Sunday, August 14, 2016

Θανατική ποινή στην Τουρκία για τους πραξικοπηματίες;

Θανατική ποινή στην Τουρκία για τους πραξικοπηματίες;

Του Χρήστου Ηλιόπουλου*



Το αποτυχημένο πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 2016 στην Τουρκία περιέπλεξε ακόμη περισσότερο την ήδη ρευστή κατάσταση στα ανατολικά σύνορα της Ελλάδος. Μετά τον πόλεμο στην Συρία και την τεράστια ζημία για την χώρα μας από το προσφυγικό, οι συνέπειες της αποτυχημένης απόπειρας κατάληψης της εξουσίας στην γείτονα από κάποιους στρατιωτικούς είναι απρόβλεπτες.
Ένα από τα ζητήματα που δημιουργήθηκαν είναι η εκπεφρασμένη από τον ίδιο τον Ερντογάν πιθανότητα επαναφοράς της θανατικής ποινής στην Τουρκία, προφανώς για τα αδικήματα που θα αποδειχθεί ότι τέλεσαν στις 15-7-2016 ή και πριν, κάποιοι από τους οργανωτές ή συμμετέχοντες στην απόπειρα πραξικοπήματος. Μέχρι τώρα έχουμε δει φωτογραφίες και βίντεο με βιαιοπραγίες από «αγανακτισμένους» πολίτες εις βάρος στρατιωτών και αξιωματικών που κατηγορούνται ότι επεχείρησαν την εκτροπή, άθλιες συνθήκες κράτησης των «κατηγορουμένων», σημάδια στο σώμα και στο κεφάλι τους από βασανιστήρια και γενικώς μία γενικευμένη κατάσταση μη τήρησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος κρατουμένων.
Η εσχάτη των ποινών, όμως, δηλ. η ποινή του θανάτου αποτελεί την μεγάλη απειλή της κυβερνήσεως Ερντογάν, εμφανιζομένη ως «επιθυμία του τουρκικού λαού». Ωστόσο, οι κατηγορούμενοι σε ένα κράτος δικαίου**, δεν καταδικάζονται από την επιθυμία του λαού, ή μέρους του λαού, ή του όχλου, αλλά από αμερόληπτα δικαστήρια, που ακούνε όλες τις πλευρές (audio alteram partem), δηλ. τόσο τον κατήγορο και τους μάρτυρές του, όσο και τον κατηγορούμενο και τους δικούς του μάρτυρες, καθώς και τα έγγραφα και λοιπά πειστήρια και αποφασίζουν περί της αθωότητος ή της ενοχής και περί της ποινής, με βάση νόμους τηρώντας την αρχή nullum crimen nulla poena sine lege certa, scripta, stricta et praevia (κανένα έγκλημα, καμία ποινή χωρίς νόμο σαφή, γραπτό, συγκεκριμένο/αυστηρό και προηγούμενο).
Στα πολιτισμένα κράτη το ποινικό δικαστήριο μπορεί να καταδικάσει τον κατηγορούμενο μόνον εφόσον η πράξη του περιγράφεται και η ποινή προβλέπεται από έναν νόμο που ήταν ήδη σε ισχύ κατά την χρονική στιγμή που έλαβε χώρα η πράξη. Στο άρθρο 1 ο Ποινικός Κώδικας στην Ελλάδα ορίζει ότι: «Ποινή δεν επιβάλλεται παρά μόνο για τις πράξεις εκείνες για τις οποίες ο νόμος την είχε ρητά ορίσει πριν από την τέλεσή τους». Επίσης, ο νόμος αυτός πρέπει να είναι σαφής και όχι αόριστος και γενικός, όπως επίσης πρέπει να είναι γραπτός, ώστε να είναι κατανοητός και να είναι γνωστός από πριν και αυστηρός.
Όταν συνέβη η απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία στις 15-7-2016 ίσχυε νόμος που προέβλεπε την θανατική ποινή για το συγκεκριμένο αδίκημα; Μάλλον όχι, αφού όλοι μιλούν για επαναφορά της θανατικής ποινής, που σημαίνει ότι την συγκεκριμένη ημέρα δεν υπήρχε νόμος που να την προβλέπει. Αν, όμως, δεν ίσχυε ήδη στις 15-7-2016 συγκεκριμένος νόμος που να προβλέπει την θανατική ποινή για τις συγκεκριμένες πράξεις (εσχάτης προδοσίας ή όπως άλλως περιγραφούν και ονομαστούν), τότε πώς είναι δυνατόν να επιβληθεί θανατική ποινή; Το ερώτημα είναι εύλογο για κάθε νομικό σε ολόκληρο τον κόσμο, αφού η αρχή ότι για να υπάρξει καταδίκη και ποινή πρέπει να υπάρχει προηγούμενος νόμος, είναι θεμελιώδης. Με ποιόν τρόπο σκέφτονται στην Τουρκία να εφαρμόσουν θανατική ποινή επί τυχόν εγκλημάτων που τελέσθηκαν σε χρόνο κατά τον οποίο δεν ίσχυε η ποινή του θανάτου, δεν είναι δυνατόν να γίνει κατανοητό από έναν νομικό ακόμα και σε μη ανεπτυγμένα κράτη. Απομένει να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις για να διαπιστώσουμε στο άμεσο μέλλον πόσο πιο πολύ μπορεί η Τουρκία να απομακρυνθεί από την ομάδα των χωρών που εφαρμόζουν τις αρχές του κράτους δικαίου και της προστασίας των στοιχειωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

