Γονική παροχή και παρακράτηση επικαρπίας

Γονική παροχή και παρακράτηση επικαρπίας Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 2-2-2026. Όσοι είναι και νιώθουν Έλληνες γνωρίζουν ότι στην ελληνική νοοτροπία η σχέση των γονέων με τα παιδιά τους έχει ιδιαίτερη σημασία, ίσως μεγαλύτερη από την αντίστοιχη σχέση σε άλλους λαούς. Για τον λόγο αυτό το ελληνικό δίκαιο προβλέπει την δυνατότητα ο γονέας να δωρίσει στο παιδί του ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα με ένα ειδικό συμβόλαιο που ονομάζεται γονική παροχή. Η γονική παροχή είναι ουσιαστικώς μία δωρεά ακινήτου, που αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερο τρόπο από το νόμο, ώστε να διευκολύνεται η μεταβίβαση περιουσίας από γονείς στα παιδιά τους με ευνοϊκούς φορολογικούς και άλλους όρους. Ενώ η δωρεά ακινήτου μεταξύ προσώπων που δεν έχουν συγγενική σχέση μεταξύ τους φορολογείται σημαντικά, η γονική παροχή είναι αφορολόγητη για αξία ακινήτου έως 800.000 ευρώ. Το αφορολόγητο αυτό ισχύει από κάθε γονέα προς κάθε ένα τέκνο του. Αυτό σημαίνει ότι δύο γονείς που έχουν δύο παιδιά, μπορούν να τους δωρίσουν με γονική παροχή ακίνητα αξίας έως 3.200.000 ευρώ χωρίς φόρο! Γίνεται αντιληπτό ότι το ποσό αυτό είναι παραπάνω από αρκετό για να καλύψει την άνευ φόρου μεταβίβαση περιουσίας από γονείς στα παιδιά τους για την συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών οικογενειών. Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ στην γονική παροχή συγκρίνεται με το αφορολόγητο στην κληρονομία από γονέα προς τέκνο, που είναι μόνο 150.000 ευρώ, ενώ μέχρι τις 300.000 ευρώ ο φόρος κληρονομίας είναι μόνο 1%. Η σύγκριση αυτή της φορολογικής αντιμετώπισης μεταξύ γονικής παροχής και κληρονομίας μπορεί να θεωρηθεί ότι ευνοεί την μεταβίβαση περιουσίας από γονέα προς τέκνο με γονική παροχή, έναντι της κληρονομίας. Στην γονική παροχή ο γονέας έχει και μία σημαντική ευχέρεια, η οποία του δίνει την δυνατότητα να πετύχει δύο φαινομενικά αντικρουόμενους σκοπούς. Πρόκειται για την επιλογή της παρακράτησης της επικαρπίας. Αυτό σημαίνει ότι ο γονέας που από τη μία θέλει να δώσει περιουσία στο παιδί του, αλλά από την άλλη θέλει και ο ίδιος να εξασφαλισθεί για το υπόλοιπο της ζωής του, έχει την επιλογή να δωρίσει (με γονική παροχή) ένα ή περισσότερα ακίνητα στο παιδί του, για να το βοηθήσει στη ζωή του, αλλά να κρατήσει την επικαρπία για όσο ζει ο γονέας. Επικαρπία σημαίνει το νομικό δικαίωμα να κατοικείς σε ένα ακίνητο (μονοκατοικία, διαμέρισμα), αλλά και να το νοικιάζεις (εκμισθώνεις) ή να το εκμεταλλεύεσαι (π.χ. οικόπεδο), ώστε να λαμβάνεις εισόδημα από ενοίκια (μισθώματα). Κατ’ αυτόν τον τρόπο ο γονέας μπορεί να κάνει τους υπολογισμούς του ώστε να δώσει περιουσία στο παιδί του, αλλά να διατηρήσει κι ο γονέας το δικαίωμα να μένει στο σπίτι ή να το νοικιάζει και να παίρνει αυτός τα ενοίκια για όσο ζει. Μετά τον θάνατο του γονέα το ακίνητο αυτομάτως αποκτάται κατά πλήρη κυριότητα από το παιδί, χωρίς να απαιτείται κάποια πρόσθετη συμβολαιογραφική πράξη. Ο γονέας ανάλογα με τις επιθυμίες του αποφασίζει να μεταβιβάσει στο ή στα παιδιά του όποια ακίνητα επιθυμεί. Αν έχει περισσότερα ακίνητα, κάποια μπορεί να τα μεταβιβάσει στα παιδιά του κατά πλήρη κυριότητα, δηλαδή χωρίς παρακράτηση επικαρπίας, ενώ κάποιο ή κάποια άλλα να τα δώσει με γονική παροχή, παρακρατώντας την επικαρπία και μεταβιβάζοντας στα παιδιά του κατ’ αρχάς μόνο την ψιλή κυριότητα. Έτσι, θα νιώθει και ο ίδιος ο γονέας ότι είναι εξασφαλισμένος για το υπόλοιπο της ζωής του ακόμα και στην ακραία περίπτωση που το παιδί μεταστραφεί στο μέλλον εναντίον του γονέα ή θελήσει να πουλήσει το ακίνητο διώχνοντας τον γονέα από το ίδιο του το σπίτι, αν του το είχε μεταβιβάσει με πλήρη κυριότητα χωρίς παρακράτηση επικαρπίας. Η παρακράτηση της επικαρπίας φαίνεται συνεπώς να προσφέρει μία ιδανική λύση ώστε και η περιουσία να μεταβιβασθεί προς το παιδί, αλλά και ο γονέας να εξασφαλισθεί διά βίου. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Golden Visa in Greece for as little as 250,000 Euros

