχια, ήτοι θα πληρώσει 2 Χ 35 = 70 ευρώ. Για τα αγροτεμάχια χρειάζεται και τοπογραφικό, παλαιό ή καινούργιο, που να απεικονίζει την θέση κάθε αγροτεμαχίου, ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισμός του ακινήτου από τις αεροφωτογραφίες.
Παράδειγμα 5. Επτά αδέλφια έχουν κληρονομήσει μαζί με την μητέρα τους ένα οικόπεδο. Όλοι τους έχουν από ένα εξ αδιαιρέτου μερίδιο του οικοπέδου. Θα πρέπει να υποβάλουν ο καθένας τους ξεχωριστή δήλωση στο Κτηματολόγιο, με το ποσοστό συνιδιοκτησίας εκάστου και το συμβόλαιο αποδοχής κληρονομίας. Το πιστοποιητικό μεταγραφής από το υποθηκοφυλακείο βοηθάει, εάν υπάρχει, δεν είναι όμως υποχρεωτικό.
Παράδειγμα 6. Τρία παιδιά μαζί με τον πατέρα τους κληρονόμησαν από την μητέρα τους μία μονοκατοικία με το οικόπεδό της. Δεν έχουν όμως ακόμα υπογράψει αποδοχή κληρονομίας σε συμβολαιογράφο, ούτε έχουν εκδώσει κληρονομητήριο από το Δικαστήριο. Πώς θα δηλώσουν το κληρονομικό μερίδιό τους στο Κτηματολόγιο, αφού ακόμα δεν έχουν επίσημο τίτλο;
Κατ’ αρχάς πρέπει να προσπαθήσουν να κάνουν τώρα αποδοχή κληρονομίας. Εάν μένουν στο εξωτερικό, έχουν προθεσμία μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 2008, ενώ είναι πολύ πιθανό να δοθεί και παράταση. Εάν δεν προλαβαίνουν να το κάνουν, τότε πρέπει να δηλώσουν στο Κτηματολόγιο το ποσοστό που καθένας τους κληρονομεί, τον τίτλο (συμβόλαιο) κτήσεως του ακινήτου που είχε η μητέρα τους, καθώς και να υποβάλουν πιστοποιητικό περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης της μητρός τους, ή αντίγραφο της διαθήκης, εάν υπάρχει, ληξιαρχική πράξη θανάτου, καθώς και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών που θα εκδοθεί από τον Δήμο όπου ήταν γεννημένη/εγγεγραμμένη η μητέρα τους.
Εάν η μητέρα δεν ήταν γραμμένη σε Δήμο στην Ελλάδα, διότι π.χ. ήταν Ελληνίδα, αλλά γεννημένη στη Ρουμανία, ή στην Κωνσταντινούπολή, ή στην Ίμβρο, ή στις ΗΠΑ/Καναδά/Αυστραλία, τότε αντί για πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, υποβάλλεται μόνο η υπεύθυνη δήλωση δύο μαρτύρων που βεβαιώνουν ποιούς συγγενείς άφησε η θανούσα μητέρα.
Τα κληρονομιαία ακίνητα θα καταγραφούν μεν από το Κτηματολόγιο, αλλά θα υπάρχει η ένδειξη ότι εκκρεμεί η αποδοχή κληρονομίας, που οι κληρονόμοι πρέπει να υπογράψουν το γρηγορώτερο δυνατόν και να την υποβάλουν συμπληρωματικώς στο Κτηματολόγιο, ώστε το εξ αδιαιρέτου δικαίωμα εκάστου κληρονόμου (τρία παιδιά και ο πατέρας τους) επί της μονοκατοικίας και του οικοπέδου να γίνει οριστικό.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr
Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί από το Υπουργείο ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. κάποια παράταση στις ανωτέρω προθεσμίες, αν και γνωρίζοντας την ελληνική πραγματικότητα, η παράταση πρέπει να θεωρείται πολύ πιθανή, δεδομένου ότι μόνο περί το 15% των ακινήτων έχουν δηλωθεί από τα μέσα Ιουνίου 2008 μέχρι σήμερα.
Τα είδη της κυριότητας, νομής και κατοχής ακινήτων στην Ελλάδα είναι πολλά και συχνά χρειάζεται ειδικός για να συμπληρώσει την δήλωση. Υπάρχουν όμως και κάποιες πιο συχνές περιπτώσεις ακινήτων που καλύπτουν ένα μεγάλο αριθμό ιδιοκτητών, στις οποίες η δήλωση του Κτηματολογίου μπορεί να περιγραφεί ως εξής:
Παράδειγμα 1. Ο ιδιοκτήτης αγόρασε το οικόπεδο και μετά έχτισε μονοκατοικία. Η δήλωση θα περιλαμβάνει την διεύθυνση του οικοπέδου (πόλη/χωριό, νομό, ταχυδρομικό κώδικα) και ενδεχομένως τοπογραφικό διάγραμμα, εάν το οικόπεδο με την μονοκατοικία είναι εκτός σχεδίου πόλεως. Θα δηλωθούν τα τετραγωνικά μέτρα του οικοπέδου, καθώς και τα τετραγωνικά μέτρα της μονοκατοικίας, όπως και ο αριθμός του συμβολαίου με το οποίο αγοράσθηκε το οικόπεδο, το όνομα του συμβολαιογράφου που συνέταξε το συμβόλαιο αγοράς του οικοπέδου, καθώς και πιστοποιητικό μεταγραφής του συμβολαίου από το υποθηκοφυλακείο, εάν είναι δυνατόν.