**Κράτος δικαίου (rule of law) δεν σημαίνει το δίκαιο κράτος, αλλά το κράτος που εφαρμόζει υφιστάμενο δίκαιο, δηλαδή σαφείς και γραπτούς νόμους, με βάση τους οποίους δικάζει τους κατηγορουμένους.

.
*Ο Χρήστος Ηλιόπουλος
 είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.


Τι είναι το αυτόφωρο αδίκημα;

Τι είναι το αυτόφωρο αδίκημα;  

Του Χρήστου Ηλιόπουλου*
. 

Συχνά ακούμε για το αυτόφωρο αδίκημα, ή ότι κάποιος συνελήφθη με την διαδικασία του αυτοφώρου. Αυτόφωρο αδίκημα (έγκλημα) είναι η παράνομη πράξη που προβλέπεται και τιμωρείται από το νόμο, όταν ο δράστης που την διαπράττει καταλαμβάνεται "εν τω πράττεσθαι " (δηλαδή γίνεται αντιληπτός κατά την στιγμή που διαπράττει την παράνομη πράξη του) ή το έγκλημα τελέσθηκε μόλις πρόσφατα και ο δράστης καταδιώκεται είτε από τις διωκτικές αρχές (Αστυνομία, Λιμενικό κλπ.), είτε από τον παθόντα, είτε από τρίτους, που ήταν παρόντες κατά την διάπραξη του αδικήματος και «με δημόσιες κραυγές» υποδεικνύουν ή κυνηγούν τον διαπράξαντα την παράνομη πράξη. Επίσης, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τελέσθηκε από κάποιον αυτόφωρο αδίκημα, όταν αυτός συλλαμβάνεται οπουδήποτε με αντικείμενα ή ίχνη που καταδεικνύουν ότι διέπραξε έγκλημα πριν από λίγο χρόνο.
Για να χαρακτηρισθεί νομικά ένα αδίκημα ως αυτόφωρο θα πρέπει κατά τον χρόνο όπου κάποιος συλλαμβάνεται ή καταδιώκεται να μην έχει παρέλθει ολόκληρη η επόμενη ημέρα από εκείνην κατά την οποία ο δράστης τέλεσε το αδίκημα. Αν ο δράστης τελέσει την παράνομη πράξη του ένα λεπτό μετά τα μεσάνυκτα, η καταδίωξή του με την διαδικασία του αυτοφώρου μπορεί να γίνει ολόκληρη την ημέρα που μόλις άρχισε και ολόκληρη την επομένη ημέρα, μέχρι τις 12 τα μεσάνυκτα. Δηλαδή στην περίπτωση που το αδίκημα τελέσθηκε το πρώτο λεπτό μετά τα μεσάνυκτα, η καταδίωξή του μπορεί να γίνει για 23 ώρες και 59 λεπτά της πρώτης ημέρας, καθώς και 24 ώρες της επομένης, έως τα μεσάνυκτα της επομένης. Στην ουσία μιλάμε σ’ αυτήν την περίπτωση για διαδικασία αυτοφώρου διαρκείας δύο ημερών παρά ένα λεπτό.
Αν όμως ο δράστης τέλεσε το αδίκημα ένα λεπτό πριν τα μεσάνυκτα, η καταδίωξή του με την διαδικασία του αυτοφώρου μπορεί να γίνει για ένα μόνο λεπτό της ημέρας αυτής που τελειώνει, καθώς και για ολόκληρο το επόμενο 24ωρο, μέχρι τις 12 τα μεσάνυκτα της επομένης μέρας. Οπότε η διαδικασία του αυτοφώρου σ’ αυτήν την περίπτωση διαρκεί ουσιαστικά μία μόνο ημέρα και ένα λεπτό.
Συνεπώς, αν κάποιος τελέσει αδίκημα στις 23:40 το βράδυ της Δευτέρας, το αυτόφωρο λήγει τα μεσάνυκτα της Τρίτης προς Τετάρτη (24 ώρες και 20 λεπτά). Αν όμως κάποιος διαπράξει το έγκλημα στις 00:30 τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας, το αυτόφωρο θα διαρκέσει πάλι ως τα μεσάνυκτα Τρίτης προς Τετάρτη, δηλαδή 47 ώρες και 30 λεπτά.
Εάν ένα έγκλημα έχει τελεσθεί από ανήλικο, δηλαδή από πρόσωπο που δεν έχει συμπληρώσει τα 18 έτη, δεν μπορεί να θεωρηθεί αυτόφωρο και επομένως σ’ αυτήν την περίπτωση δεν ακολουθείται η διαδικασία του αυτοφώρου.
Όσο διαρκεί το αυτόφωρο, οι ανακριτικοί υπάλληλοι (συνήθως αστυνομικοί, λιμενικοί, πυροσβέστες κλπ.), μπορούν να διενεργήσουν αστυνομική προανάκριση χωρίς προηγούμενη εισαγγελική παραγγελία, για να αξιοποιηθούν τα στοιχεία του εγκλήματος όσο είναι ακόμα πρόσφατα, για την ταχύτερη και πιο αποτελεσματική απόδοση δικαιοσύνης.
Ο δράστης που προσάγεται με την αυτόφωρη διαδικασία στο δικαστήριο δικαιούται να ζητήσει αναβολή για τρεις ημέρες, ώστε να προετοιμάσει την υπεράσπισή του. Αν η διεύθυνση της κατοικίας του είναι γνωστή, δηλ. βεβαιώνεται από έγγραφα και άλλα στοιχεία πού διαμένει και αναλόγως της βαρύτητος και του είδους του αδικήματος για το οποίο κατηγορείται, ο δράστης μπορεί να αποφύγει την κράτηση κατά την διάρκεια του τριημέρου της αναβολής.
*Ο Χρήστος Ηλιόπουλος
 είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω,
Master of Laws.