Golden Visa in Greece for as little as 250,000 Euros By Christos ILIOPOULOS* Athens, 4 January 2026 It must be made clear that the minimum threshold for entering the Golden Visa program in Greece is today 800,000 Euros for Attica (Athens region), Thessaloniki (the second largest city in Greece) and for the islands of Mykonos and Santorini, plus those islands with a population of more than 3,100 people. (Greece has thousands of islands and islets, of which at least 120 are inhabited). At the rest of Greece, the minimum threshold is 400,000 Euros. However, if the property you are buying is part of a previously industrial, commercial or office building, which has recently been converted into residential, the threshold drops to only 250,000 Euros. The Golden Visa property investment scheme in Greece has been very popular during the last ten years or more. It started with a 250,000 – Euro requirement all over Greece. Recently, however, the government raised the threshold to 400,000 Euros and at the popular areas, to 800,000 Euros. As expected, the number of applicants dropped, but the program still attracts interest from all over the world, since it grants a five-year long residence permit in Greece for the applicant and family members, which is renewable provided the resident retains the ownership of the property. The new development is that at the end of 2025 the Greek government issued the much awaited ministerial decision laying out the technical and other requirements for the exemption of the 250,000 – Euro to take effect. This means that there is still a way for a non – EU (European Union) citizen to get a Golden Visa permit in Greece by purchasing a property worth only 250,000 Euros minimum. Such an exemption refers to the possibility of buying a unit, apartment or even a house, at a building which originally was a commercial, industrial or office structure and has recently been suitably converted into residential property. At the moment there are tens of projects in Athens and elsewhere in Greece, where abandoned commercial, industrial, warehouse and office buildings are being transformed into residential units to be offered at a price tag of 250,000 Euros or more to Golden Visa applicants. It is expected that this opportunity will revive the interest of foreign investors on property in Greece in exchange of a residence permit for them and their immediate family. It must be noted that properties purchased under the said exemption (250,000 Euros minimum), cannot be rented out for short – term rentals such as Airbnb or Booking. They cannot serve as the official registered address of a company, either. This so called Golden Visa residence permit, apart from unlimited five – year long residence in Greece, offers to the investor and to his/her immediate family (spouse, children under 21, parents and in-laws), also the opportunity to freely travel (without the need of a visa) to the Schengen area countries in Europe, which refers to 29 countries, meaning 25 EU member states and 4 non – EU countries (Iceland, Norway, Switzerland and Liechtenstein). The free travel to other Schengen countries is usually allowed for up to 90 days within a period of 180 days, provided you have a residence permit in Greece. Finally, the Greek Golden Visa does not require a minimum stay in Greece. The beneficiaries can obtain the permit once they purchase the suitable property and in the five years of the duration of the permit they can stay in Greece for as long or as little they wish, while their right to renew after the expiration of the five years is safeguarded, provided they are still legal owners of the property. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: bm-bioxoi@otenet.gr