Παράδειγμα 2. Δύο αδέλφια αγοράζουν ή κληρονομούν οικόπεδο επί του οποίου χτίζουν δύο μονοκατοικίες, μία για καθένα αδελφό. Εάν δεν έχουν κάνει σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας σε συμβολαιογράφο, τότε καθένας από τα δύο αδέλφια θα κάνει ξεχωριστή δήλωση, στην οποία θα γράφει ότι έχει το 50% εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου, καθώς και το 50% και των δύο σπιτιών, δηλ. καθένας τους θα δηλώσει και τα δύο σπίτια.
Εάν όμως έχουν κάνει σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας, τότε ο κάθε αδελφός θα δηλώσει ότι έχει το 50% του οικοπέδου, και το 100% της μίας μονοκατοικίας.
Παράδειγμα 3. Ο ιδιοκτήτης διαμερίσματος πολυκατοικίας θα το δηλώσει με τα τετραγωνικά του διαμερίσματος, καθώς και το συμβόλαιο αγοράς του, τον όροφο του διαμερίσματος και την διεύθυνση του ακινήτου. Εάν έχει και αποθήκη, που έχει ποσοστό συνιδιοκτησίας στην πολυκατοικία, τότε θα δηλώσει ως ξεχωριστό δικαίωμα και την αποθήκη, για την οποία όμως θα πληρώσει στο Κτηματολόγιο (μέσω τραπέζης) 20 ευρώ, ενώ για το διαμέρισμα θα πληρώσει 35 ευρώ.
Παράδειγμα 4. Ιδιοκτήτης οκτώ αγροτεμαχίων, δηλ. κτημάτων εκτός σχεδίου, θα πρέπει στην δήλωση να γράψει και τα οκτώ αγροτεμάχια, το καθένα με τα τετραγωνικά του και το συμβόλαιο κτήσεώς τους, είτε με αγορά, είτε με αποδοχή κληρονομίας, είτε με δωρεά κλπ. Σημειώνεται όμως ότι δεν θα πληρώσει στο Κτηματολόγιο 8 Χ 35 ευρώ = 280 ευρώ, αλλά μόνο για τα δύο πρώτα αγροτεμάχια, ήτοι θα πληρώσει 2 Χ 35 = 70 ευρώ. Για τα αγροτεμάχια χρειάζεται και τοπογραφικό, παλαιό ή καινούργιο, που να απεικονίζει την θέση κάθε αγροτεμαχίου, ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισμός του ακινήτου από τις αεροφωτογραφίες.
Παράδειγμα 5. Επτά αδέλφια έχουν κληρονομήσει μαζί με την μητέρα τους ένα οικόπεδο. Όλοι τους έχουν από ένα εξ αδιαιρέτου μερίδιο του οικοπέδου. Θα πρέπει να υποβάλουν ο καθένας τους ξεχωριστή δήλωση στο Κτηματολόγιο, με το ποσοστό συνιδιοκτησίας εκάστου και το συμβόλαιο αποδοχής κληρονομίας. Το πιστοποιητικό μεταγραφής από το υποθηκοφυλακείο βοηθάει, εάν υπάρχει, δεν είναι όμως υποχρεωτικό.
Παράδειγμα 6. Τρία παιδιά μαζί με τον πατέρα τους κληρονόμησαν από την μητέρα τους μία μονοκατοικία με το οικόπεδό της. Δεν έχουν όμως ακόμα υπογράψει αποδοχή κληρονομίας σε συμβολαιογράφο, ούτε έχουν εκδώσει κληρονομητήριο από το Δικαστήριο. Πώς θα δηλώσουν το κληρονομικό μερίδιό τους στο Κτηματολόγιο, αφού ακόμα δεν έχουν επίσημο τίτλο;
Κατ’ αρχάς πρέπει να προσπαθήσουν να κάνουν τώρα αποδοχή κληρονομίας. Εάν μένουν στο εξωτερικό, έχουν προθεσμία μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 2008, ενώ είναι πολύ πιθανό να δοθεί και παράταση. Εάν δεν προλαβαίνουν να το κάνουν, τότε πρέπει να δηλώσουν στο Κτηματολόγιο το ποσοστό που καθένας τους κληρονομεί, τον τίτλο (συμβόλαιο) κτήσεως του ακινήτου που είχε η μητέρα τους, καθώς και να υποβάλουν πιστοποιητικό περί μη δημοσιεύσεως διαθήκης της μητρός τους, ή αντίγραφο της διαθήκης, εάν υπάρχει, ληξιαρχική πράξη θανάτου, καθώς και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών που θα εκδοθεί από τον Δήμο όπου ήταν γεννημένη/εγγεγραμμένη η μητέρα τους.
Εάν η μητέρα δεν ήταν γραμμένη σε Δήμο στην Ελλάδα, διότι π.χ. ήταν Ελληνίδα, αλλά γεννημένη στη Ρουμανία, ή στην Κωνσταντινούπολή, ή στην Ίμβρο, ή στις ΗΠΑ/Καναδά/Αυστραλία, τότε αντί για πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών, υποβάλλεται μόνο η υπεύθυνη δήλωση δύο μαρτύρων που βεβαιώνουν ποιούς συγγενείς άφησε η θανούσα μητέρα.
Τα κληρονομιαία ακίνητα θα καταγραφούν μεν από το Κτηματολόγιο, αλλά θα υπάρχει η ένδειξη ότι εκκρεμεί η αποδοχή κληρονομίας, που οι κληρονόμοι πρέπει να υπογράψουν το γρηγορώτερο δυνατόν και να την υποβάλουν συμπληρωματικώς στο Κτηματολόγιο, ώστε το εξ αδιαιρέτου δικαίωμα εκάστου κληρονόμου (τρία παιδιά και ο πατέρας τους) επί της μονοκατοικίας και του οικοπέδου να γίνει οριστικό.
Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι
Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.
e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr
Subscribe to:
Posts (Atom)