Monday, July 18, 2016

Φορολογικές δηλώσεις στην Ελλάδα έως τέλος Ιουνίου

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 6 Ιουνίου 2016. Υπενθυμίζεται σε όλους τους ομογενείς (αλλά και αλλοδαπούς), που έχουν εισόδημα ή ακίνητα στην Ελλάδα ότι και φέτος πρέπει να ελέγξουν εάν πρέπει να υποβάλουν την ετήσια φορολογική δήλωσή τους στην Ελλάδα. Η προθεσμία είναι μέχρι την τελευταία ημέρα του Ιουνίου 2016. Οι δηλώσεις γίνονται μόνο μέσω διαδικτύου από ηλεκτρονικό υπολογιστή εφόσον οι φορολογούμενοι έχουν τους δύο κωδικούς που τους επιτρέπουν να έχουν πρόσβαση στον ηλεκτρονικό φάκελλό τους στην ιστοσελίδα της ελληνικής εφορίας. Συνήθως το εισόδημα που οι κάτοικοι εξωτερικού αποκτούν στην Ελλάδα είναι μισθώματα (ενοίκια) από ακίνητα που νοικιάζουν. Μπορεί να έχουν εισόδημα και από σύνταξη που εισπράττουν στην Ελλάδα. Όμως, ετήσια φορολογική δήλωση πρέπει να υποβάλουν και όσοι έχουν τραπεζικό ή τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ελλάδα και εισπράττουν τόκους, έστω και μικρά ποσά κάθε χρόνο. Οι ομογενείς που εισπράττουν σύνταξη στην Ελλάδα πρέπει να υποβάλλουν και φέτος (και κάθε χρόνο) φορολογική δήλωση. Το ίδιο και εκείνοι που εισπράττουν ενοίκια στην Ελλάδα. Το παράδοξο είναι ότι δήλωση κάθε χρόνο πρέπει να υποβάλλουν κι εκείνοι που έχουν τραπεζικό λογαριασμό στην Ελλάδα και εισπράττουν κάθε χρόνο ακόμα και λίγα ευρώ σε τόκους, ακόμα και αν δεν έχουν κανένα άλλο εισόδημα στην Ελλάδα. Οι ομογενείς πρέπει να προσέχουν εάν είναι δηλωμένοι στην Ελλάδα ως κάτοικοι εξωτερικού ή κάτοικοι Ελλάδος. Συνήθως είναι κάτοικοι εξωτερικού. Κάποιες φορές όμως έχουν δηλωθεί ως κάτοικοι Ελλάδος, έστω κι αν κατοικούν στο εξωτερικό, ώστε να έχουν κάποιες εκπτώσεις στον φόρο, που δεν τις έχουν οι κάτοικοι εξωτερικού. Αν όμως είναι δηλωμένοι ως κάτοικοι Ελλάδος, κανονικά πρέπει στην ετήσια φορολογική δήλωσή τους να δηλώνουν το παγκόσμιο εισόδημά τους, δηλαδή και όλα τα εισοδήματά τους που εισπράττουν σε οιαδήποτε χώρα στο εξωτερικό. Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι γίνεται εάν για το εισόδημά τους από το εξωτερικό έχουν ήδη φορολογηθεί εκεί; Θα πληρώσουν φόρο και στην Ελλάδα για το ίδιο εισόδημα για το οποίο φορολογήθηκαν στο εξωτερικό; Η απάντηση είναι όχι. Εφόσον αποδείξουν με έγγραφα πόσο φόρο πλήρωσαν στο εξωτερικό για το ίδιο εισόδημα, το ποσό του φόρου εξωτερικού θα αφαιρεθεί από τον φόρο στην Ελλάδα, ενώ αν είναι μεγαλύτερο του φόρου στην Ελλάδα, δεν θα πληρώσουν τίποτα στην Ελλάδα. Αν οι ομογενείς είναι δηλωμένοι ως κάτοικοι εξωτερικού, που είναι και η πιο πιθανή περίπτωση, τότε στην ετήσια φορολογική δήλωσή τους στην Ελλάδα είναι υποχρεωμένοι να δηλώνουν μόνο το εισόδημά τους που αποκτούν στην Ελλάδα και όχι όσα εισοδήματα αποκτούν εκτός Ελλάδος. Τέλος, οι ομογενείς πρέπει πάντα να είναι σε επικοινωνία με τον φορολογικό εκπρόσωπό τους στην Ελλάδα και να δηλώνουν στο Ε9 της εφορίας (μόνο ηλεκτρονικά μέσω των κωδικών τους στο διαδίκτυο), κάθε αλλαγή της νομικής κατάστασης των ακινήτων τους, δηλαδή κάθε αγορά νέου ακινήτου, κάθε πώληση ακινήτου που είχαν, κάθε γονική παροχή, δωρεά ή απόκτηση μέσω δωρεάς κλπ, εντός ενός μηνός από τότε που έγινε το συμβόλαιο στον συμβολαιογράφο. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr www.greekadvocate.eu

Δύο σύζυγοι μπορούν να φορολογούνται σε δύο διαφορετικές χώρες!

Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Αθήνα, 12 Ιουλίου 2016. Μέχρι σήμερα η ελληνική φορολογική διοίκηση γνώριζε τον κανόνα ότι οι δύο σύζυγοι πρέπει να υποβάλλουν φορολογική δήλωση κοινή και βεβαίως ότι οι δύο σύζυγοι υποχρεούνται να υποβάλλουν την φορολογική δήλωσή τους στην ίδια χώρα. Δεν ήταν εφικτό να υποβληθεί φορολογική δήλωση από τον καθένα εκ των συζύγων σε διαφορετική χώρα. Το επιχείρημα της εφορίας απλό, κατανοητό και ολίγον παλαιομοδίτικο. Οι δύο σύζυγοι, εφόσον παραμένουν σύζυγοι, δεν μπορεί παρά να ζουν στην ίδια χώρα και συνεπώς να υποβάλλουν στην ίδια χώρα την φορολογική δήλωσή τους. Μόνο αν οι σύζυγοι υπέβαλαν ιδιωτικό συμφωνητικό ή άλλα έγγραφα από τα οποία προέκυπτε ότι ήταν σε διάσταση, θα μπορούσε να υπάρξει δυνατότητα ξεχωριστής φορολογικής δήλωσης για καθέναν τους και μάλιστα ο ένας ως κάτοικος Ελλάδος και ο άλλος ως κάτοικος εξωτερικού. Διαφορετικά, η εφορία αδυνατούσε να αντιληφθεί πώς ήταν δυνατόν δύο σύζυγοι, που ζουν αρμονικά μαζί και δεν είναι σε διάσταση, θα μπορούσαν να είναι φορολογικοί κάτοικοι δύο διαφορετικών χωρών. Η πραγματικότητα ωστόσο που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια, με την εξέλιξη των επικοινωνιών, την μεγάλη κινητικότητα των ανθρώπων για επαγγελματικούς σκοπούς, την ευκολότερη και φθηνότερη μετακίνηση πλέον των ανθρώπων από χώρα σε χώρα, αλλά και την οικονομική κρίση που έχει οδηγήσει χιλιάδες Ελλήνων σε εύρεση εργασίας εκτός Ελλάδος, οδήγησαν πολλούς συζύγους να ζουν μεν χωριστά ο ένας από τον άλλο για μεγάλο μέρος του έτους, χωρίς όμως να βρίσκονται σε διάσταση. Όταν κάποιοι σύζυγοι που εργάζονταν και αμείβονταν σε διαφορετικές χώρες (δηλ. ο ένας στην Ελλάδα και ο άλλος στο εξωτερικό), χωρίς να είναι σε διάσταση, θέλησαν αν υποβάλουν φορολογική δήλωση ξεχωριστά και μάλιστα ο κάτοικος εξωτερικού στην χώρα του εξωτερικού όπου αποκτά το εισόδημά του, η εφορία δεν δέχθηκε ότι υπάρχει τέτοια δυνατότητα και επέμεινε ότι ο παρά ταύτα κάτοικος εξωτερικού πρέπει να υποβάλει φορολογική δήλωση στην Ελλάδα, μαζί με τον σύζυγό του, που εργάζεται και φορολογείται στην Ελλάδα. Ένας Γερμανός αρχιτέκτων παντρεμένος με Ελληνίδα υπέβαλε το ίδιο αίτημα και πήρε την ίδια, αρνητική, απάντηση από την εφορία, οπότε προσέφυγε στο δικαστήριο ζητώντας να του δοθεί η δυνατότητα να υποβάλει φορολογική δήλωση στην Γερμανία για το εισόδημα που αποκτούσε εκεί και όχι στην Ελλάδα, όπου υποβάλει δήλωση η σύζυγός του. Η υπόθεση έφθασε γρήγορα στο ανώτερο δικαστήριο για διαφορές με το κράτος, δηλ. στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), το οποίο εξέδωσε προσφάτως την ενδιαφέρουσα υπ΄αριθ. 1445/2016 απόφασή του που αλλάζει το τοπίο και υποχρεώνει ουσιαστικώς την εφορία να αλλάξει τα τεχνικά συστήματά της και να δέχεται πλέον δύο σύζυγοι να υποβάλουν ξεχωριστά φορολογική δήλωση, ο μεν ένας στην Ελλάδα, ο δε άλλος στο εξωτερικό, εφόσον προκύπτει από στοιχεία ότι ο τελευταίος ζει με κάποιο χαρακτήρα μονιμότητος στην χώρα του εξωτερικού και εκεί αποκτά το εισόδημά του. Ποιά είναι τα στοιχεία αυτά; Το Δικαστήριο ανέφερε ενδεικτικώς το αν στην χώρα του εξωτερικού υπάρχει στέγη (έχει δηλαδή ο φορολογούμενος ιδιόκτητη κατοικία ή την μισθώνει), η φυσική παρουσία στο εξωτερικό του ίδιου, των μελών της οικογένειάς του (στην οποία δεν περιλαμβάνονται μόνον ο ή η σύζυγος και τα τέκνα αυτού), ο τόπος άσκησης των επαγγελματικών δραστηριοτήτων, ο τόπος των περιουσιακών συμφερόντων, ο τόπος των διοικητικών δεσμών με τις δημόσιες αρχές και φορείς (ασφαλιστικούς, επαγγελματικούς, κοινωνικούς), ο τόπος ανάπτυξης πολιτικών, πολιτισμικών ή άλλων δραστηριοτήτων. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. bm-bioxoi@otenet.gr ktimatologiolaw@yahoo.gr www.greekadvocate.eu

My Greek ancestor was not born in Greece

By Christos ILIOPOULOS* Many Greeks of second or third generation wish to obtain the Greek citizenship because they want free access to the European Union market, or because they are thrilled by the country of their ancestors and would like the Greek passport to connect with the past of their family. If they have a parent, grandparent, or even great grandparent born in Greece, they can pursue the goal of Greek citizenship first by searching for and obtaining the birth record of their ancestor from a Greek municipality. If they find it, they must then obtain his/her marriage certificate, then the birth certificate of his/her child and so on, until they reach their own birth and possibly marriage and birth of their children. What happens, though, when your Greek ancestor was not born in Greece? You are a member of the Greek community in the country where you were born, you consider yourself a Greek or at least a person of Greek background, and your ancestor was no doubt Greek. But he or she was not born in Greece. He was born in Constantinople or Smyrna (Turkey), or in Lebanon, or in Egypt (Alexandria or Cairo), or in Romania, or in the former Soviet Union. Your ancestor was an ethnic Greek, but born in another country, officially citizen of that country and migrated to the USA, Canada, Australia, South Africa etc. directly from the country of birth, without ever being registered in Greece as a Greek citizen. Can you today become a Greek citizen, based on your Greek ancestor, who, however, was not born as a Greek citizen, but was undoubtedly a Greek? Greek law says that you can, if you have kept Greece in your heart, thoughts, mind and everyday life until today. Article 10 of the Code of Greek Citizenship states that any Greek of the diaspora, born in another country, who feels Greek, can apply for the Greek citizenship, despite not having all the documents required to gain citizenship and despite not having a Greek – born ancestor. So, if the marriage of your Greek – born grandfather to your non-Greek grandmother was not religious (Greek Orthodox), or if you cannot find one of the certificates to complete the chain of documents reaching up to your birth, you still can apply for the citizenship, under Article 10, by submitting an application and all the paperwork to the Greek Consulate closer to your residence. The same applies for those who have a Greek ancestor, who was not born in Greece. You can apply under Article 10, and request to have an interview with the Consul of Greece. Along with all the paperwork that you can collect which proves that you are of Greek background, and any letter from the Greek Church or any Greek club or organization proving membership or attendance / participation, you must sit the interview with the Consul and pass the test of “Greekness”! If you speak Greek, you will most likely pass the test of the interview with flying colors! If you speak little Greek, you still have serious chances, provided your overall profile shows participation to the Greek community, the Church or any Greek club, as well as visits to Greece, friends or relatives there and anything else which shows an interest to anything Greek, including history and current politics. The process of Article 10 application is not simple, because apart from your dossier which you file at the Consulate and the interview with the Consul, your file will be shipped to Athens, where the administration will meticulously examine the case. However, if the Consul’s report is favorable, most likely your application will be accepted and you will be called to give the oath of the Greek citizen, before you are registered in a Greek municipality and, at last, you obtain your Greek passport! The above process of Article 10 is the last resort for those who can’t trace their ancestor’s birth in Greece, or when a marriage is not of the type the law requires, or when your ancestor was Greek, but not born in Greece. *Christos ILIOPOULOS, attorney at the Supreme Court of Greece , LL.M. www.greekadvocate.eu e-mail: ktimatologiolaw@yahoo.gr bm-bioxoi@otenet.gr

Thursday, May 12, 2016

Ο χρηματιστής συνήθως δεν έχει ευθύνη για την απώλεια του κεφαλαίου

Ο χρηματιστής συνήθως δεν έχει ευθύνη για την απώλεια του κεφαλαίου Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Πολλοί είναι οι αποταμιευτές που επενδύουν το μικρό ή μεγάλο κεφάλαιό τους στο χρηματιστήριο και στις πολλών μορφών επενδύσεις μετοχών, ομολόγων, παραγώγων, ισοτιμιών συναλλάγματος κλπ. Στις περισσότερες των περιπτώσεων ο επενδυτής δεν έχει επαγγελματικές γνώσεις περί της λειτουργίας του χρηματιστηρίου. Κάποιες φορές επενδυτές παρακολουθούν στενά τις αγορές και διαμορφώνουν δική τους άποψη, την οποία μετατρέπουν σε κινήσεις στην χρηματιστηριακή σκακιέρα. Πολλές άλλες φορές, όμως, άνθρωποι εμπιστεύονται σχεδόν εν λευκώ το σεβαστό κεφάλαιο που διαθέτουν σε εταιρείες, ή και σε μεμονωμένους χρηματιστές, με ή και χωρίς καν άδεια ή πραγματική εμπειρία, που τους υπόσχονται μεγάλη απόδοση των χρημάτων τους. Όταν η υποσχεθείσα ελκυστική απόδοση δεν πραγματοποιείται ο δικαιούχος των χρημάτων εκφράζει απλώς την δυσαρέσκειά του. Εάν όμως το αποτέλεσμα είναι όχι απλώς η διάψευση των προσδοκιών για μεγάλη ποσοστιαία απόδοση, αλλά η σημαντική ή και ολοκληρωτική απώλεια του κεφαλαίου, ο επενδυτής εξ αιτίας της μικρής ή μεγάλης οικονομικής καταστροφής του, επιχειρεί να στραφεί κατά του χρηματιστή του για να διαπιστώσει εάν εκείνος έχει νομική ευθύνη. Οι επενδυτές θα πρέπει να γνωρίζουν ότι στις πλείστες των περιπτώσεων φέρουν οι ίδιοι την ευθύνη για τις κινήσεις που γίνονται στην χρηματιστηριακή αγορά στο όνομα τους και με δικά τους χρήματα. Μπορεί στην πράξη ο χρηματιστής τους να έχει μικρή ή και μεγαλύτερη συμμετοχή στην λήψη των αποφάσεων για την αγορά ή την πώληση αυτής ή της άλλης μετοχής, όμως στο τέλος την ευθύνη έχει συνήθως μόνο ο επενδυτής και δύσκολα μπορεί να κερδίσει στα δικαστήρια αποζημίωση για απώλεια κεφαλαίου επενδεδυμένου στο χρηματιστήριο. Η βασική αιτία της αδυναμίας του επενδυτή, που έχει απωλέσει μεγάλο μέρος του κεφαλαίου του στο χρηματιστήριο, να στραφεί νομικά κατά του χρηματιστή του (φυσικού προσώπου ή εταιρείας) είναι το ότι συνήθως στις συμβάσεις που υπογράφονται μεταξύ επενδυτή και χρηματιστηριακής εταιρείας υπάρχουν σαφείς και επανειλημμένως αναγραφόμενοι όροι που διαλαμβάνουν ότι η χρηματιστηριακή εταιρεία εκτελεί απλώς τις εντολές του πελάτη / επενδυτή και σε καμία περίπτωση δεν τον συμβουλεύει ούτε αναλαμβάνει επισήμως την ευθύνη για την διαχείριση του χαρτοφυλακίου του. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και στις περιπτώσεις όπου στην πραγματικότητα ο χρηματιστής είναι αυτός που συμμετέχει ενεργώς στην διαχείριση του κεφαλαίου, ενώ ο επενδυτής γνωρίζει λίγα ή και τίποτα από τις κινήσεις που γίνονται στο όνομα του και με τα λεφτά του, προσδοκώντας μόνο την προσαύξηση του κεφαλαίου του στις περιοδικές ενημερώσεις από τον χρηματιστή, εάν τα πράγματα δεν πάνε καλά και το κεφάλαιο χαθεί, η σύμβαση γράφει ότι τις κινήσεις τις έχει κάνει ο επενδυτής και ο χρηματιστής ήταν μόνο το όργανο που εκτέλεσε τις εντολές του πελάτη / επενδυτή. Για τον λόγο αυτόν όταν ο κάθε επίδοξος επενδυτής επιθυμεί να ρισκάρει τα χρήματά του στο χρηματιστήριο ή σε αγορές συναλλάγματος, σε ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια, παράγωγα κλπ., που είναι καθόλα νόμιμες δραστηριότητες και συχνά μάλιστα αποφέρουν κέρδη, θα πρέπει να παρακολουθεί στενά την πορεία των επενδύσεών του και να ενημερώνεται συχνά και λεπτομερώς από την χρηματιστηριακή εταιρεία του. Το να αφήνει το κεφάλαιό του στα χέρια του χρηματιστή του ως λευκή επιταγή, χωρίς να παρακολουθεί την πορεία του χαρτοφυλακίου του από το διαδίκτυο, αλλά και εγγράφως με τις ενημερωτικές επιστολές που δικαιούται να λαμβάνει, δημιουργεί κίνδυνο παρεξηγήσεως με τον χρηματιστή στην περίπτωση μειώσεως ή και ολοκληρωτικής απωλείας του κεφαλαίου. Πρέπει συνεπώς ο επενδυτής να διαβάζει καλά τις συμβάσεις που υπογράφει όταν εγκαινιάζει την χρηματιστηριακή του δραστηριότητα και να εστιάζει ειδικώς στο αν ο χρηματιστής του θα εκτελεί απλώς τις εντολές του πελάτη του, ή αν θα του παρέχει επιπλέον και επενδυτικές συμβουλές και αν θα προβαίνει και σε διαχείριση του κεφαλαίου του. Τέλος, πρέπει ο επενδυτής “δια ροπάλου” να αποφεύγει να εμπιστεύεται το κεφάλαιό του σε χρηματιστή ή “χρηματιστή” έχοντάς του τυφλή εμπιστοσύνη, χωρίς να ενημερώνεται με ηλεκτρονικά μηνύματα, έγγραφες αναλύσεις, επιστολές με σαφές και κατανοητό περιεχόμενο και επί του διαδικτύου παρακολούθηση επισήμων ιστοσελίδων για την ακριβή κατάσταση των χρημάτων του. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr

Πόσο κάνει ένα εξώδικο;

Πόσο κάνει ένα εξώδικο; Του Χρήστου Ηλιόπουλου* Πόσο κοστίζει ένα εξώδικο; Αυτή ήταν η ερώτηση που δέχθηκα ευγενικά, χωρίς καμία άλλη περιγραφή της υποθέσεως, από μία κυρία που μου τηλεφωνούσε για πρώτη φορά, η οποία μου είπε ότι το όνομα και το τηλέφωνό μου της το είχε δώσει μία εντολέας μου, της οποίας τις νομικές υποθέσεις χειρίζομαι από ετών. Προ στιγμήν σκέφθηκα να απαντήσω με ένα δικό μου ερώτημα, του τύπου “πόσα γραμμάρια ή κιλά θα είναι το εξώδικο;”, ή έστω “πόσες σελίδες θα θέλατε να είναι το εξώδικο που θα στείλουμε;”, για να διαμορφώσω την αμοιβή μου αναλόγως! Ωστόσο, ωριμώτερες σκέψεις επικράτησαν στο μυαλό μου και στο ερώτημα της κυρίας περί του κόστους του εξωδίκου, απάντησα με σειρά ερωτήσεων. Τι αφορά η υπόθεση; Είναι σίγουρο ότι πρέπει να στείλουμε εξώδικο ή μήπως μπορούμε για το δικό σας συμφέρον να κάνουμε μία άλλη ενέργεια; Πότε δόθηκε το χρηματικό ποσό το οποίο μας χρωστάει το πρόσωπο στο οποίο θέλετε να στείλουμε εξώδικο; Υπάρχει κάποιο έγγραφο στο οποίο να έχει αποτυπωθεί το είδος της συμφωνίας σας, δηλαδή για ποιόν λόγο δόθηκαν τα χρήματα, π.χ. ως δάνειο από εσάς προς εκείνη ή μήπως ως επιστροφή δικής σας υποχρεώσεως προς εκείνην; Το πρόσωπο που έλαβε τα χρήματα αναγνωρίζει την οφειλή του, ή όχι; Μήπως υποστηρίζει ότι κάτι άλλο έχει συμβεί, ότι η μεταξύ σας συμφωνία είχε άλλους όρους και δεδομένα; Πότε του μιλήσατε τελευταία φορά, προσφάτως ή έχει περάσει πολύς καιρός; Και τέλος: έχει περιουσιακά στοιχεία το πρόσωπο στο οποίο καταβάλατε τα χρήματα, έχει στο όνομα του (όχι στο όνομα της συζύγου του ή των γονέων του) ακίνητα, τραπεζικούς λογαριασμούς, αυτοκίνητο; Τα ερωτήματα που πρέπει να υποβάλει ο δικηγόρος στον εν δυνάμει πελάτη του είναι πολλά και από τις απαντήσεις του ενδιαφερομένου πολλαπλασιάζονται, ώστε να μπορεί να φθάσει σε κάποιο σημείο στο να αντιληφθεί επαρκώς τι έχει συμβεί. Επομένως, το εναγώνιο ερώτημα πολλών πελατών προς έναν δικηγόρο στον οποίο απευθύνονται για πρώτη φορά, πόσο κοστίζει μία αγωγή, πόσο χρεώνετε για να ελέγξετε στο υποθηκοφυλακείο τους τίτλους του ακινήτου που πρόκειται να αγοράσω, πόσο κοστίζει μία μήνυση, ποιά είναι η αμοιβή σας για ένα κληρονομητήριο ή για μία αποδοχή κληρονομίας, η απάντηση του δικηγόρου που θέλει να είναι ειλικρινής είναι “δεν γνωρίζω”. Πρέπει πρώτα να σας ακούσω για δεκαπέντε λεπτά ή για μία ώρα, να διαβάσω τα έγγραφα που σχετίζονται με την υπόθεση, να δω τα πραγματικά περιστατικά και μετά, εφόσον από τις ερωταπαντήσεις μεταξύ μας θα προκύψει τι είδους νομική εργασία χρειάζεται να γίνει ή ποιές είναι οι περισσότερες από μία εναλλακτικές επιλογές που υπάρχουν, σύμφωνα και με τις επιθυμίες σας, ασφαλώς και θα σας ενημερώσω για το κόστος, που περιλαμβάνει την δική μου αμοιβή, αλλά και τα έξοδα που πληρώνουμε σε τρίτους, στο κράτος κλπ. Όταν συνεπώς κάποιος απευθύνεται σε δικηγόρο για μία υπόθεσή του, πρέπει πρώτα να του αναλύει όλα τα δεδομένα της υποθέσεως και να συμμετέχει στις ερωταπαντήσεις μεταξύ του ιδίου και του δικηγόρου, εάν θέλει να λάβει σωστή νομική συμβουλή και μία ειλικρινή εκτίμηση περί του αναμενομένου κόστους των νομικών ενεργειών που πρέπει να γίνουν στο όνομά του. Και επειδή κατά την διάρκεια των ερωταπαντήσεων μεταξύ δικηγόρου και πελάτη, ο δικηγόρος τις περισσότερες φορές δίνει ήδη πολλές νομικές συμβουλές και αναλώνει χρόνο και διανοητική εργασία, πρέπει να αμειφθεί και συνεπώς ο συνομιλητής του δικηγόρου που έχει έρθει στο γραφείο του και συνδιαλέγεται μαζί του για μισή ή μία ώρα ή και περισσότερο επί δυσνόητων συχνά εγγράφων, τοπογραφικών, φωτογραφιών, επιστολών κλπ. πρέπει να αναμένει ότι ήδη χρεώνεται για την επίσκεψη και τις νομικές συμβουλές που λαμβάνει, εκτός εάν άλλως έχει συμφωνηθεί με τον δικηγόρο. Άλλωστε, όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι όταν λαμβάνουν νομικές συμβουλές από έναν δικηγόρο, αμφότεροι, δικηγόρος και πελάτης, επενδύουν, ο ένας τον χρόνο του και ο άλλος τα χρήματα που καταβάλει για την επίσκεψη. Όσο πιο χρήσιμες θα αποδειχθούν οι συμβουλές στον πελάτη, ως προς τις οικονομικές ή άλλες επιδιώξεις του, τόσο πιο επιτυχής θα θεωρηθεί η επένδυση της καταβολής αμοιβής για την λήψη των νομικών συμβουλών. Διότι είναι γνωστό ότι, όπως άλλωστε ισχύει και με άλλους ελεύθερους επαγγελματίες, ο φθηνός δικηγόρος συχνά κοστίζει πολύ ακριβά. *Ο Χρήστος Ηλιόπουλος είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, Master of Laws. www.greekadvocate.eu bm-bioxoi@otenet.gr